l. ſi cui.. j. de le gat. iif.

115

fiat tranſitus. Reſpondeo, VIpianum loqui quando cauillatio pro argumẽto ſophiſtico accipit᷑, qd gręcè nò-ιανπηραα, ut ipſe credidit, ſed σεπσηρα eſt. Decimoſexto, præuarſcari, tergiuerſari, calũniari generalius accipienda exiltimat, quàm lurecõfulti docuerint: nimi rum oblitus, nõ docere eos ſimpliciter eorũ uerborum ſignificationem, ſed ſpecialiter in S. C. Turpiliano quomodo accipi debeant, ut eius pœnæ locus ſit. Decimoſeptimo, por tare ait id etiam ſignificare, quod quis corpo re ſuo baiulat, cùm tamen lureconſultus ali- ter docuerit.Sed ego arbitror exorigine uer bi Iureconſultũ adiuuari: ſiquidẽ ro⁵εμι:baꝭε græcè traijcere eſt, unde Portus, in quem na ui res deportantur:ſic et exercitum nauibus deportari Liuius plerũq; dixit. Quapropter etiam ſi quis iumèto ducat, hac ſimilitudine

ortare dicitur: quòd ſi ipſe ferat, non pro- priè, ſed eræoercve putauerim portare dici. Decimooctauo, Cõuicium negat à uocum concertatione quaſi conuocium dici,& ad- uerſus Labeonis ſententiam, etiam ſine uo- ciferatione conuicium fieri putat, ſentitqʒ à uitio potius, uel à uitando deduci:qua in re, opinor, egregisè fallitur: quid enim tunc con iunctiua illa particula operaretur? Cur item ſi à uitio deducitur, ſecundam ſyllabam pro- ducit conuicium? cùm conſtet uitiũ corripi: nam& Cicero, quem ipſe adducit, petulan- tiorem iactationem in conuicio requirens, pro Labeone eſt: ut mirer eum tam leuibus

argumẽtis, à recepta ubiq; Labeonis ſenten-

tia deſciuiſſe, quæ& orthographiæ ratione defenditur, cùm perc, conuicium, nõpert, ſcribatur. Decimonono, Verſicolores VI- pianus appellat lanas, quæ natiuũ colorem mutarunt, ſiue purpura, ſiue cocco, ſiue alio colore infectę ſint. Valla ex uarijs autoribus oſtendit, uerſicolorẽ aliquam rem dici, quæ uariorum colorum ſit. Sed Vlpiani locum à Valla non intellectũ arbitror, alioquin quæ à ſe dicuntur, ſatis agnouiſſet Valla nihil VI piani ſententiæ aduerſari. Igitur ſciendum, ex origine uocabuli eam rem eſſe uerſicolo- rem, cuius color in alium uerſus ſit: ſicut& uerſipellis, non cui uaria pellis, ſed qui in a- liam pellem uerſus eſt: unde homines in lu- pum mutati, uerſipelles Plinio appellantur. eadem ratione lanæ uerſicolores dicuntur, quæ per tincturam in aliũ colorem ſunt uer- ſæ. Dubitat igitur Iureconſultus, lanis uerſi- coloribus legatis, quid cõtineatur:& primò reſpondet, legatis ſimpliciter lanis, uerſico- loria apud ueteres nõ comprænſa: legato ue rô lanarũ uerſicoloriũ, eas intelligi, quæ tin- ctæ ſunt,& quod dubitabilius erat)etiam ne tæ, dummodo neq; detextæ, neq; contextæ adhuc ſint:tunc enim nõ lanæ, ſed ueſtimen- torum appellatione continentur. Neta lana dicitur, quæ ſtamen& ſubſtamẽ eſt: detexta dicitur, cùm perfecta eſt,& àtextrinis inſtru mentis detrahi poteſt: unde& detexere, au- ferre eſt.Plautus: Hunc ego hominẽ detexã

