9 l. ſi Rufinus. C.
de teſtam.mil. 10
11
12
13 l. ſi. rem.§.j. de pign. act.
14
15 l. res hypo. 5. de
pign.
l. non ſolum. õ. ſi rẽ. de uſucap. 16
Bart. l. fundus. de ann.leg.
435
& in quatuor partes diuiſi eſſent. iIudicum uerò decuriæ in foro conſidebant,& in Prę- toris erãt conſilio:ex his ſortiebatur Prętor, qui in publicis iudicijs cognoſcerent, quiq; ipſo prætore præſidente, ſentẽtias tabellares ferrẽt. Aſſediſſe ſe
P ætori, datumq; ribus. Deteſta- ec in cauſa pecu- tum, eſt cum teſta- niaria iudicem, A. tione denunciatũ.
Gellius teſtat᷑. Igi- Pi llau tur ab his iudicib. V Sülns aPe. atu prouocario ad Se- eſtà pugno, quia res
quæ pignori dãtur, manu tradũtur: un- de etiam uideri po- teſt uerũ eſſe quod quidam putant, pi- gnus ꝓpriè rei mo- Dilis conſtitui.
natum erat. Cœpe runt et ſenatores à plebe ex cenſu di- ſcerni.fEquitis cẽ- ſus erant quadrin- gẽta ſeſtertia, quæ pecunia eſt decem ferè milliũ aureo- rum noſtratium tSenatores duplicem eam ſummam poſside bant, deinde etiam triplicem tempore Au- guſti, ut Tranq eſt autor. †Equitum inſigne erat aureus anulus: ſenatorij ordinis lunati calcei,& latus clauus: unde& Tribunus La- ticlauius in iure, id eſt, ſenatorius.
§. DETESTATVv M.) Teſtari eſt ſenten tiã noſtrã exponere:unde teſtes dicti, quòd ea quæ de rei geſtæ ueritate ſentiunt, in iudi- cium proferãt. Hinc et teſtamentũ. Cęterũ quoniã ut maior fides adhiberetur, etiã per numen aliquod affirmatio inducebatur, fa- ctũ eſt ut teſtari pro iurare acciperemus,& precari.t Vnde& deteſtor, idẽ eſt qd depre- cor et abominor:& hæc uſitatior eſt ſignifi- catio.In iure tamẽ deteſtari, eſt cũ teſtatione denũciare, hoc eſt, ſentẽtię ſuę aliquẽ per de nũciationẽ admonere, qd et ꝓteſtari dicims.
§. PIGNVS.)Pignus propriè eſſe id, cu- 40
ius poſſeſsio traditur creditori,& præſertim rei mobilis, Iuriſcõſultus approbat, argumẽ to etymi, tanquam à pugno dictũ ſit: quod et Vlpianus tradidit, et à Tribuniano in Inſtitu tionibus relatũ eſt: cui ſententiæ etiam Grę cũ exemplũ ſuccurrit: ᷣuναν enim à ſecu- ritatis captione ipſi appellant,& ꝗεραννυ pi- gnus prętoriũ.t Marcellus tamen pignus& hypothecã ſolo nominis ſono differre exiſti mauit, cuius ſententiæ Valla acceſsit: nã cõ- ſtat ueteres ſcriptores de re quoq; immobili pignus dixiſſe, ut Terẽ. Ager oppoſitus eſt pignori, ob decem minas. quo modo etiam Iuriſcõſulti frequenter accipiunt, etiã ſi nul- la traditio interuenerit.Ego arbitror hypo- thecam etiam de re mobili contrahi, eſt enim græca uox oeα, quod eſt obligatio- ni ſupponere. Vnde& receptũ eſt, ſi quis ꝓ- miſerit decem modios frumẽti ſuper tali fun do, uideri huiuſmodi uerbis contractam eſſe hypothecã: quid enim aliud eſt fundum ſup Ponere obligationi? Quòd ſi decem modij de tali fundo promiſsi ſint, aliud eſt: ſola e- nim perſonalis obligatio inde naſcitur.
