*

n

ſil. 11 5. ij.

433

à...—. tuta ſunt, cùm quis ueneni mentionẽ facit,

3 explicare debet, an de iſtis intelligat Fuox e-

nim hæc media eſt,& in bonam quoq; partẽ

4 accipi poteſt: fnam& medicamenta uenena

dici poſſunt, quòd eo nomine omne cõtinea

tur, quod naturam eius, cui adhibitũ eſt, mutet. Vnde Vergilius:

Ille malũ uirus ſer- pentibus addidit a- tris. ut oſtenderet, eſſe quoq; aliquod uirus, qd malũ nõ ſit. Idem& Græci fecerũt, qui ꝓmωμνμα‿ op, id eſt, uenenũ, adiectione qualita tis diſtinguunt, ut

appellamus, Græci odεεμννdicunt: apud illos quoq;, tã medi- camenta, qᷓ; quæ no- cẽt, hoc nomine cõti nent᷑: unde adiectio/ ne alterius nominis diſtinctio fit. Admo net& nos ſummus apud eos poëtatum Homerus, ſic dicẽs:

Homerus in Odyſ ſeæ quarto: Oeενμαασσαινννρ*ν εd e,ον ε, /αʒ) wyed. Mixta uenena quidem bona ſunt, ſunt pluri ma amara.

Et alibi ↄdνιρμαηορμν‿εοωρνσνρν dixit. Sic& Hie- ronymus in Ruffinum, νμρμαQάαυν õœdσννο, id eſt, letale. Et his exẽplis ſatis cõſtat, eum qui uenenũ ſe dediſſe alicui fateatur, non tamen tanquam ueneficũ puniri poſſe, cùm de me- dicamento ſalubri intelligi poſsit: quod in non diſsimili caſu Alexander quoq; reſpon- dit. Nam& Vergilius, Nec Aſſyrio, inquit, fucatur lana ueneno, cùm de purpureæ con- chæ ſpuma intelligeret, quæ omninocumen to caret.t Hodie tamen uulgaris conſuetudo admiſit, ut quoties ueneni mentionem faci- mus, de malo intelligamus: quæ uerò bona ſunt, ſimpliciter medicamenta appellemus. Quare in hominis illiterati ſermone, forenſi busqʒ hiſce ſcribliginibus, nõ putarem hanc Iuriſconſulti differentiam obſeruandam. L§. GLANDIS.) Interdixerat prætor, ne uis ei fieret, qui ex agro ſuo in alienũ agrum

caducam glandem, tertio quoq; die legeret:

Qdρεανα οννα, tε

7 quæſitum fuit à Priſco Jaboleno, quid glan- gland leg. dis appellatione ueniret: reſponſumq; eſt, o-

mnes fructus contineri, exemplo græci ſer- monis, apud quos omnes arborũ ſpecies uo- cantur ã&νsρᷣνα imirum à τνπο οes, id eſt, à quercu:unde eodem ſenſu& Jounæpra om- nes arborei fructus dicunt᷑.t Diligẽtiſsimi ta men grammaticorũ aliter Acrodrya interpre tantur: intelligi enim eo nomine ſolũ uolũt, quę lignoſi exterius fructus ſunt, ut nuces ca ſtaneæ, piſtacia, màlum punicum,&ſi qua ſi- milia:ſicuti ãraãεαα è conuerſo, quæ extrinſe- cus mollia ſunt, ut mãla omnia: ſed nobis Iu- riſconſulti ſententia uidetur uerior. Et cùm ſemelatq; iterum latinas uoces exemplo græ ci ſermonis hocin reſponſo declarari uidea- mus, argumentum ſumi poteſt, nobis quoq; licere uulgare noſtrum maternumq́; idioma ſecundum literatũ ſermonem exponere: un- de cùm uernacula lingua filiolos ſuos ſe inſti

de uerb. ſignifcomment.

20

40

50

60

44

tuere teſtator dixiſſet, de nepotibus quoque, quorum pater iam deceſſerit, actum fuiſſe re ſpondi. Illud tamen cum Alexandro ſentio, tametſi probetur in u ulgari locutione cõmu ni uſu aliter accipi legitimum filium quaàm le

lerylx, A NAw) c.

Glandis appellatio ne omnis fructus cõ tinetur, ut Iabolenus ait, exẽplo græci ſer- monis, apud quoso- mnes arborũ ſpecies

appellantur àαεεοέσονα. IPEM LIB. VI. LEX CCXXNXVII.

Lebs eſt, cæteri

gitimatum, non ta men cõſequens eſ ſe, ut idem ſit in ſer mone latino:quod ab hispręſertim an notandum eſt, qui uulgari loquela iu diciales interroga- tiones conficiunt, ut Franci,& Se- quani. 1 Populus Romanuss trib. ordinibus conſtabat. 2 Plebs, equites, ſenatus.

1 ciues ſine ſenato,, QuadſenaumRoma ſpeckarint.

Centumuirales cauſæ quæ.

Centumuirale iudicium.

De iudicum decurijs.

Equitum cenſus qualis fucrit.

Senatorum cenſus.

Equitum& ſenatorum inſięne.

Teſtari quid,& teſtes& teſtamentum a teſtando dictam.

Teſtari pro iurare.

Deteſtari uerbum.

Pignus propriè quid ſit.

evexVpa ſaν dXLS;„ apud Græcos quid.

Pignus& hypotheca an difftrant.

Hypotheca etiam de re mobili contrahitur.

Noxa ueteribus eſt, quod nocet.

Noxa exoluere.

Noxia de male ficio ipſo dicitur.

Noxiam etia ſubſtantiuè dici, contra Vallam e Beroaldi. LEB S.) 1 Tribus ordinibus conſtabat

Dpooub Romanus; plebe, equite,& ſe-

natu: quamuis latiore ſignificatione, plebis

appellatione, equites quoq́; continerentur.

Plebs munera militiæ tributaq́; ſubibat. E-

quites dicti, quòd ad eos equo militare perti-

neret.t Senatus curã reipub. gerebat. In eum

deligebãturà Cenſoribus, qui ex familijs pa

tritijs erant, uel qui magiſtratus aliquos geſ⸗

ſiſſent, uel bello donisq́; militaribus maximè

illuſtres. Iudicia quoqʒ; aliquo tẽpore ad eos

ſpectarunt, donec ad equites fuere translata,

ex quibus Centũuiri delecti, ius reddebant.

Oppreſſa uerò ab Imperatoribus republica,

cùm eius curã principes tractarent, cœperũt

rurſus ſenatores in controuerſijs grauiori-

bus,& quibus libero arbitrio, nec legib. præ

ſcripto opus eſſet, iudicare. Appellabant᷑&à

cæteris iudicibus, puta Centumuiris, decu-

rijsq; iudicũ& prætore, cui ipſæ decuriæ aſsi

debantfSunt autẽ Centumuirales cauſæ, in

quibus uſucapionũ, tutelarũ, gentilitatũ, ag⸗

nationũ, alluuionũ, nexorũ mancipiorũ, pa-

rietum, fluminũ, ſtillicidiorũ, teſtamentorũ

iura uerſantur, ut lib. de Orat. I. Tullius ſcri-

bit Hinc Centumuirale iudiciũ:quod dein-

de quadruplex appellari cœpit, cũ aucto nu-

mero, centũ& octuaginta iudices ſederent,

T 3

28 OoOA

13 14 15 16 17 18 19 20

Alex. conſil. 2. col.vj. in j.