Teil eines Werkes 
2: D. Andreae Alciati Mediolanensis, Iurecconsulti clariss. lucubrationum in Ius civile
Entstehung
Einzelbild herunterladen

inl. uxorem.

laſ.in rub. ſol.

mat. in iiij. col.

l. imperat. ff. ad Trebell.

I.f. ff.de hære. inſtit.

l.pater. 5.i. f. de leg. ui.

71

obtinuit&. Diomedes quoq; Grãmaticus eandem ſententiam pluribus explicat: qui, Prænomẽè, inquit, eſt quod nominibus gen- tilitijs præponitur, ut M. p. c. Nomen pro- prium eſt gentilitiũ, quod originem gentis uel familiæ declarat, urPorcius, Cornelius, Iulius. Cognomẽ eſt, quod uniuſcuiuſq; pro prium eſt,& nominibus gentilitijs ſubiungi tur, ut Cato, Scipio, Cæſar. Agnomen eſt, quod extrinſecus cognomẽtum adijci ſolet ex aliqua ratione, uel caſu quæſitum, ut Cen ſorinus, Aphricanus&. Idem& in Græcis nominib. fuiſſe Aruntius Claudius aſſerit: ut hoc exemplo, Alexãder Dardanus Paris, Achilles Aeacides ε⁵œ u. Ex his decla- ratur Scæuolæ reſponſum, titulo de manu- miſſis teſt. qui enixa matre ſublatũ filiũ no- mine patris uocitatum tradit. Judd. alia ratio ne dictum non eſt, quam ut oſtenderet iura familiæ eum ſemper retinuiſſetut non omni no imprudẽter Baldus ſcripſerit, qui, ſi poſt- humus naſcat᷑, appelleturq; nomine aliquo paterno, eius filium fuiſſe præſumi tradit, cu ius nomen refert: licet JIaſon in contrariam iuerit ſententiã. nam& alibi in iure plerunq; patres filijs cognomines annotaui. Papin. Imperator IIadri ianus, cum Junius Cerealis filio ſuo Iunio Simonidi, ſi in poteſtate ſua eſſe deſijſſet&. Paulus de hæredibus inſtit. Pacumeuius Androſthenes Pacumeuiam Magnam, filiam Pacumeuij Magni, ex aſſe hæredem inſtituerat&. Illud ανεέeςσνο, Pa- ctuleium potius uideri legendũ, ſicut& No nium Rufum:quorũ necis in Commodi ui- ta meminit Ael. Lãpridius. Igitur& Aphri- canus titulo ſol. mat. Titia diuortium à Seio fecit: hanc Titius in fua poteſtate eſſe dicit & cẽ. Et id quod tradidimus, regulariter uerũ eſt: alioquin me non latet, legi etiam plures filios, quorum diuerſiſſima funtà parentib. nomina:ſed id idcirco accidit, cùm filij emã- cipati in alienã familiam irrepſo erunt, ex arro gatione adoptioneue, uel alia cauſa: puta ꝗa hæredes ab aliquo inſtituti fuerant, cuius no men ferre erant teſtamẽto iuſſi: quandoqui- dem lege Diocletiani permiſsũ eſt unicuiq; prænomen, nomen, cognomen ſibi mutare, dum id in alicuius fraudem non fiat. Cæte- ruùum& ſerui cum manumittebãtur, domini nomẽ accipiebant, eiuſdemq́; cum domino familiæ cenſebantur. quapropter PDomponij Attici ſeruus Dionyſius, poſtquam uindicta liber factus eſt, cœpit appellari M. Pompo- nius Dionyſius. Idem de Eutychide à T.- cilio manumiſſo, qui factus eſt T. Cæcilius Eutychides, ut eſt apud Cicer. lib. IIII. epiſto Iarum ad Atticũ. Cuius cõſuetudinis etiam meminit Tertullianus,& latius explicat Po- litianus quodam capite Miſcellaneorum: ut iam in promptu eſſe poſſit, quemadmodum Serbidij Scæuolæ reſpõſum percipi debeat: duobus libertis Sticho& Erote hæredib. in- ſtitutis, ita cauit: Fundum Cornelianũ deno mine meo exire ueto. Vnus ex hæredib. Sti-

