16

4 I. quæſitum. 9.

Papinianus. de

fund inſtr.

à2 H

459

fert A. Gellius ſcripſiſſe libro de ſignificatio ne uerborũ, quæ ad ius ciuile per tinẽt, ſecun do, ueſtibulũ partẽ ædiũ nõ eſſe: ſed quia nõ uideo cur hoc ſenſu Põponius& Labeo græ ca magis dictione qᷓ; latina,& quidẽ uſitatio- re, uti debuerint, pręſertim cũ indu- bitatum ſit, ut ego ſentio, ueſtibulũ, tametſiextra ianuã domus ſit, ædib. ta mẽ adſcribi,& ceu earũ membrũ exi- ſtimari. †Arbitror igitur hac uoce po ſterulã uel buxulã ipſam ſignificari: interdũ enim ea, ut hic dicit᷑, in ædibus fit: nam M. Witru- uius autor eſt, quæ Greci diathyra, uel ut alij magis ꝓbãt, dithyra dicũt, à La- tinis prothyra appellari. Papinianus quoq;:, Prothyron domus, inquit, ſi uelamen eſt, in- ſtrumẽto domus cõtinet. Quib. uerbis aper- te indicat᷑, nõ poſſe nosde ueſtibulo intellige re, ſed potius de ſtragulis aliquib. pictis: quã- doquidẽ lIul. Pollux lib. xX. inter ianitoris in- ſtrumẽta, prothyra quoq; cõnum erare uidet᷑ oueinna, id eſt multifariãuariegata Diſtin guendũ igit᷑ eſt, ut buxula, ſi ex tabulis ſimili ue materia cõfecta ſit, pars ædiũ cenſeatur, ſi cut& poſterula:ſi ex uelamine, huiuſmodiq; aulæis, nõ pars, ſed inſtrumentũ ſit domus.

1D5 E M LIB. TVI. EPIST.

LEX CCXLVII.

4 Pud Labeonẽ

w:aνεν sita ſcri- ptũ eſt: Exhibet qui præſtat eius de quo agitur præſentiã: nãᷓ etiam qui ſᷣſtit in iu- dicio, pręſtat eius de quo agitur præſen- tiam, nectamen eum exhibet, qui mutum aut furioſum, aut in- fantem exhibet:non

Exhibere quid ſit ex ſententia Labeonis.

Labeonis definitio à pomponio reprehenſa.

Labeo defenſus ab Alciato.

Præſentia propriè ad corpus refertur.

Caſus, quibus furioſus pro abſente non habetur.

Generaliter furioſorum conſenſus nullus eſt,& tamen abſentes

per procuratorem conſentire poſſunt. Si quis furioſi præſentiam præſtare promiſerit, ualet ſtipula- tio, contra Accurſium.

Niſi poſt ſtipulationem in furorem inciderit.

Muti à natura, infantibus& furioſis ſimiles exiſtmantur.

simpliciter mutus omnes contractus facere poteſt, excepta ſti-

Reſttuere quid ſit.(pulatione.

Non ſufficit corpus reſtituere, niſi omnino res ipſa præſtetur.

Res acceßiones fructusue continet.(poſſe.

Ex libris a luſtiniano editis nõ omnes faclorum ſpecies decidi

Sine Bartolo, alijsq́; interpretibus, ius noſtrum non conſiſtere. PVD LABEONEM.) Scripſit Labeo bauενν, id eſt, ueriſimiliũ libros octo:

tin hoc opere definiuit quid ſit exhibere. Et

id eſſe arbitratus eſt, qd eius de quo agit᷑ præ

ſentiã præſtare.f Quã definitionẽ à Põponio

hic reprobari cõmuni calculo receptum eſt,

idq; duob.argumẽtis. Nam qui in iudicio ho

minẽ ſiſtit, præſtat eius de quo agitur pręſen

tiam,& tamẽ aliud eſt ſiſtere, aliud exhibere.

Rurſus, furioſus, aut infans, aut mutus iudi-

cio exhibent᷑,& tamen eorũ præſentia nõ ui-

detur præſtari: loco enim abſentiũ habentur.

