a l. eam qud. C. de fideicõm.

b l. qui cum tuto ribis. in fi. de tranſact.

c l. ius agnatio⸗ nis. ff de pacl.

d I. j. de uar. cog.

e l. Publia. dep.

f I plebs.§. fin. J. eod.

8 D. Andreæ Alciati 17

poſſumus, cùm caſus pro caſu ponitur: ut, Bam quam frater inſtituit, nihil ꝑrohibet fi deicõmiſſam peti:pro, ab ea qua. Cui ſimilis a⁶berx, cùm numerus pro numeroponit᷑b, cuius exemplũ nõ raròo occurrit. BARBARI SMVS uerò procul omino abeſt, tametſi uul gari conſuetudini nõ parũ tribuiſſe lurecon ſultos appareat:ut cùm liberũ pro filio ſingu lari numero dixerunt?:& exorcizare canta- minibus mederiꝰ, ex uulgari impoſtorũ uer bo:& denaria neutro generet: ſed utrunq; a græco acceptum eſt. Quapropter& in Mo- deſtini reſponſis de excuſatione tutorũ,& in Iuſtiniani authenticis, non ſpectandam lati- nitatem faterer, quandoquidem eos conſtat græcè ſcripſiſſe, eorumq́; libros in latinũ ſer⸗ monẽ ab homine uerſos, qui nec græcè, nec latinè ſciuerit. Laurentius tamen Valla, ut maximę uir doctrinæ, ita& ſupra uires ſuas audax, nec à Iureconſultis quidem tempera uit, quò minus illis diem diceret,&de uerbo rum quorundã ſignificatione, ceu latinæ ma ieſtatis læſæ, reos faceret: cuius accuſationis nouem& uiginti capita breuiter ego confu- tanda duxi, tum ut tantam eius arrogantiam neſcio, certè QXuνiæp, aliquatenus retunde- rem, tum ut hi literatores non eſſe temerè à noſtris recedendum cognoſcerẽt,& ueriora A Iurecõſultis, etiam in alienis profeſsionib. tradi, quàm ipſemet Valla, alioquin Grãma ticorum præſtantiſsimus, in propria arte cõ mentari potuerit. Primò Iuſtiniani ſententiã nõ approbat, noxam appellantisipſum quo- que ſerui corpus quod nocet, noxiam uerò maleficium:qua in re& Beroaldum ſectato- rem habuit. Ego apud ueteres Noxam à no- cendo dictam inuenio, unde præter pœnam etiam nocumentũ ſignificare. Ouid. Sine no xa luce bibuntur. Meritò ergo ſeruusqui no cuit, noxa dici poteſt: ſicut& rs illa Home- rica, noxa appellat᷑. Noxia uerò, ipſa eſt cul- pa, ſeu maleficiũ. Plaut. Bacch. Sat ſic ſuſpe- ctus ſum, cùm careo noxia. M. Manl. Quin- etiam infelix uirtus& noxia felix. Vnde me ritò Seruius Vergiliũ noxam pro noxia di- xiſſe ſcripſit, Vnius ob noxã: quo exemplo & alij ueteres ſæpius utuntur, quod& alibi attingam. Secundò Iuſtinianum irridet, qui teſtamentum dixerit, teſtationẽ mentis eſſe, autoritateqʒ Gellij nititur, alioquin& orna- mentum, ueſtimentũ, pauimentum, idq́; ge- nus ſimilia, à mente deducerentur. Reſpon- deo, non etymologiam ibi Iuſtinianus addu cit, ſed alluſionem, qualem Grammatici pa- ronomaſian, Rhetores pariſon habent, ſo- lumq; in ea nominis conformitas ſpectatur: quod& Fab. Quintil. non latuit, cùm nõ ad originem uocis, ſed ad ſoni ſimilitudinẽ refe ratur, ut hoc caſu eò melior fuitalluſio, quòd ueritatem etiam reſpicit:in teſtamentis enim mens potiſsimũ dominatur. Tertiò negare uidetur mulieris appellatione uirginem con tineri, quod Caius affirmauerat:at ego idem aio, cùm ad ſexum hęc uox refertur, quando

