l. prouinciari. C. de fer.

I fi. C. ad l. lul. de ui pub.

in auth. de ar⸗ mis.. fin.

2

2 D. Andreæ Alciati

Nauri latrones, Buccellarijj, in conſtitutio- nibus quales accipiendi ſint. CAP. XX.

Sauros, qui populi Lycaonibus Pamphi- lisq;,& Gallogræcis finitimi ſunt, latroci- nijs infames fuiſſe Strab. X II. refert: quos cùm dSeruilius ſuperaſſet,& ad internecionẽ redegiſſet, Iſauricus dici meruit. Eoſdẽ Am- mianus Marcel. in X 11II. ſcribit ſub Gallo Cæſare ad priſtinas artes relapſos, piraticã quoq; exercuiſſe:& coacto ualido exercitu, etiam à legionibus Rom.ſe aliquandiu tuta- tos, cum finitimos populos diripuiſſent: ut non immeritòo horum audaciã ulturi Arca- dius& Honorius. Impp. etiam uenerandis aſchatis feſtis, eos ad ſupplicium duci per- miſerint, nulla feriarum ratione habita. Leo quoq; Imp.·lege lulia, de ui publica, eos tene ri ſanxit, qui uelſauros, uel Buccellarios do mi alerent. Qui autem fuerint Buccellarij, nõ ita facilè repertu eſt. Suidas Buccellarios Gallogræcos dictos fuiſſe ſcribit:& Buccel- lariorũ regionem, Gallogræciam. Is qui ſub Theodoſio iuniore militiam Ro. deſcripſit, autor eſt Buccellarios equites fuiſſe in exer citu Romano, quibus magiſter militum per Orientem præerat, aliosq́; iuniores dictos, alijs ſeniorum nomen fuiſſe:ut exiſtimare li beat, milites hoſce cùm miſſionem accepiſ- ſent, latrocinari,& rapto uiuere ſolitos. Sed & fortaſſe gẽtis uitium hoc fuit. Iſauri enim Gallogræcis proximi, cum huiuſmodi ſo- cijs latrocinia exercebant. Iuſtinianus qua- dã cõſtitutione fabricari priuatim arma pro hibet, quæ Iſauris eœrousmæ dicuntur, quæq; item Sitinnos uocãt, ſeu uerſabilia. ſic enim legendum& in antiquiſſimis codicibus,& in eo opere, quod ſub nouellarum Iuſtinia- ni titulo circunfertur, deprændi. Dicta ſunt fortaſſe ανα, quòd ſolo manubrio con ſiſtant, uel quòd etiã remi uicem præberent: piraticam enim exercuiſſe Iſauros ſupraà ſcri pſi. Nõ me latet id nominis, falcẽ, ſeu te li quoq; genus ſignificare apud Græcos: ſed magis placet mꝶ uπτꝶ ea tela nuncupari.

Emendata lex prima,& ru rſus lex ultima,

in tit. naut. caup. ſtabul.& qui ſint meſonautæ& epibatæ:& aliorum error qui nautobatas legunt. CAP. XXI.

Neius edicti interpretatione, quo nautas,

caupones, ſtabularios, ut recepta reddãt, compelli poſſe prætor iubet, ſcribit VlIp. pro nauta intelligendum eſſe exercitorem: non enim dominus debetper remigem, aut me- ſonautã obligari. Interpretatur Hermolaus uilis mancipij nomen eſſe meſonautam, qui in medio nauis ad imperia omniũ excubet: qua ratione mediaſtini in domo dicuntur. quam ſententiam alacrius probarem, niſi in Pandectis Florentinis eνπνυeτιper œ ſcri ptum eſſet. Subſequitur idem Iuriſcõſultus: & ſunt quidam, qui in nauibus cuſtodiæ gra tia præponuntur, ut ſunt diætarij. fuit tem- Pus cum legendum exiſtimarem Haα‿τ˙εεαν:

