um bdouoyari luon tan — non poßit ctägre gitinng 4 cimprentat anus ten 4 Weeſts.(4bIX

aduocatorũ metcede g mappellarelurici let adduci V pianileßn permiſſum acuocasd uſqy ad cennmauna daſolent noſti tenpoi' pretari ut ccnmcucn dre cudunuu ſgiſcä dam recentiresnonpn u5 probauimus Igiur um ſeſteniosicemelleg tid Tranquillusin Oüm dit excubanticchoiti

les cœnaprincpenayf. 2 leg: aureum.quoddeſci ep.. nönul n. centenosſcſenduiiae accuſ.

eſtarur. Nec cbſt rutionib delbenmi ro milleſeſterijmiu ia vel accipicum 3 um proreci crr⸗ jcõungetes dexternte oſtatapud

lacet.ſenſusl aeſt lex Pa 3 ab luſtinimo,lllh, uPxpucſhau d lex Papia he poſſidebtiple

rtiospol C hatw

Columtli os. C. de mo⸗ . 3 bell mul. 3 Cibob’ci. conſ.xlv.

Touii. i fnita. 9 ſ Iilrie uecti. f. de , liwiam inſeck.

57

tum aureorum, intelligẽda ſunt ſeſtertia de- cem, ſeu, quod idem eſt, ſeſtertij decẽ mille: congruitq; quantitas hæc illi, quæ per Clau- dium Cæſaréẽ taxata eſt. Cornelius Tacitus libro hiſtor. x. Nihil, inquit, publicæ mer- cis tam uenale ea tempeſtate fuit, quàm ad- uocatorũ perfidia: adeò ut Samius inſignis eques Romanus quadringentis nũmorum millibus Suillio datis,& cognita præuarica- tione, ferro in domo eius incubuerit. Igitur conſurgũt patres, legemq́; Titiam flagitant, qua cauebat᷑ antiquitus, ne quis ob cauſam orandam pecuniam, donùmue accipiat. De- inde obſtrepẽtibus ijs, quibus ea cõtumelia parabatur, diſcors Suillio Sillius acriter in- cubuit, ueterum oratorũ exempla referens, qui famam in poſteros, præmia eloquentiæ cogitauiſſent pulcherrima. alioquin& bona rum artium principẽ ſordidis miniſterijs fœ dari, ne fidem quidem integrã manere, ubi magnitudo quæſtuũ ſpectetur: ut quomodo uis morborum precia medentibus, ſic fori ta bes pecuniã aduocatis ferat.& paulò infra: Hæc ita haud fruſtra dicta princeps ratus, ca piendis pecunijs poſuit modum, uſq́; ad de- na ſeſtertia, quæ egreſſi repetũdarum tene- rentur. Meminit huius ſenatuſcõſulti etiam Plin. Cæcil. ad Valerianũ lib. v. ubi affirmat ſe lætari, quòd in cauſis agendis, non modò pactione, dono, munere, uerumetiã xenijs ſemper abſtinuerit. Cæterùm uidendũ nunc eſt, quam quantitatẽ pecuniæ noſtræ cẽtum hi aurei, ſeu dena ſeſtertia cõficiant. Et ſcien dum eſt, ſeſtertium, duas libras argenti& ſe miſſem ualuiſſe: quæ ſumma, noſtra moneta libris centum plus minus ualet: ut inde con- ſequens ſit, ſeſtertium æris, ſeu mauis num- mum, duobus tantũ aſſibus noſtris ualuiſſe: cùm horum millia ſeſtertium argenti neutri generis conſtituant. Sunt itaq; decem ſeſter tia, mille libræ. Qua ratione aureus apud VI pianũ decem librarũ noſtrarũ fummam æſti matione reddet: non, ut noſtri Doctores ar- bitrantur, quatuor libras. Et ita ad æſtimatio nem noſtram redigẽda eſt etiam pœna legis Iul. repetundarũ, quam Venuleius refert. Is tradit, non licuiſſe magiſtratibus pecuniam accipere, niſi uſq; ad cẽtum aureos in anno. Quapropter cùm Hermogenes ſcribat, non eſſe pauperem, qui quinquaginta aureos ha bet:intelligamus eum non eſſe pauperẽ, qui noſtræ monetæ libras habeat quingẽtas. Et hoc quidem modo aurei æſtimatio ineunda eſt, cùm eius mentio reperitur in Digeſtis. nam tempore Iuſtiniani ſuus ille ſolidus, cu- ius mille locis mentionem facit, ſubſeſquu- plus erat ad ueterem aureũ, nec in eius æſti- matione à recentioribus recedo.

