di untelle

Satumni 8:Qual

1„. 1N. nre ina. facien.

factum uel woein

ni, oj uiſ Vuis peukn „„ IIKCOs oratot D 22M)n iomn, 1 1 da r eain 47 8 v Emlaxan, dnnaa ah ömta ne Saons zahlszdäiad ar ßetimem . 7a urS, ndm 1 erLIeedlrcau N))Nap lulan ⸗ rac ir e7 halncrr rihäa hirrniidhengu am pre ſeſen ſecchim liberis uerberari umai ötumeliam, muttaenini

ri Athenienſes fct:p

atit, neqyalteidenunci

ſpectu, uoce peraui

ercutit ut inimicuselt

uis, percutt inmuilm extra ſeipſos cöſtiwunte ati non aſſuetos pemve ſes, denuncinnshocqyi- tibus repreſentreeyui ſ habet: cim amen iibus manifelta numuê hic locus emenäist iæ explodende-

4 2, nimoſetef modi refencpl Vmn ymun.

5 5 ess

oſtdl olt enim T entel venini

autionempe

vid meon,4

7

x ea. 6. fin.

29

ad te pertinere, qui mihi tanquã honeſto ui- ro fidem adhibẽdam duxiſti. Libuit& hanc referre, quoniam in protritis exemplaribus non ſatis fideliter Græci huius epiſtolij ſen- ſus redditur:ut mittam barbaras uoces incul catas, cùm nec certiſficationem, nec fœnera- tum, nec ſuppoſitionẽ eo ſenſu priſci illi Iu- riſconſulti agnoſcant:ut indolendũ ſit, quas Græcas uoces illi ornatus cauſa ſuis ſcriptis inſeruerãt, eò temporum culpa decidiſſe, ut turpiſſima carcinomata perpolitis alioqui re ſponſis induxerint.

Legis quoq; ult. de decret. ab ord. facien. ſen

ſum non recte in uulgatis reddi. CAP. XVIII.

Iuſdem Juriſcõſulti reſponſum, in tit. de

decr. ab ordine facien. in hæc uerba rela tum eſt: Municipali lege ita cautum erat,&aν Leεε&ν συQQ᷑⁴⁵εες AAMα⁹ νττ συινιεεν a,„y¹da, GC&νπνννυνν 2oxομμαν αμρρ. Quęſitum eſt, quam pœnam ſuſtinere debeat, qui ignorãs aduerſus decretum fecit. reſpondi, huiuſmo di pœnas aduerſus ſciẽtes paratas. Ita legen- dum eſt hoc reſponſum,& ex quibuſdam an tiquis codicib.& ex Etruſco uolumine:quã- uis in impreſſis codicibus interpretatio quæ dam Græcarum dictionũ addita ſit, quæ lon gè nugacior eſt,& multò plura continet, q́; Græcum illud comma ſignificet: quòd uide licet uariæ expoſitiones,& recentiorum an- notatiunculæ, quæ ſuper contexta Iuriſcon ſulti uerba adiuncta fuerant, ex ſubſidijs in ipſam aciem tranſiere. Si quis ad uerbum transferre uoluerit, is ita interpretet neceſſe eſt: Si quis extra collegium iudicio experiri uoluerit, prohibeat᷑;,& ſoluat drachmas mil- Ie. Quæ enim ſequuntur, uulgò addita ſunt, & in familiam alienam irrepſere:nec Scæuo la eas uoces agnoſceret. quãtum autem id in Iure ciuili referat, qui legem uulgatam uide rit, ſcio, nihil dubitaturus eſt, etiam ſi illi ad- ſit( quod aiunt)cornea fibra.

Clauſulam codicillars ex Dauli reſponſo no ſatis bene perceptam: idcirco noua expoſitio aßignata. CAP. XIX.

Aulus Iuriſcõſultus in tractatu de teſta-

mentis: Ex his, inquit, uerbis, rælννπτ 7100, Mæluxlu Bsao‿ d(v S ae Noixe, quæ in ſcriptura paterfamiliâs addidit, uideri eũ uelle uoluiſſe omni modo ualere ea, quæ re- liquit, etiam ſi inteſtatus deceſſiſſet. Accur- ſius ita Græcas uoces interpretatur, dubitãs tamen,& per coniecturas: Legata quæ reli- qui,& fideicõmiſſa dari uolo ab omni hære- de meo, etiam ab inteſtato. quę interpretatio nihil habet cõmune cum ipſis literis: quare ad uerbũ ne dubites ita traduci debuiſſe: Id teſtamentũ uolo firmum eſſe per omnẽ pote ſtatem. quibus uerbis clarum eſt etiam com- prændi hæredis inſtitutionem: quæ ſi iure di recto ſuſtineri nequibit, in fideicommiſſum flectetur. nam Accurſij expoſitio ſolùm le- gata,& fideicõmiſſa, non autẽ inſtitutiones

Diſ punction um Üib. II.