10

20

30

40

50

60

in ipſis tamen Pandectis legitur v0Oexsg. Sed& ſubſequit᷑:Si quis igitur ex his ſuſce- pit, puto in exercitorem dandam actionem: quia is qui eos huiuſmodi officio præponit, cõmittti eis permittit: quanquam ipſe uelna uicularius, uel magiſter id faciat, quod Græ ci εερέρμανέμφ appellant, id eſt, manus immiſ- ſionem& ẽ. Non me latet à nobis quandoqʒ aliter lectum fuiſſe, ſed quod nunc proba- mus, Pandectarum Tuſcarum lectioni con- uenit: igitur ueterum exemplo cùm meliora nactus ſim, xνμνυμρ⁴α. Apud eundem luriſ- conſultum ita ferè alibi legitur:Si nautæ in- ter ſe damnum dederint, hoc adexercitorem non pertinet: ſed ſi quis ſit& nauta,& mer- cator, debebit illi dari.& quid ſi quis ex his ſit, quos uulgò vœνιπνηνεᷣαeπασ⅜dicunte& huic tenebitur: ſed& huius factum præſtat, cùm ſit& nauta. Per nautepibatas intelligi eos ar bitror, qui nauem inſcendunt:& pro precio uecturæ, ſeu naulo, ipſi nautarũ officio fun- guntur: elᷣae, inſcendo. Non me latet quoſdam nautobatas legere hoc in loco,& eos interpretari, qui per funes nauiũ inſcen- dunt: ſed hoc non multùm quadrat ſenſui, & ex archetypi, quod aiunt, lectione genui- num non eſſe Iuriſconſulto conuincitur. Sa ne hic aliqua de epibatis dicerem, niſi hocin ſtituti noſtri minimè eſſet, uocabula uideli- cet interpretari: ſatis enim id lectori eſſe de- bet, ſi ea attingimus, unde ipſorum luriſcon ſultorum ſententia poſſit explicari.

LIBRITERTII FINLIS.

D Ny ANDy ALOIATI

IVRISCONSVLTI IN LIBRVNM quartum Diſpunclionum PROOEMIVM.

5— 7. 1 V TI optimu m quenq; 3 militẽ in ultima acie col- „c locabant ueteres Ro. Im- peratores, ita& ſcriben-

tem mein hac literaria pa

A læ ſtra, meliores obſerua- oones ſub operis finè ſer uare æquum fortaſſe fuerat, cum præſertim auiditate rei adducti, prima quæq; etiam nõ digna perlegamus: at in proceſſu, niſi operæ precium ſit, utpote faſtiditi, minimè perſiſti mus. Verũenimuero neq; à nobis tam ſcru- puloſe ſcribi conueniebat, tum quod multo rum exemplo& per ſatyrã factus hic liber, ne omnem gratiam amitteret, non uerebar: tum etiam quòd uel ſola breuitas faſtidiũ id uidet᷑ ablatura:niſi. quiſquis is fuerit, lector, non dicam delicati ſtomachi, ſed planè imbe cilli fuerit. Polliceri multa,& uel merces In dicas quarto hoc me libro traditurũ, nequa- quã auſim.quid enim hoc opus, ubi id proti- nus præſtandum eſt quod ſpoponderis, atq; ubi Græca ſoluùm fide cõtrahatur Illudtantũ etiã iuratus affirmare poſſum, boname fide cum

dontele, Ut di vn fiat'at ſi näͤuxiſſet Ut eedem lat mimpugnal ronæ num uim ali ſe rerisreiecti rspugnent: vod popular gernon talo auiin uirtuten umquoticiet n inde etian nhlimploran wain loco inc

Quii ſt xryy crannaiicos: no Inlpaher geleg

re ha

4 dn in no

lle, prænom. nueri, ideper dlegatumiider ndöſultitradun orlius,utintel ulelit Alben nile ſeu coon talnellrun .quaratione mnomen Alcu cheſtin pre iapinio,qui n n uniſconſulti mümqgcxteriie beohoc pro