Teil eines Werkes 
1: D. Andreae Alciati Mediolanensis, Iurisconsulti clariss. omnia quae in hunc usque diem sparsim prodierunt usquam, opera, ab ipso quidem autore tomis di gesta quatuor, & ea qua ad posteros transmitti censuit perfectione recognita, auctioráquered, dita: nontam Iuris, quam aliarum etiam discipli narum candidatis, ob uariam ac multipli cem eruditionem, permagno usui futura
Entstehung
Einzelbild herunterladen

4 Bart. J. j. H. fi. ad Tertull.

b In luerbum erit. 5. cod.

c I.ij. 6. dcinde. de incend.

447

uim ſeptimi caſus, ut Diomedes, Seruiusq; docuerunt, enunciari: tuncq́; dubium eſt ad conditionem referri. Inducitur autem huius caſus uis ſimpliciter in nominibus: ut cùm dicimus, te autore didici, arbitratu Seij ædificaui, ſaluo ſenſu domini alie- naui,& ſi qua ſimi lia Quandoq; per participium profe runtur,& tunc na- turam adiũcti par- ticipij debemus in ſpicere, præſentis, præteriti, an futuri ſit tem poris. Quod præſentis temporis eſt, cõditio- nem inducit: ut ſi dixerim, rato manente pacto, pęna ſoluatur: item, filio præcedente, patri permittitur, quemlibet in locum nepo- tis adoptare:hic enim non uidet᷑ ſubeſſe con ditio. Quod tamen procedit, cùm partici- pium ipſum licet pręſentis temporis, futuros tamen caſus reſpicit:ut ſi conſtitutũ ſit, ſtanti bus maſculis minasà ſucceſſione excludi: illa enim uerba, ſtantibus maſculis, quoniã ab eo prolata cenſentur, qui ius de ea re ſta- tuendi habet,& cõditionem inducunt,& di- ſpoſitionẽ:quia ſolùm fœminas ſub cõdi- tione excludũt, ſed ipſos maſculos admittũt. tCum participiũ præteriti eſt tẽporis, obſcu

ſu remaneret dos à- pud maritum. MAVTIVS LIBRO S1INGVLARIT dGpwp. LEXR CCXILI.

. 4... rior eſt quæſtio: quoniã ex adiectione uerbi,

poteſt ad omnia tẽpora referri, ut ſuprà à no- bis ex P.Nigidij ſententia traditũ eſt b. unde hęc uerba, ſoluto matrimonio, generaliter ac cipi ex materia ſubiecta poterũt:ſiue retro ſo lutum ſit, ſiue in futurũ ſoluetur, reſpectu fu turi conditio eſt, autem reſpectu præſen- tis præteriti ue. Nam& cùm ſermo Latinus præſens à paſsiuo uerbo participiũ nullũ ha- beat, ſoliti ſunt ueteres in eum ſenſum præte rito uti, ut apud Verg. Vimq́; addere uictis, id eſt, qui uincebant᷑. Et in Geor. Quàm qui- bus in patriam uentoſa per æquora uectis: id eſt, qui uehuntur. Sic& in edicto prætoris, dum in eum, qui rate naue expugnata, quid rapuiſſe dicet᷑, actio cõceditur: illa uerba, na- ue expugnata, exponũtur, id eſt, dum expu- gnatur,&præſens quoq; tempus reſpiciunt. ISumunt& quandoq; huiuſmodi participia ferè in uim nominis, ut cùm dicimus, uelo le uato iudicauit, reſeruato domini conſenſu a- lienauit, penũ excepto uino legauit: quo ca- ſu dubiũ eſt, diſpoſitionẽ inferri, con- ditionem: idemq; iuris eſt, quod de ui ſepti- mi caſus ſuprà docui.t Cum futuri temporis participium eſt, tempus potius, quàm condi tio inducitur, utin illo Lucani: Venturo ſare Romam, Ignauæ liquere manus: id eſt,

9 cum eſſet uenturus.t Vnde quamuis Barto-

d Inl. j. vij. q. de cond. Ode monſt.

lusdeas conditiones, quæ ab ablatiuis abſolu tis inducuntur, expreſſas appellet, mihi ta- men uidetur huiufmodi ablatiuos principa- lius ad tempus, quàm ad conditionem refer- ri. Nam& illud in confeſſo eſt, magis diſpoſi tioni eos accedere, quam cõditio expreſſa fa

D. Andreæ Alciati in tit.

10

20

30

4⁰

50

448⁸

ciat Illud etiam conſtat, quę in Dus partici pia terminantur, nullo modo ad conditionè, nec Bexpreſſam, neq; tacitam attinere, ſed id ſignificare, quod fieri oportet: utin exemplo Iuſtiniani, poſteriorib. ſecũdo relinquendis:

& rurſus, liberis in Nrutis& cæſis ea ſtituẽdis, uel exhæ redandis.

