Teil eines Werkes 
2: D. Andreae Alciati Mediolanensis, Iurecconsulti clariss. lucubrationum in Ius civile
Entstehung
Einzelbild herunterladen

Soc. in l. iij.6. fi fr ad leg. falc. l. Septitia.de pol⸗ licit.

43 D. Andreæ Alciati 4

nuncupatæ, quòd centeſimo quoque menſe ſortem æquent. Cuius rei argumentum præ ſtat Sidon. Apoll. ſub finẽ tertij libri ad Tur num:qui, Cauta, inquit, fœneratori eſt cen- teſima, quæ per biluſtre perducta tẽpus, mo dum ſortis ad duplum adduxit: nam octo an nis, quæ centũ fuerant, fiunt ducenta. luſtrũ enim hic pro quatuor annis accipitur, quod ex Dionyſij quoq; Halicar. uerbis conuinci tur,& Suidæ. Idcirco apud aliquos quinquẽ nium cõprændit:quoniam poſt quatuor an- nos expletos ſtatim erat luſtrum, ut ad prin- cipium quinti anni reſpiciendum ſit, non ad finem. idem enim eſt luſtrũ, quod Olympias OQuidio, Nartiali, Auſonio, Seruio Gram. Ex ſupraſcripta ergo ratione, etiam ſtipula- tiones concipiebantur in calendas:quapro- pter Paulus dixit, centeſimis calendis dare ſpondes: Ex hac etiam cõſuetudine deductũ puto, ut calendaria libros rationũ dicamus: nam ut animaduerti, ſolet Iuriſconſultus ea dictione uti, fœneratorũ rationes deſcri- bit. Cæterũ centeſimis uſuris, duodecim in centenariũ accipi, ſicut ſemiſſibus ſex, trien- tibus quatuor, Hermolaus ex L. Columellę autoritate docuit, quã ſententiã Socinus la- tiſſimo tractatu defendit, oſtenditq́; noſtros Doctores hac in re ix æνννεσ quod aiunt, er raſſe. eadem ſentẽtia in tit.de pollicitationib. comprobatur. Septitia certamen patriæ ſuæ pollicendo ſub hac conditione pollicita eſt, uti ſors apud eam remaneret,& ipſa uſuras ſemiſſales ad præmia certantium reſoluat, in hæc uerba: QAννιαςο αρειεέ c) dvæ ‿πναρ ι Kop& ννιιασεοꝶν᷑σπνι⁴ν, lec al, A,rA Kæ,⸗ G apveοo& Aαeσαρνρ ρα QQ᷑‿ pdde A&oεαν σνοσ ᷑GG 26Xe 2N h29 p1&&νοειέα⁵ 75- 20p, c νυο5εέ Sv S KMR, 7Abοερνε EAc. rxννο ανƷ μ yvvnb,eνοσο Tuνο᷑ν. Xoνσε 7 νο ds R hn dOS, NS 9 c es= cebAAαμoο ν οoασν. Ex liberalitate mea qua driennale certamen dedico triginta millium ſortis: ut pecunia penes me retenta, idoneè apud Decemprimos caueam me ſoluturã, quæ ſolent præſtari, X X. millium uſuras, deſignatore& præfecto ipſi certamini ma- rito meo, deincepsq; filijs, qui ex megignen tur:cedetq; id fœnoris in Thymelicorũ præ- mia, ſicut unoquoque in certamine Senatus decernet. Volui Græca ipſa apponere, ut abſqʒ exemplo nos à uulgata lectione receſ- ſiſſe nemo calumnietur. Igitur ſi mulier hæc mauult ſemiſſes uſuras præſtare, quam ip- ſam ſortem, nonne expreſſim iudicatur, has non eſſe quinquaginta in centenarium, ſed ſex? alioquin mulieris huius inſaniam elle- boro purgare opus fuiſſet. Verùm& Her- molai ſententiam Budæus in libro de Aſſe, Demoſthenis, Plinijq; autoritate compro- bat, ut minimè dubitẽ, quin ueriora ueris re- cenſeat. Idem& alio argumẽto me annotaſ- ſe memini, cum antiqua eulogia intei preta- rer. Extat Mediolani Plinij Cæcilij monu- mentũ, quo inter cætera inſcribitur, eum in