20

30

4⁰

50

60

quidem nec etymologia repugnat, cum Ia⸗ ctantio autore, à mollitie mulier dicat. Quar to, aduerſari Martianum Vlpiano ait, quoòd ille munus rectè dici, quodcunqʒ donum ſit: hic donũ generis nomen, munus ſpeciei aſſe ruerit. ſed difficillima non eſt reſolutio, cùm munus generaliter acceptũ, etiam officia& onera comprehendat, tum etiam quamcũ

largitionem ſignificet, ſiue cum cauſa, ſiue abiq; cauſa:at ſi ſpecialiter pro largitione tan tum ponatur, tunc largitionem cum cauſa. Nec mirũ eſt eandem uocẽ& ſpecialiter& generaliter accipi, ut in iuriſdictiõe adoptio-/ neq; dicimus:quã rem, ſicut& alias pleraſq; alibi, nimirum locis ſuis, diffuſius tractabo. Quinto, VIpiani ſententiã cõfutat, peculiũ puſillam pecuniam appellantis: confingiiq; abſq; aliquo autore peculiũ id eſſe, q́d quis induſtria ſua lucratur. at aliter ex autoribus dicendum eſt, qui peculium patrimoniũ te- ſtatoris appellãt: quia olim cenſus Romano rum in pecore erat, unde& pecunia dicta: cę terum quoniam diminutiua forma peculiũ profertur, pro parte cenſus accipi cœptũ eſt, qualem ſeruis dñi concedunt, qualemq; filij familiâs à patre ſeparatim habẽt. addit& Cel ſus, ex cõſuetudine ruſticorũ ſenum ſic eam partem patrimonij dici, quam quis in nume rato,& ad caſus repentinos repoſitam habet. Græci theſaurum dicũt, quòd repoſtta ſit&e aAuενοꝗ, id eſt, in craſtinum, ſeu futurũ tempus fruenda:unde& buoπνενν reponere eſt. Se- xto, in Modeſtinum inuehitur, qui poſſeſsio nem dixerit ab agro iuris proprietate diſta- re: ridiculumq;& imperitũ eum aſſerit, qui ſuhſtantiam rei definire uolens, de qualitate diſſeruerit.at ego Valla reſpondeo, quod alij obijcis uitium, id tibi eſt, qui neſcis ueteres poſſeſsionem appellaſſe fundum per uſuca- pionem acquiſitum, quo caſu nõ iure domi- nij in eius uſu defendimur, ſed autoritate le- gis:atque ita in lege XII. tabul. accipi, Feſtus quoq; Pomp. autor eſt. Vnde apparet, non qualitatem, ſed ſubſtantiam à Modeſtino de- finiri: quod in eius reſponſi declaratione in- fra latius oſtendetur. Septimo, in Nouali ui- ſus eſta Paulo diſſentire, dum terrã proſciſ- ſam eſſe, quæ anno ceſſet, Paulus ait: Valla etiam Nouale dici, aruum nuper,& cum ma gna cura ad culturam redactum: ſed& id o- pinor nõ negaſſet Paulus. Octauo, Librum interpretatur partẽ operis, utputa X 11I. ſunt libri Aeneidos: Volumen uerò minus eſſeli bro, ex Plinij autoritate: Qui tres, inquit, li- bri ſunt in ſex uolumina propter amplitudi- nem diuiſi.& ideo VIpiani ſententiã confu- tat, qui, Si centũ, inquit, libri legati ſint, cen- tum uolumina ei dabimus, non centum quæ quis ingenio ſuo metitus eſt, ut Homeri Xx L VIII. Sed ſciendum eſt, nõ de ſignificatione uerbiagere Vlpianũ, ſed de mente defuncti: quam, nemo eſt tam ànaturali ratione abhor rens, qui probaturus non ſit talem eſſe, qua- lem Vlpianus credidit. quòd ſiin modo lo- quendi

rculistabe ciamuolum epugnet: Ul Luocſiproj quucio qult nnt,quanto ſultſermo,p ngeckarior peaccepil

fateélib, I. duoem ſunt WoProbrum thinquit: N de, Opprol untamenne eapudLiuic decoris expr dtur Vi Iitonem hor doprætorisd ono, Nlodeſt unoptam cõ vem puerum eiam adulter tiate Quinti ingeneralin rpitudine liir Stupn ſallodeltin mauerim: aſpeciileac llebtsgener

nnicdielnur puenemm 9 Hrope d unc mi dlborem. nropriumint doteltſt k nm c Daulo ult m dam