Ku.„ 1 ftant ocp ruſti

2 01); 5 1 Bohj inneran

Jetid antratel lallän D 3 de Hartolh etryii

ube ſcüt mihre onnca

uenerattone alen im

einterpretauurn pkele 5 ef 3 cuam:nur tmni 4 fententan nſſrang ut ubt paulbel dann⸗

r cals fiſtarm gnui

Nent dlu² lauur N6 Iſnae

is ſolö ſeſrnlen atkſc n aliter ß adeonmn; reiſcrant detyleuui cem ueltit:uan om pernantunecenmelte ceu Dhudiaii qpus nle Sſalußp um lunli Ah lulam rfemnil 1 Stumacic rauscjfnti bene precenurit ecy ram pent dſeclamnir

AA

Inumen telgäumßef ſtineres, cum etun h3 4 5 2.,'ſh c. abudelun fubu

D. ANDREALE ALCIAII

Iuriſconſult Diſpunctionum liber primus.

VM PROPTER imminentia Inſu bribus bella, no- ſtrorumq́; tempo rum in earegione calamitatem, col- libuiſſet pauxillũ ſecedere, Bono- niamq; fortè ad- 3 ueniſſem: neſcio quo pacto in manus meas incidit uenale Di geſtorum uolumen antiquiſſimũ, membra- nis ſcriptum, tam pulchris characteribus, ut ridie eius diei notatũ uideretur, qua ad me delatum eſſet.In eo nulla Accurſij interpre- tatio, nullius paraphraſtis gloſſemata cerne- bantur:ſola erant in regulas Iuris cuiuſdam antiqui expoſitoris ſcholia, quæ eruditione & Latinæ linguæ elegantia, cum ipſis Iure- conſultis certabant:& quod non minorem codici gratiam comparabat, autorum inſcri pta aderat nomẽclatura, tam diligens, ut nu- merũ librorũ titulosqʒ unde reſponſa excer pebantur, cõtineret: tum non uulgarib. pro- tritisqʒ tomis diuiſa uolumina, ſed in duas tantum partes,& poſterior a Trebelliano ſe natuſcõſulto exordium accipiebat. quæ res abunde mihi exploratiſſimũ fecit, ineptam eſſe recẽtium dubitationem, dum potiſſimũ ambigunt, cur ſecundum Digeſtorum uolu men, Infortiatum dicatur, quaſi non barba- ra hæc uox ſit,& nullius ſenſus, ab indocto aliquo literatore primùm facta, quem dein- de alij æque indociles ſecuti ſint.Igitur cùm ſparſim& inordinate eos libros quodammo do delibaſſem, annotaui inſigniora quędam errata in uulgatis codicibus eſſe:quæ ſi cum antiquo illo conferantur, poterunt cogno- ſci,& de omni albo uel induci, uel circũſcri- bi.Et quoniam, quo anno hæc prodebã, tra- ctatum de acquirenda poſſeſsione celeberri mi quique profeſſores declarabant, libuit à prima eius tituli lege auſpicari. Et cum in promulgatis exemplaribus ſic legatur:

EZnle poſſeſbio dica ſit,& declarata l j. f. de acquir. poſſeſ. CAp. I,

Aulus:Poſſeſſio appellata eſt à pedibus

ut& Labeo ait, à pedibus, pedum quaſi poſitio& ẽ. in eo ueteri libro ſic inſcribitur: Paulus lib. L IIII. ad edictũ: Poſſeſſio appel- lata eſt à ſedibus,& ut Labeo ait, quaſi poſi- tio:quia naturaliter tenetur ab eo, qui ei inſi ſtit, quam Græci ëυαο ·ticunt&ëẽ, Vulga- tam enim lectionem falſam eſſe, literatũ, pu- to, neminem latebit, cum poſſeſſio in etymo uocabuli nihil commune cum pedibus ha-

10

20

30

40⁰

50

PROOGEMIVM. 2

beat:imò grammatici omnes norunt, poſſi- dere, aſſidere, conſidere, reſidere, diſſidere, ab hoc uerbo ſedeo omnia formari. quapro- pter Baldi, Pauli Caſtrenſis, Iaſonisq́; quæ- ſtiones quis laudauerit, dum id maxime ſci- re ſatagunt, cur poſſeſſio magis à pedibus, q́; ab alia corporis parte denominetur? ded& quis Accurſij argumẽtum probauerit, pof- ſeſſionẽ propriè in rebus mobilibus dici ne- gantis, quoniam in earum poſſeſſionem pe- dibus non eamus? ut illud mirũ in eo ſit, qui cum meliora uiderit, id quod deterius fuerat maluerit ſequi. Quòd autẽ dicitur, quaſi po ſitio, alluſio uocabuli eſt: quandoquidem e- tiam dicimus, ponere ſedes.

Inemendatam l. ſi paterfim. de hæred inſtit. nitoriq; ſuo modò rectitutam, ut amplius optima quæq́; inge⸗ nia non habeant, quo ſe in eius explicatione torque⸗ re poßint. CAP. II.

Liud ſubſequitur maius erratum, ut A maximi quique Doctores ualde ſe ob eam rem torſerint:id in titulo, de hæredibus inſtituendis, eſt, in quo ex Marcelli reſpon- ſis ita traditur: Si paterfamilias Titiũ, quem ingenuũ eſſe credebat, hæredem ſcripſerit, eiq́; ſi hæres non eſſet, Sempronium ſubſti- tuerit:deinde Titius, quia ſeruus fuerat, iuſ- ſu domini adierit hęreditatẽ, poteſt dici Sem pronium in partem hæreditatis admitti& ẽ. ut in hoc caſu duo ſemiſſes fiant, ita ut alter ſemis inter eum qui dominus inſtituti hære dis fuerit,& ſubſtitutum, ęquis portionibus diuidatur. Dubitauit hic Accurſius,& ferè omnes, cur computatio hoc modo fieri de- beat: itemq́; quid de ſemiſſe, qui fupereſt, ſit agẽdum:& cum longiſſimi tractatus hac de re cẽturiati ſint, nihil attinet tantam molem confutare.In antiquo codice is Sempronius Titio cohæres traditur, hac ſcriptura: Si pa- terfam. Titium, quem ingenuum eſſe crede- bat,hæredem ſcripſerit, eiq́; ſi hæres non eſ- ſet, Semproniũ cohęredem ſubſtituerit& ẽ. ut planiſsimè pateat, ſi cohæres Titio Sẽpro nius fuit, prius duos ſemiſſes conſtituendos eſſe, ut alter ad Semproniũ, alter ad Titium pertineat: deinde propter patrisfam. errorẽ, rurſus ſemiſſem illũ T'itij cum Sempronio æquis portionibus diuidendũ. quod& Tri- bonianus in Inſtitutionib. aſſerere uidetur, qui in partem admitti debere ſubſtitutum re fert:partis autem appellatione de dimidia in telligendum eſt. Nec quicquã obſtat, quòd Iuriſconſ.de ſemiſſe integro, Sẽpronio dan- do, expreſſe non loquatur: nam cum princi- palis tractatus ſit de errore teſtatoris, nihil pertinuit diutius immorari in Sẽpronij por

Aa 3