Adducla quædam de uecligalibus, no- uo ſenſu illuctratus uerſiculus, Si de uectigalibus. in. ſi finita. de dam. infect. CAP. X. Lpianus lib. X LIII. ad edictum, cuius reſponſum ſub tit. de damno infecto,

10

4⁰

60

Diſpunctionum lib. III. 6

Tribonianus redegit, ita ferè ad uerbum: 8i de uectigalibus non caueatur, mittẽdum in poſſeſſionẽ dicemus, nec iubẽdum poſſide- re:nec enim dominiũ capere quis poſſiden- do poteſt:ſed in uectigali prædio, ſi munici- pes non cauerint, dicẽdum eſt dominiũ per Iongũ tempus acquiri. Verùm uiſum id Ac curſio eſt, alteri reſponſo repugnare, quo Paulus, In uectigalib. inquit,& in alijs præ- dijs, quæ uſucapi non poſſunt, publiciana competit& ẽ.& Accurſius ſpecialiter hoc in cauſa dãni infecti obſeruari tradidit, ut poſ- ſit præſcribi: alijq; aliter torquentur. Nobis uidetur locus ſatis clarus,& id præſertim, ſi Higini de limitibus agrorum uerba audia- mus. is, Vectigales, inquit, agri ſunt obliga- ti quidam reipub.P. R.quidam coloniarum, aut municipiorũ, aut ciuitatum aliquarum: qui& ipſi plerunq; ad pop. Rom. pertinen- tes, ex hoſte capti, partitiq; ac diuiſi ſuntper centurias, ut aſſignarentur militibus, quorũ uirtute capti erant, amplius deſtinato modo quàm uerus militum exigebat numerus: qui ſuperfuerãt agri, uectigalibus ſubiecti fùnt, alij per annos, alij uero mancipibus ementi- bus, id eſt, conducẽtibus in annos cẽtenos, alij quinos: plures uerò finito illo tempore iterum ueneunt, locanturq; ita, ut uectigali- bus eſt cõſuetudo. municipes autem ipſi per cẽturias locant, aut uenũdant proximis qui- buſq; poſſeſſoribus. Puto itaque in Vlpiani reſponſo non municipes legẽdum, ſed man- cipes: ut hi intelligantur, qui ius uectigalis per centum annos emerunt. Aut ergo ali- quis non emit ius perpetuum 4 republica, & nihil unquam præſcribit: aut emit,& ſi non caueat. ꝓręicribitur ob dominium illius iuris empti: ita tamen, ut id nihil reipublicæ damno ſit. Poſſet etiam intelligi, ſi munici- pes, ubi iam fundus reuerſus ef ad eos, non caueant præſcribi: niſi alia lege urgeremur, qua ſancitum eſt, nec res populi Rom. nec ciuitatum poſſe uſucapi.

4& quidam gnauid. C de decur. lib. x. Lud fraternitates iſiæ religioſorum iniquißimo iure re=⸗ probantur, declarata ex hiſtorijs.

CAPVT XI.

NXtat X. Cod. Iuſtin. libro quædam con ſtitutio, quæ Valentiniano Imp. adſcri- bitur. Ea ſancitum eſt, quicunq; monazonio congregatur, tanquam ignauiæ ſectatores, & qui munera ciuitatum ſubterfugiant, de- bere de eremis extrahi:eorumq́; bona eis ap⸗ plicari, qui horum loco munera ipſi ſubi- rent. Hanc legem cùm à religione homines auocare uideatur, Doctores intellexerũt in- pſeudomonachis tantũ ſibi Iocum uendica- re,& his qui non dei zZelo ducti, ſed ſolùm ut munera ſubterfugiãt, in eremũ ſecedũt. quã interpretationẽ ut iſtis dieb. recipiendã pu⸗ to, ne quid uideatur in Jure tam impium, ita ipſius legislatoris longè aliam mẽtem fuiſſe atteſtari libet.ſiquidem is Valens tam atroci

l. cum ſponſus.

ff de publi.

l. uſucapionem ff de uſucap.

l. quidam. C. de decu. lib.xr