ſunt, quæ terra

1 Q Nutij liber&uv. tenentur, quæq́; ope

2 εο apud Grœcos quid 4

re ſtructili, tectoriò- n giificct. Sora . 3 Domuum uenditores ſo

ue non continentur. lebant ruta Gceſaex

cipere, ne empta cen-

4 Quæ dicantur ruta& cæſa.(erentur.

5 Opus ſtructile quid.

6 Tectorium quid.

7 Ruta cæſa, an inteſtina opera contineant.

8S Quid de ſtatuis& imaginibus.

NRVTIS.) 1Scripſit Q. Mutius ſingula Ium librum, quem inſcripſit dęν id eſt, ho rarum, uel etiã annaliũ: ſiquidem apo apud Lucianum hoc ſenſu accipiuntur. tfPotuit& titulus operis fuiſſe ⁊π Ʒναασeνper obreue: ſic enim Ariſtoteles in Topicis diffinitionè, ſiue ut M. Cicero, notationem uocat: nam& cer- ta de aliqua re ſentẽtia a dici poteſt:& hæe ſecunda lectio mihi magis placeret, niſi in an tiquis codicibus huius reſpõſi lemma, per o magnum ſcriberetur, nimirũ hoc modo: Q. Nutius libro ſingulari dęoaꝑ: unde ab ea ſeri- ptura temerè recedendum non eſt. Igitur in eo libro Mutius explicuit, quænã ruta eſſent & cæſa(ſſolebant enim domuũ uenditores ea excipere, ne empta cenſerentur) t& uide- batur quæcunq; eruta uel cæſa ſint ſignifica- ri:id enim uoces illæ denotant. Sed Mutiusf non contineri ea, quæ terræ fixa ſunt, exiſti- mauit:ſed& ſi qua opere ſtructili, uel tecto- rio concluſa ſunt, idem eſſes Dicitur opus ſtructile, quod ex lapide quadrato, aut later- culis calceq; cõſtructũ eſt: eaq; propriè pars ædificij eſt, unde& auferri non poteſt. f Te- ctorium uerò ihcruſtatio eſt, ſiue expolitio parietũ, pluribus inductis ex arenato corijs, totidemq́; ex marmorato: quam rem M. Vi- truuius lib.viI. copioſe explicat. Dureſcebat autem ea ſpecies in cruſtas, adeò ut ſpeculo- rum modo imagines redderet, poſſetq́; in a- bacorum quoq; uſum eximi:quæ tametſi ue- ra eſſent, tamẽ ea eximere uẽditori licet, cum hic diffinitũ ſit, rutorũ ſorumq́; appel latione cõprændi. Sed an inteſtina ope- ra cõprændant᷑, ut ſcamna, ſedes, fulcra, aba-

ci, armaria, ſcrinia, idq; genus ſimiliat Et cõti

60

neri quibuſdã uidet᷑. Cuùm enim ex materia arboribus cæſa conſtent, ſatis uidentur ex ui uerbi ſignificari.tQuid de ſtatuis& imagini bus, quales maiorũ ſuorũ antiqui in atriſs& ueſtibulis cõſeruabant, ſicut Philoſophorũ, doctrinaqʒ inſignium hominũ in bibliothe- cis, cæterorũ in hortis uelhorreise Et M. Ci- cero II. de Oratore, rutis cæſisq; attribuere uidetur: quapropter uendita domo, empto- rem ſequerentur'. Quod tamen aliterab antiquio-

10

e laſ in nl. 4 lut ma.

1 D bj

unncui

1 ae mur ſgiliat iſlen

3 4

tuu. 1 nirgualgnci nn ton iſnaibparz aireshallcinciin o auunlembulum, ancyra unſthaſeguthartemo uun gimniſumm quon

nintqueſitemäeyxie

ndu glid.

nweydoa.

fliishe

ta de ata

5 g lſcutiſſs uend.

6

iniiaunigeſtdunrſtas u lenap necincömune enrpumbo domostegeb⸗ dloali plumbun. tc

ealciu uin. Querbi, heine, ubdudle anl

Renjtegnentanon im

autluawin queſtum, uu guſſſmeduiute ee

Kaeu ctum gue nun⸗ aiuhehmosnepohatir.

hlccſusqa Iul. 44

33

ddo? 6 dine Cu

1 tunde» Mhroloro