10

20

30

4⁰

50

60

D. Andreæ Alciatt 25

chus ancillam Arethuſam teſtamento libera eſſe iuſſit, Lideni partẽ ſuam fundi legauit. quæ ſitũ eſt an hæres,& cæteri colliberti Sti- chi ex cauſa fideicõmiſſi eius fundi partẽ ab- hærede Stichi petere poſſint. reſpondi tineri. Intelligendũ autẽ eſt cõtineri, ſcili cet fideicõmiſſo.& conſequenter ab Arethu ſa reſtituendũ fundum non eſſe. quod quidẽ reſpõſum optima ratione ſubſiſtit. Fingete- ſtatori ex cõſuetudine Romana nomen fuiſ- ſe Caio Sempronio Tuditano, qui manumi ſerit Erotem& Stichum:his huiuſmodino- menclatura attribuet᷑, C. Sempronius Eros: item, C. Sempronius Stichus. Rurſus pone Stichum Arethuſam liberam eſſe iuſſiſſe, ea dicetur Sempronia rethuſa. cùm ergote- ſtator Sempronius Tuditanus uetuerit fun- dum de nomine ſuo exire, ſi Xrethuſa id ha- beat, fideicõmiſſo locus non erit, cum& ip- ſa Sempronia ſit, nomenc;, hoc eſt, familiã, teſtatoris retineat: ut iure mirari poſſimus qua ratione Accur ſius, Bartolus, cæteriq; ad remotiſſimã dictionem uerbũ illud, con- tineri, retulerint, intellexerintq; luriſconſul negare teſtatoris nomine Arethuſam con tineri. quam interpretationẽ dum quoquo modo defendere ſ atagunt, per cauillationes alius Iuriſconſulti re ſponſa peruertunt. Fi- dei(inquit ille) hæredum meorum cõmitto, ne fundum Tuſculanũ alienent,& ne de fa- milia nominis mei exeat. ſecundum uolunta tem eos quoc; inuitatos intelligendum eſt, quibus hæredes extranei fideicõmiſſam li⸗ bertatem reddiderant. ratio enim huius re- ſponſi fuit, quoniã qui ex iuſſu teſtatoris ma numittũtur, in illius nomen ſuccedunt:quã- obrem fideicõmiſſi uerbis cõprænduntur, ſicuti& in ſupraſcripto Scæuolæ reſponſo: non autem id ex præſumpta tantũ teſtatoris uoluntate inducitur, quia iuſſerit eos manu mitti, ut Accurſius, Bartolusq; cenſuit. Re- petitur etiam aliquotiesi in iure ciuili hæc di- ctio, nomen:& hoc non alio ſignificatu,; familiæ ſeu gentis. Illud tamen ſciendũ eſt, familiã à gente, ſignificatione differre: quo-/ niam ven latius accipitur, ut comprændat omnes eiuſdẽ ſtirpis& nominis, etiam mil⸗ leſimo gradu diſiunctos: familia maæ agis ad agnationem refertur, quod ex Tranq. in Ne rone cognitu facilè eſt.& hæc quidem ſatis.

Regtiutũ Græcum adagu Luriſconſulto,

tit. de iureiur.. ſi duo.§. fin. CAF. 11.

Lpianus libro ad edictum XXII. cu-

ius reſpõſum ſub titulo de iureiurãdo in Pandectis hodie legitur, ita ad uerbũ ſcri- pſit: Si quis iurauerit in re pecuniaria per ge nium principis dare ſe oportere: uel intra certum tempus iurauerit ſe ſoluturum, nec ſoluerit: Imperator noſter cum patre reſcri- pſit, fuſtibus eum caſtigandũ dimittere,& ita ei ſuperindici,&c. Ver- b bahæc ſuntreum admonentis, quæ ſic Lati- transferas: petulater, ſeu temerè neiura.

Veri⸗

eree cei. f.ce⸗

Lult in f gadl ſcccg.

Iſ al

dc urcus.

lcu In rul Aue um in ũ i volen

iione ſicoue rum ſiconte 4 ege ſe fur waſt umxhis Crecam, unit beris guodf wuocẽ Salur naptamcred nngolas, in ca llere defenſi our wnnuchun ve elh perſon wewamexſ beicommune. eaturosadſe, ſcitoccultam, ſaurquodcau minalladete ciamen gauhs Fortunatiands dle huic diſſim (um ergo lur ſcnumnonf ſedetiam cor dübiauit an id ſüonomine, ic modipſe furtu et cim nõt dris heeres con ceddere, quag dionem uond, ulam defenſic dent fad hunce wettlegis en Kisguiguam,

herſpexit.

(u fie imt

adanij