D Andreæ Alciat 32

ſubſe quente tẽpore Latinis ſocijs ius quoqʒ in urbe Romanaa üdi endi honores indul tum fuit, ferebantq; unà cum Romanis tri- bubus ſuffragia, piem ũqʒ& ipſi m⸗ agiſtratus delig ebantur: unde non iam ius Latij habe- re dicebantur, ſed ius ciuitatis.fuitq; primò Latinis hæc prærogatiua a Romanis tribu- ta, quòôd uidelicet uiciniores erant,& conter ranei omnes(Roma enim, ut Plinius autor eſt, Latij pars eſt) quod item eorũ fideli ope-/ ra in prælijs utebãtur. Quapropter apud Li- uium ferè ubiqʒ legimus Romanis le gionib. additos ſocios Larini nominis. Mopacfans deinde uiribus, cùm Italis quoq; dominaren tur(intelligo autem Italiam ſecundum uete- res terminos)& illipeterent, ut ipſic quoq;ʒ ci- uitate Romana donarentur,& factione opti matum Romani id denegarent, multæ ſedi- tiones exortæ ſunt:quarum pręcipuum inci tamentũ Fuluius Flaccus fuiſſe dicitur. hũc zPp anus Sophiſt kest adlit, cum cõſulatum Ler⸗ et, primum retuliſſe de admittendis in ciuitatem Italis, dec; iure honorum illis con- ceden ndo: quoc dcùm impetrari nõ potuiſſet, irati Itali libellum Romanis, duce I ito Afra nio, intulerint: quorum partes cùum Etruſci quoq; ſequi conſtituiſſent, dubitãtes Roma ni netantam belli molem fuſtinere non poſ- ſent, eos spræoccupauerunt. Sic Etruf ci prio res in Vrbem adſciti, demum cùm aliqu- adiu cum Italis belligeratũ eſſet, multaq; incom- moda ultro citroq; illata, tandem pas fecuta eſt,& Itali quoq; ciues Romani habiti funt: cuius rei etiam V elleius Paterculus hiſtoriæ libro primo meminit. Celebrat᷑ Ennij ſpon- daicum carmen apud Cenſorinũ, quo tradi- tur Ca ampanos in ciuicatis Rom. iura etiam admiſſos.Cæterùm in ferendis ſuffragijs 110 uos hoſce ciues Rom. decipiebãt: quoniam quinqʒ;& triginta Romanorũ tribus priores rogabantur: quæ cùm Italicas numero ſupe rarent, facilè quos libitum fuerat, promoue- bant:quod aà principio clàm fuit. Verùm co- gnita fraude, nouæ ſeditiõi anſa præeſtita eſt, donec bona fide Romani cũ ſocijs egerunt. Poſt aliquod deinde tempus, cum T anſpa- dani populi idem ius pe terẽt, annitẽte Pom- Peio Strabone, qui Cneipater fuit, lex lata eſt, qua& ipſi iura Latinitatis recẽtiora con- ſecuti ſunt, hoc eſt, ius petẽdi magiſtratus,& eadem quæ Itali antè habuerant:cuius rei au tor eſt Aſconius Pedianus. V erũ id tum etiã omnibus Inſubribus cõceſſum non fuiſſè ar bitror, cùm Pranquillus autor ſit, Lambri ac colas de petenda ciuitate, L. Sylla,& P. An- tonio conſulibus, agitaſſe:& Plutarchus tra dat Nouocomenſes lulij Cæſar is rogatione ciuitatẽ adeptos.quod cum ægre ferre t Mar cellus, eorum decurionẽ flæ agris publicè cæ- di iuſſit, cũ hac exprobratione, ut meminiſ- ſet ciuẽ ſe Romanũ non eſſe, nec Cæſarẽ ius id indulgendi habuiſſe. Sed utcũq; ſit,& uni uerſis etiã Inſubribus id iuris tandem indul- tum eſſe, ex Corn. Tacito conſtat. Conqueri