10

30

49

50

60

nominib.libertorũ ſuorum collocaſſe cẽties & decies octies millianummùũm, hoc eſt, ſe- ſtertia CX VIII. item rurſus nummorum ſexagies ſexies centenorum, hoc eſt, ſeſter- tia ſex,& nummos Dc. cuius ſummeæ in- crementum centum& quinquagintaſex eſ- ſe ait. Nam ſiper ſemiſſes uſuras incremen- tum cõputetur, ex ſupraſcripta ſumma cen- tum& quinquagintaſex denarios in mẽſes lucrifieri conſtabit: menſtruas enim uſuras fuiſſe ſuprà diximus, pendiq; eas denariorũ quantitate eodem loco luriſcõſ.oſtendit. At Plinium ſolitũ ſemiſſibus pecunias locare, ipſe eſt autor vII. lib. ad Caniniũ. In Papin. quoq; reſponſo, tit. depoſiti, cuius ſuperio-/ requodam capite memini, L. Titius promit- tit Xoενννα zνε eενs gvcxo exces&ενιοο εονς Tioxæxgæg, præ ſtare uſurã ſingu lis menſi b. pro unaquaq; mina Obolos IIII. enim ſex obo li drachmã conſtituunt, et centum drachmæ minam, ſequitur beſſes uſuras præſtari, hoc eſt, octo in centenarium. atqui ſi Accurſij& aliorũ uera eſfet opinio, octoginta pro cen- tenario extorquerentur. Non igitur dubito nos ueriora dicere, cùm Iuſtinianus ſanxe- rit, negociatores beſſibus fœnerari poſſe,& non uſtra. ex reſponſo autem hoc Papi. colli gitur hoc eſſe octo in unaquæq; centũ. Pau- Io diffuſius hæc explicaui, quoniã adhucex recẽtioribus fuere quidam, qui Accurſium etiam impreſſis tractatibus defenderent: ſed (dij boni)tam ineptè, ut nihil peius.

Declarata lex, lecla. ſ ſi cert. pet. O quid ſignificet dceies ſeſtertium. CAF. II. Oſteaquam in uſurarum tractatũ incidi

mus, licet uulgatam illam Pauli legem

interpretari titulo de rebus creditis. Lecta, inquit, eſt in auditorio Aemil. Papin. præf. præt. cautio huiuſmodi. L. Titius ſcripſi me accepiſſe à P. Mæuio quindecim mutua nu- merata mihi de domo ſua,& hæc x v. proba

rectè dari Calendis futuris ſtipulatus eſt P.

Mæuius: ſpopondi ego L. Tit. ſi ea die ſupra

ſcripta ſumma P. Mæuio data, ſoluta erit,

tunc eo amplius quo pôſt ſoluam pœnæ no mine in dies X X v. denarios centenos, dena rios ſingulos dari ſtipulatus eſt P. Mæuius:

ſpopondi L. Tit. conuenitq; inter nos, ut P.

Mæuio ex ſumma ſupra ſcripta menſtruos

refundere debeam denarios trecentos ei,

redi ue eius&ë. Huius quãtitatis rationem

Paulus Caſtr. dum commentarijs ſuis inire

uult, mirum eſt quantum à recto tramite re-

cedat:& memini cum tyro eſſem, Paulum

Picum præceptorem noſtrum, uirum alio-

qui maximi nominis, integræ lectionis tem-

pus tranſegiſſe, dum calculum hunc ducit: nihiloq; doctiores hac in re ſcholaſticos ab eo receſſiſſe, quam aduenerant. Hoc igitur

primò ſciendum eſt, ſeſtertios& nummos i-

dem fuiſſe, denariumq; quatuor nũmos ua-

luiſſe, ſeu mauis quatuor ſeſtertios: at mille nũmos, ſeſtertiũ unum neutri generis æſti⸗ marl.

l Publis 1u

cius, faras

llecda. f lcn tum pclag.

vecixert, Ul rnloribus ml dautpatel elu ülliwaut cli 1 mum cum ſex. lipra centũ mi uurss cum ſtpe rilkruſqeadd ulipradecies nodum clare d gllcare decie boe reſponſe norua, ſiue quij tiquoniam XI nus: quæ ſum decl giturpr gils xXVdieb gprofœnore aſumma ſopra mIXxXvlI. eſt duppequodcen qesexcedat. refo nuno cc C. denar nüone ſorsannu rnur quid deuſu dum Budæue

rolira,& ad inl menberat, ſumm Aiater pitolar

ſr. at Ue fieri kex. Kimllimiz eman

Vedam, in

leges dicun nvüt Conſular