2
— es.§. pe leg. iij.
utis,
457
ctam enim eam lex appellat,& quidem pro- priè. flllud cõſtat, cùm hodie ſtatutũ ſit, qua- tenus mulctam dicere magiſtratus poſſunt“: quoniã minorẽ infligendi diminuendiqʒ ius habent, adhuc incertas eſſe mulctas,& in eis nomẽ id proculdu bio propriè locum habere. Et hęc iure Romano uera füt:
cum lege conſtitutũ eſt, quantam dicat.
Atheniẽſes em̃ ali- POM p. LIB. X.
ter obſeruaſſe quã EpSr.
doque legimus, hi LEX CCNXLV. mulctas in arã uꝛꝰe Tatug affixę baſi
gorog, id eſt, Iouis cõſeruatoris dedi- cabãt, quasſemelil latas remittere nõ licebat: qᷓuis pęna iure debitas, pecunia redimere fas haberent, idq; Platonis exemplo, qui ſingulis delictis pecuniarias mulctas conſtituit. Cætera quæ ad mulctarum cognitionem pertinent, ſupe rius à nobis explicata ſunt. Statuæ affixæ baſibus ſtructilibus, an ſint ædium. Baſis ſtructilis quid ſignificet. Structile opus pars ædificij eſt. Tabulæ religatæ catenis, aut erga parietem affixæ, ſint ne æ- dium. Ornamenta à domo ſeparabilia, ſi inde perfectioni domus nihil decedat, ædium non ſunt. Varia lectio huius reſponſi. Prothyron an ſit ædium. Prothyron quid ſignificet. Hyperthyron, hypoth vron, diathyron, quid. Dithyron ſiue biualuium. Secundus rhetor tzitos cognominatus. Prothyron ex frequentiori ſignificatione ueſubulum ſigni⸗ ficat. Alciati ſententia, quid hoc in loco prothyron ſignificet. TATVAE.) Explicat hoc reſponſo Pom pehntte tres ſatis dubias quæſtiones, qua- rum prior eſt huiuſmodi, tAn ſtatuæ affixæ baſibus ſtructilibus, ſint ædiũ. In quo articu- lo prius ſciendũ eſt, quid ſignificet baſis ſtru ctilis Et cõſtat baſem eſſe ſedẽ& pedamen- tum cuiqʒ rei ſuſtinendæ: unde baſes uaſorũ Corinthiorũ Iabolenos, baſes catapultę& co lumnarũ M. Vitruuio. Hæ ex ſolido lapide quandoq; fiebant, quandoq; opere ſtructili, id eſt, ex laterculis, calcecq;. tgitur ſi quæ ſta- tuæ marmoreis baſibus inſiderent, in cõfeſ- ſo fuit ædium nõ eſſe, ſed rutis cæſisq́; annu- merari“, ut ſupraà uidimus:& ideo uẽdita uel legata domo, auferri poſsũt. Sed ſi fupra ſtru ctiles baſes collocatæ eſſent, tractatus magis ambiguus eſt: tquoniam ſtructile opus pars ædificij eſt, nec amoueri poteſt: ſicut ergo ba ſes ipſæ pars ædium ſunt, ita eis impoſitæ ſta- tuæ ædibus adſcribi debent: in qua tamen re aliter Pomponio uiſum eſt: apponunt᷑ enim magis cauſa ornatus, quàm ut ędes perfician tur. tSequens quæſtio eſt, quid de tabulis, quas pictas antiqui catenis religabãt, uel pa- rieti, tignisue affigebant, an illæ ædiũ eſſent. Et eadẽ ratione nõ eſſe reſpõſum eſt: ornant
bus ſtructilibus, aut tabulæ religatæ catenis, aut erga pa-
de uerb. ſignifcomment.
10
20
30
48
50
60
458
enim, elegantioremq́;reddũt domũ huiuſmo di tabulæ, nõ autẽ quicq́; ad eius perfectionẽ faciũt. Quod ſi in tectorio opere loco cruſta rum marmorearũ inde exemptarũ appoſitæ ſint, tunc ædiũ partes ſunt: uidentur enim te ctorij ipſius perfe/ ctioni accedere,& parũ refert ex mar more, uel ex tabu- lis pictis, quod illi deeſt, ſuppleatur.
Quid autẽ ſit tecto riũ, ſuperius à no- bis tractatum eſte. IHincq; probatur, ornamenta quæ à domo ſeparari cõ- modè poſſunt, ſi eã ob rem nihil perfectioni domus deeſt, ædiũ non eſſe,& ideo ædibus uenditis uel legatis nõ deberi. tSanè hoc loco antiquorũ codicũ uaria eſt ſcriptura:quidã enim habent, Aut ſi militer quæ cohærent lignis: alij, lychnis, alij tignis.In ultima quæſtione dubitari potuit, an prothyron ædium ſit:& reſpõſum eſt, eſſe. tSed in hoc nõ modica eſt difficultas explica re quid ſibi prothyron uelit. Et gręcus ſermo indicat aliquid ſignificare, quod ante ianuã uel oſtium ſit, à gręca præpoſitione 2,& di- ctione boνrqua ratione& Hyperthyron dici mus, quod ſuperliminare quidã uocãt, ſicut Pſeudochyron poſticum, Hypothyron hian- tiam cauitatemue ianuæ, Diathyrõ quodper eam ponitur: qualis eſt in ianuis, quam uul- g0 poſterulã uocamus, in oſtijs uerò, quam uulgò buxulam appellant,& ex tabulis con- ficitur, ad arcenda, dum ualuæ aperiuntur, ir rumpentia frigora:fit& quandoq; uice tabu- larum, appoſitis tapetibus, uel peripetaſma- tis, huiuſmodiq; uelamine. Eſt& Dithyron quod Biualuium dicere poſſumus: unde Ari ſtoteles de Animalibus quarto, genus quod dam oſtracòn appellat dithyra, quaſibifores teſtas: quæ uox etiam poſterulæ conuenire poteſt, quaſi ſit Aν duρᷣ, unde& dithyron Græci, pro eo quod duplicatũ eſt, uſurpant, ut Heſychius& Suidas tradit. Philoſtratus quoq; in uitis Sophiſtarum autor eſt, Secun dum rhetorem ab aliquibus eπ᷑ννο fuiſſe cognominatũ, quòd fabri eſſet filius. tIgitur Græci prothyron uocant, quod Latini V eſti bulum dicunt: unde Pindarus in Olympijs Corinthum Peloponneſi prothyron appel- lat, quaſi portam uel fauces dicas. Sed& Po- ſidippus in epigrammate, π οννανε quit, Onx uœæοενένι,ideturq́; accepiſſe pro ſta- tuariorum pergula, in qua publicè ante ia- nuam ſpectanda opera proponebantur. Hie ronymus uerò in Ezechielem, quod Aquila & Theodotio prothyron dixerat, limẽ portæ tranſtulittfrequẽtior tamẽ interpretatio eſt, ut ueſtibulum ſignificet. Sed in hũc ſenſum hic accipi ego nõ arbitror, non ꝙ me moueat Aelij Galli luriſconſulti autoritas, quem re-
3
rietem affixæ, aut ſi- militer quæ cohęrẽt tignis, nõ ſunt ædinũ: ornatus em̃ cauſa pa rant᷑, non quò ædes perficiant᷑. Idem La- beo ait: Prothyron qd in ędibus interdũ fieri ſolet, ędium eſt.
6
d l. fundi. 9. ij. de acl. empt.
e l. in rutis. 7
10
11
14
15