1

0

20

30

40

50

60

tur Cicero apud Atticũ, quòd M. Antonius Siculis iura ciuitatis Rom. conceſſerat:tanc id fieri debere, in cõmentarijs Cæ eſaris uidiſ- ſet. Protenſa demum hæc cõceſſio eſt in Nar bonenſem prouinciã. ſcribit Tranquillus ex ſemibarbaris Gallorũ quoſdam Alulio Cæſ. ciuitate donatos,& in curiam admiſſos. nam & alibi traditur propoſitos publicè libellos, ne quis nouo ſenatori curiam monſtraret, quod uidelicet tot externi in curiã pro ſena- toribus irruperãt. Cæterũ quamuis Galli ci- uitatem Rom. adepti forent, ius tamen adipi ſcendi honoris aliquãdiu illis detractũ fuit, donec A. Witellio& L. Vipſana Coss Clau dius Imperator uniuerſæ Galliæ Comatæ il lud quoq; indulſit, habita ſuper hoc ornatiſſi ma oratione, quam XI. lib. Corn. Tacitus re fert. Fuit& id prolatũ ad aliquas Hiſpaniarũ urbes, donec in uniuerſum illæ quoq; ciuita tem adeptæ ſunt. Apud Strabonẽ refertur, uidiſſe eũ Nemauſſ in Gallia,(dallos homi- nes, qui ædilitatẽ quæſturamq; in urbe Ro. geſſerant, quòd uidelicet ciues Romani effe cti forent. Legitur& apud 8p artianũ, à diuo Seuero Neapolitanis& Paleſtinenſib. ius ci uitatis ſublatũ, quòd in armis cõtra eum fue rant. Paulus Iuriſconſ.in tit. de cenſib. Iuris, inquit, Italici ſunt οQ, Bupuee, Muchiap, hos eſt, Troas,& Berytus,& Dyrrhachiũ. quam- uis in codicib. Græcæ uoces ubiq;, præterq́; in Pandectis Florentinorũ, deſint. Et V Ipia- nus eodẽ titulo: Iuris Italici eſt in Syria Phœ nice ſplend dii ſima Tyriorum colonia, unde mihi origo eſt, nob ilis regionibus, ſerie ſecu lorum antiquiſſima: ſic enim legendum eſt. Referunt᷑ enim in illo titulo multe ciuitates, quæ ius habent Italicũ, hoc eſt, quorũ incolę adipiſci poſſunt in urbe Roma Magun atus: g ſtntſinmunes, ſicut ipſi Romani Itali ue, qui nec uectigalibus multis, nec tributis, ca- pit acionibuscy atterebã ſiur Aabrapie⸗ Dre panus Paccatus(niſi f allor)in quodã panegy rico in Maximum oränum inuehitur, quiin Gallias hanc capitationẽ perduxerat. Cum igitur, ut ſuperius oſtẽdimus, id ius ciuitatis pluri imis nationibus& gentibus conceſſum eſſet, tandem diuus Antoninus lege lata ſan xit, ut qui imperio Rom. fubditi forẽt. ciues Romani eſſent. Paulus jurid autor in titulo de ſtatu hominũ: In orbe Romano qui funt, ciues Romani ex cõſtitutione diui Antoni- ni effecti ſunt.ita enim in Pãdectis Etruſcis habetur:quãuis uulgo lectũ ſit, in urbe Ro- mana. Nec quenquã moueat nouitas dictio- nis: quãdoquidem uox hæc frequẽs Spartia no, Lampridio, Marcellino,& id ætatis auto ribus. nam nimis nouũ eſſet, ſi idcirco quod Tache Romæ eſſet, ciuis Romanus habe- k quodexiſtimauit- Accurſius, quoniã ita tarnlu⸗ fuerit in grãmaticis& profeſſoribus. Tranquillus in Seſare: Omnes, inquit, me- dicinam Romæ profeſſos,& liberalium ar- tium doctores, quo libentius& ipſi Vrbem incolerent,& cæteri appeterẽt, ciuitate dona uit.

Liur. ſde a

Einl inpm

C. de cad.i

raunicpiadd NAntonlſqlla

acdotjpetitlon miffag

epRom. magi 1 ha ſuftr my. maximun

üpir Woniunug

ramn principis 1 feninere:quapr nurbeceſlauit. zaccipiebant, Greci enaau U vrum proprio, mriſumus, utebe moittratusnoa loceſt ſubditos Ih XvII. ſcribit dumin Conſtan Darbaros quoſda aüios promou nannõ diffiteor dläciuitas eler l ngiorũ: nam mcgülunn poſt

tragiorum rec 1 acſtarſien ii äein anniter

maptorupere,) Jumis mtionit do sſolumca uſc uam bäiren