10

30

40

50

60

30

cõprændit: quod etiam Baldus notauit: cùm tamen uel præcipuè in tractatu teſtamento- rum reſpiciantur inſtitutiones, alioquin ea lex in legatorum ſectione referenda fuerat.

Declarata quoq; l. cum enim. de ſrip. ſeruo. ante nos non intellecta. EAP. X*⁴.

I ſeruus communis Titij& Mæuij ita ſti

puletur, Titio aut Mæuio dare ſpondes, inutilis eſt ſtipulatio: idem ſi dixerit, Titio decem, aut Mæuio fundum dabis: non idem ſi Titio aut extraneo ſtipulatur.& rationem his uerbis proſequitur Vlpianus titulo de ſti pulatione ſeruorũ: cùm enim ſtipulatur do- mino aut extraneo ſeruus, utrũq; conſtat,& in domini perſona ſtipulatio,& in extranei ſolutio. at hic 20 ioερο corrumpit ſtipulatio- nem& ſolutionem. ſignificat illa uox Græ- ca, æqualitatẽ: qua eadem forma per diſiun- ctiuã nominati ſunt domini, propter quam dubietatem uitiari ſtipulationem. at cùm do mino& extraneo ſtipulat᷑, iοο, hoc eſt, æqualitas iſta ceſſat: quoniam extraneo cùim ſtipulari nequiuerit, habetur ſolum pro adie cto. Accurſius hoc in loco quãtum recedat ab orbita, ac toto erret cœlo, qui eum uide- rit, non ambiget.

Quid ſit quod uulgò dicitur, Romam eſſe communem patriam, quiq; item ciues Romani, plurimæ leges hackenus non intellectæ, declarantur. CAP. XXI.

Odeſtinus Iuriſconſultus tit. ad mu-

nicipales: Roma, inquit, cõmunis pa- tria noſtra eſt. Cuius uerba Accurſius enar- rans, id dictum idcirco exiſtimat, quòd qui- libet Romæ conueniri poſſit. Quam ſenten tiam, qui in ius pontificium ſcholia edidere, ubique probant: nullusq; ferè eſt ex Iuris ci- uilis Doctoribus, cui hæc interpretatio non applaudat. Cæterùm hæc mihi ſententia tan tum abeſt ut placeat, ut uerbis Juriſconſulti eam repugnare exiſtimem. Quis enim ad- mittat id conſequens eſſe, propterea quòd aliquis conueniri in illa urbe poſſit, idcirco eam cenſeri patriam? an quòd Statilienſis, ſi à ſuis iudicibus ad ſenatum Mediolanenſis Ducis prouocat, Mediolani litigare aduerſa rium cogit, ideo Mediolanenſis eſt? Igitur ut non hanc ſolùm legem, ſed& multa alia Iuris ciuilis reſponſa explicem, animaduer- tendum eſt, nequaquã uulgo cognitam eſ- ſe hiſtoriam, unde hæc omnia declarantur: quam eò libentius referre deſtinaui, quòd plerique etiam eruditi humanioris literatu- ræ profeſſores, hac in re hallucinati uiden- tur. Conſtat hoc in primis, cùm Romani ui- cinas ſibi nationes armis domuiſſent, ueluti qui Latium incolunt, eos nõ planèpro ſub- ditis habitos, ſed in ſocietatem admiſſos, ita ut in legione Romana ius militandi habe- rent, magiſtratusq; in ea plerunq; gererent: quales ſunt decurionatus, tribunatus, præ- fectura caſtrorum,& ſimiles: id uocabatur ius Latij ueteris:& hoc ea ratione, quoniam

bb 4

l. cum enim. ff. de Ktip.ſeruo.

l. Rom. f. ad mu nicip.

Iaſ. in I. qui Ro⸗ maæ. ff. de uerb. oblig.