D. Andreæ Alciati in tit.
36
1§. NOX AE.)tNoxã dixere antiqui id quod nocet:quapropter culpa, pœna, detrimentũ, noxa eſt.t Vnde& lib. XxX XIII. T. Liuius, noxæ exoluere, id eſt, à pœna capitalis frau- dis liberare, accepit. Seruus quoq;, qui cõtra
legem A quiliã ali
F Noxæ appellatio- cui damnũ dedit, ne, omne delictum noxa eſt. t At no-
— xia ſolüũmodo de continetur.
maleficio ipſo dici
1DE M LIB. V. A D tur, nec tam gene-
LEG. XII. TAB. rali ſignificatione LEX CCXXXVIII. accipitur, ſicutno Vobus negati xa Cicero lib. 1II. L)ar uerbis, qua de Legib. Noxiæ
pœna par eſto, ut
ſi permittit lex ma⸗ 11 CO) in ſuo uitio quiſqʒ
. X. gis m prohi 11 Sf 8 Vellie 1 18 bu⸗ plectatur, uis capi it, cChetlain erui te, auaritiamulcia, z0 us animaduertit. honoris cupiditas ignominia. M. Ma
nilius: Quin etiam infelix uirtus& noxia fe lix. Plaut. in Bacchid. Sat ſit, ſuſpectus ſum, cùm careo noxia. Quo ſenſu& in Moſtella- ria& in Pſeudolo uſus eſt. Terentius quoq; in Phormione: In re incipienda ad defenden dam noxiã. Sed et in Eunucho& Hecyra ad eundem modum. Nec noxã eos adſcripſiſ- ſe quiſquã dixerit, cũ ratio carminis non cõ
30 ſentiret.Quæ adducere uolui, ut palam fie-
ret, quàm iniquo iure lIuſtinianũ in elegãtijs ſuis inſectetur Valla,& Seruiũ Beroaldus, dum adiectiuè tantũ dici noxiam opinãtur, contra ueterum autoritatem. Sanè de noxa à nobis ſuprà quoq; diſputatum eſt.
1Duæ negationes affirmant.
2 Quando id non procedat.& num.3. 4.
s Interdum tres negationes non plus efficiunt qudm duæ.
6 Quæ dam uerba ſui natura prohibitiua ſunt, quibus ſine-
gatio addatur, non tamen abſolutè permittunt.
L) OBVS.)Duæ negationes affirmati uam inducunt, ut etiam Grãmatici fa-
tencur:cuius rei illã rationem affert Augu-
ſtinus, quòd negatiuę natura ſit, utquicquid
inueniat, deſtruat: unde ſi conſentiua præce
dat, eam in negationẽ redigit, et contra,fld ta 2
men perpetuũ non eſt:quid enim ſi ad maio rem emphaſim iterũ negetur? ut in euange- lio: Sit ſermo ueſter, eſt eſt: non, non. Nàã&
so Seruius inficiatorias duas quãdoq; mentem
ſcriptoris augere ait. Quid item, ſi negationi addita ſit dictio, quidẽcut in hoc exẽplo, Re- cte dictũ eſt non obligari, nec fideiuſſorem quidẽ.Sic& M. Cicero ad Lentulũ: Nec; er rarent, nec aduerſarij quidẽ. t Quod& rece-
tũ eſt, quoties ea dictio tacitè intelligitur: unde cũ idẽ ſit nemo, qd nec homo quidem, ſi dicamus, nemine nihil faciẽte, lIocus publi cus damnum infert, recta eſt locutio,& duæ
6õo negatiuę pro una accipiunt᷑. Sic et M. Varro
de uita atrũ lib. 11I. Qua abſtinẽtia uiri mu- lieresq; Romanæ fuerint, quòd à rege mune ra eorum noluerit nemo accipere. perinde eſt atq; dixiſſet, munera eorum noluerũt ac-
cipere,
19
Kaun eevidendu goſCeienmo aotem ſuiproh krur, non tame atocmagisin er lguilriſconſulſ ſcuſi, ſiprætor- votent nõuetoin vepponit ut quica olbet dunt etũ witquandam uin dnr acditauel non und timeo, caeo:ſ aipto impediat? arröimpediif.Et üinterpretationet aticandagramma
— eenecufucap
20
nllainintuum zpup 1 hyllkeretmo lhiga hünleiſeogitdic lägrirndiparſhte varpandimoauzuetend Einelonngmm Imiiſrunbdai mles ſen, uſzuan ulgidngnücten Annanancligoin ac nulü hlunhu in loche
.r lin Cuijaie 29 li 8 auiu algi
lunr nt llo 3 UMi ublel e en,,
edernanfi
dalti l. fuminm. e awg i
dam. inſf. amnctai sae mnaeguſn. demn
. mhu lori