D. Andreæ Alcaat

10

20

30

40

50

60

116

pallio quapropter& Vergilius X. Keneid. Dũ texit Imaona Aleſus:id eſt, ſpoliat. Con- texta eſt, quę quidem in opere conſummato eſt, ſed cui tamen deeſt prętextura, quam Ci moſiã uulgò uocamus. Ex his apparet uerſi- colores ueſtes uarij coloris idcirco dici, quia ex uerſicoloribus lanis conficerent: à qua ſi- militudine,& uerſicolaria arma Vergilius, & uerſicolorem plumã Propertius,& uerſi- colorem caudã Cicero dixit. Viceſimo, Pe- nes, idem q́d apud, ſignificare oſtendit, cùm tamen Vlpianus ſcripſerit, penes te, amplius eſſe, quàm apud te, Sed nec Vlpianus puto negaſſet differentiã illam ſuam ab autoribus quandoq; confundi, quæ tamen ex ui uerbi ueriſsima ſit: deducitur enim à dictionepe- nitus, unde& peniſsimus,& penitiſsimus, ut Plautus cæteriq; antiquiores dixerũt. Vi- ceſimoprimo, VIpiani ſententiã cõfurat, qut uictus appellatione etiã ueſtem cõtineri ſcri pſerit, cùm plurimæ gẽtes in Aethiopia abſ- que ueſtibus æuum degant, quaſi Vlpianus Aethiopũ leges interpretetur,& nõ Roma- norum, qui abſq; ueſtibus nõ uiuũt:& quaſi qui in Italia uictum amico legauerit, de eiuſ- modi uictu ſentiat, quo Aethiopes ſe tole- rant,& nõ ipſi Itali, quo nihil abſurdius dici poteſt. Viceſimoſecundo, Pignus& Hypo thecã idem eſſe, cum Martiano ſentit, ſed al- teram Græcam, alterã Latinam uocem: cùm tamẽ Vlpianus proprisè eſſe pignus dixerit, quod creditori traditur, hypothecã cũ inter- uenit traditio:& ideo in mobilibus pignus, in immobilibus hypothecã eſſe.Sed hęc non tam Vallæ oppoſitio, q́; ipſorum inter ſe lIu- reconſultorum quædã quaſi antinomia eſt: ea ſic diſſoluitur: Ex proprietate quidem ſer- monis ueram eſſe VIpiani ſententiam, ſiqui dem à pugno pignus dicitur,& ideo in re- bus mobilibus oppoſitis ſic dici, in immobi- libus uerò ſolitos ueteres Iureconſultos po- tius Græca uoce uti, id eſt, hypotheca, quæ Latinè ſuppoſitio dici poteſt,& ad utraq; eo rum ſermone trahitur. Catullus oppoſitio- nem dicit: Furi uillula noſtra non ad Auſtri flatus oppoſita eſt, nec ad Fauoni, V erũ ad millia quindecim& ducenta: ſubaudiuntur autem ſeſtertia. Viceſimotertio, Ferrumi- nare dixit eſſe conſolidare,& conglutinare, non ſolum per eandem materiã, ut Iurecon- ſulti tradiderũt, ſed etiam per aliam: idq; plu- rimis Plinij exemplis probat, qui ferrumina ri ſurculum, ferruminari aqua muros, ferru minari in lapides dixit. Sed cùm ferrumina- tio proprie ſit ferri ipſius ui ignis liquefacti conglutinatio, apparet metaphoricèhoc uer bo uti Plinium,& ideo Iureconſulti ſenten- tiæ nihil aduerſari. Viceſimoquarto, Pom- poniũ, inquit, atq; Vlpianũ corrumpere lin guã Latinã, qui quot menſibus, uel quot die bus ſcripſerint, pro ſingulis menſib. ſingulis diebus. cui ego dixero, tale conuiciũ Plauto quoq;, M. Catoni,& deniqʒ doctiſſimo om- nium Varroni cõmune eſſe, Plaut. in Stich.

Memi-

l. ueſimenan de am. ga gen.leg.

Cb autores, malc pol jecetam gr wockele

nuam ueriote Labeointen

au reconlulli ſe anuu dolomal ledicet ea uione intel umnumiaf

uinn dieaccipien nprobat,qu icterfactã lircontra V umiltemm ſmonio uarm iueteri Rep cecete, quot

cb lcentia mu diutaab Aug uanönilipo dbura quoq; lidetractioi upimiſsion naſeprimo, gleareait

ſp eiſci mo lnedicto de

dn lunterg beerentj, elligi eten

( 8 cum ho