D. Andreæ Alciati in tit.

20

30

40

50

60

460

fpoſſet tamẽ Labeonis ſentẽtia defendi,ſicũ;

qui hominẽ ſiſtit, etiã exhibere dicamus, ut exhibẽdi uerbũ generalius ſit:eſt em̃ exhibe- reb, extra ſecretũ habere. nec ſimpliciteruerũ eſt, furioſi, infantis, muti pręſentiã nullã eſſe, ſed ꝓ abſentib. ha- beri: tquoniã præ ſentia ꝓpriè ad cor pus retert: nec du- bium eſt corpore eos pręſentes, licet lex plerũq;propter ſenfus imbecillita- tem abeſſe eos in- terpretet᷑. Quapro pter quoſdã caſus reperire eſt, quib. furioſus pro abſen te nõhabet᷑, ut cùm de perſeuerantia, nõ autem de nouo conſenſu agitur. Itemq; cùm hoc nõ tractatur, ut con- ſentiat, ſed ſatis eſt ne contradicat: cuius rei exemplum eſt in muliere furioſa, de cuius dote pater agit, nec de ratihabitione cauet. Nam& generaliter furioſorũ conſenſus eſt nullus,& tamẽ abſentes per procuratorẽ cõ- ſentire poſſunte. f Quapropter ſi quis furioſi præſentiam præſtare promiſerit, non ualere ſtipulationem minimè cum Accurſio ſenſe- rim f, ſed potius corpore,& de facto exhiben dum eſſe. rlllud non difffteor, ſi poſt ſtipula- tionem in furorem inciderit, promiſſori com petere exceptionem s. Cùm enim de ſani ho- minis præſentia agitur, non uidentur partes uoluiſſe exhiberi caſu, quo propter demen-

enim poteſtuideri e- ius præſtare præſen tiam: nemo enim ex eo genere præſens ſa tis aptè appellari po- eſt. Reſtituit non tantum qui ſolùm corpus, ſed etiã qui omnem rem condi- tionẽq; reddita cau- ſa præſtat:& tota re- ſtitutio iuris inter- pretatio eſt. FINILS.

tiam impediretur.Et quod de muto hic dici ⸗

tur, de eo qui naturaliter mutus ſit, accipien- dum eſt:huiuſmodi enim& ſurdi ſunt: unde quid ſententiæ intellectúsue habeant, expo- nere nequeunt, idq́; in cauſa eſt, ut infantib. & furioſis ſimiles exiſtiment᷑: alioquin qui ſimpliciter mutus eſt, omnes cõtractus face- re poteſt, excepta ſtipulatione, quoniam ex- preſs io uerborũ in ea neceſſariò requiritur. 1§. KESTITVIT.) Reſtituere, eſt rem in ea conditione, quę retro fuit, præſtare. Non ergo ſufficit corpus ipſum, puta fundum re- ſtituere, niſi omnino res ipſa præſtetur. Res autem dictio eſt uniuerſalis, quę acceſsiones fructusue cõtinet. Sed&in ea conditione eſt reſtituẽda, in qua olim erat, ut ſi cauſa uſuca- pionis ſuberat, ea quoq; reddat᷑. Sed quoniã non ſemper acceſsiones& fructus uel cauſa redditur, ſed aliter atq; aliter ſolet diſtingui, ideo hęc reſtitutio omnis in iuris interpreta- tione uerſat᷑, de qua re ſuperius Anobistracta tum eſt.Sunt enim hoc ſub titulo quatuor e- iuſdem ſenſus ad hanc materiã pertinẽtia re- ſponſa, ut nõ poſsim nõ mirari, cur idem to- tiesinculcauerint, qui ſubluſtiniano cẽtones hos legũ cõficiendi curã aſſumpſerũt, quaſi

c l Dae.a ſunt ſeid

ali. ug.

4 ljaſt

matr.

6

2

7 e l.if de pna hesmags

9

8

f lſbpuik

annendarenilil

9

n degztiulg

1ND

lntꝛcheted7⸗ Monduetbo.17 1 KüfteRomgzoc gellocus ns nerbum 164 auum nõprollt 221 detcapele cifaus 29 attixomitere 341 malwamititur 295 maubs-onſtaim 301 manionerei 229 manopnentis 102 alabeonem 246,459 mrum appell 19 aanelibertum 264 aciuitats 145 ridei emptor 66 vrumappell. 359 wum appell. 200 24² 335 395 267 307 196 316 polcee inſtrumenta.

ubonumappell nediem algeeſt lilequi

n

igrrum 340 4 350 nüionales cfeditores

andionem enim 165 mm ltio z91 nüorautem is 20 aursccipiödos 19 unnmappel. 1 4 apcipua düiſeatus Antetamento Mretor dicat lrrebatur ipuamur

211

Dreliterg

Maureds amulir 336 füucciga 307

etin a Kcenö 9p 19 on düuh e 389 Rngpel 343 ohre 371 ” 431 Amnreii 338 Alheſ 1 31

exal