3 n itd 8,1 Llra bn rnn

0 M

Ncl

A ng, 1 vum tendt AI furti aduer puor idle 3 ſus naut. nio lai

Jat iclch Dles 3 lütgpeie lſciodein in⸗

f. ubem dnn rcgnſ

dodis, NNW. de ſignitcnin Lqui C L C. iciter nos gni ad leg. fucid. cetus eſt ulech u ſiueſclm. hin.a4 ler uwagd rehallſr erend er 8. ema I. quod ſi ſpe⸗ uim haberem ciali. de min'. teſt“Eſt&al lſi poſtacce. vitiumtmulti deiud. KISSOLOGI 1ebe. Jcod. perflua, qumi

tes Uocanti, clu

ain Juſtinianiz

anus⸗ Vitlüma

Allendæ dubiny cun Quidam. etiama grmm C.de lega. doque eonnd ritio, qux 341 mplum apudi l. Btmemttije dis, ait Qun dicerlam lgit ndicimus, cub .ubi ubi, pro 1 1710 dicitutéc

L. anniculues. J.cod.

quæ extrinſe rus. de uerb.

ene xg. certe.

109

tantũ.Sed quid ſi ex tẽpore cum antiquis co- dicibus legas, id eſt, ſtatim:? Melius itaq; Vl⸗ pianus, Furti actionẽ“, nõ dominus rei ſurre ptæ, ſed& ipſe habet: intelligitur enim, non dñs tantũ. Sic Cicero lib.de offic. II. eam ora tionem ſuſceptam dicit, nõ de filio, ſed de to to genere: ſubauditur, de filio tantùm. Aug- mentatiuæ exemplum eſt apud eundem VI- pianumb, dum ſcripſit, Si duo filij in poteſta- te patris ſunt, eorũ munera patrem non ſubi re: intelligitur enim, maximè ſi in poteſtate: nam nec emancipatorũ quidem ſubit. Idem apud Calliſtratũ?: Scio, inquit, propter rem minimam quenq; non reſtitui, ſi maiori rei præiudicetur: ſubauditur, maximè. Eſt& AMPHIBOLOGIA cùm ambiguitas oritur, uel ex ſingulis uocibus, uel ex cõiunctis, de qua elegantiſsimè per Fab. Quintilianũ lib. VII. noſtri Iureconſulti ſub rubrica, de rebus dubijs, pleraq; attigere. Huic affinis eſt& il- le locus, quem tractatum ⁊νι aᷣαςαν ueteres di xerunt ¹. fit, quoties quicquid cõſtituerimus uerũ eſſe, falſum reperitur. Eòdem etiã perti nent quæ perplexa dicuntur, quorum exem plum& in ſucceſsionibus,&in ſtipulationi- bus habemus ˙. Eſt& ⁊αᷣ̈σνο, id eſt, ſectio, cũ uox in duas partes diuiditur: ut cùm lex iu- bet ſatis poſſeſſorem dare, uel cum uſu ho- minem cepiſſe ait, id eſt, ſatiſdare,& uſuce- pifſfeè. Eſt& DIALTON, cuùm ſine cõiun ctione aliqua clauſula conficitur, noſtri ap- pellant ſolutam orationem: figura non ſo- lùm nobis cum Grammaticis cõmunis, ſed etiã cum Rhetoribus. Eſt& quandoq; IKo- NIAM reperire, cùm uerba oppoſitum eius indicant, quod nos reuera ſentimus: Latini etiam diſsimulationem uocant: ut cùm lex, Pater, inquit, filium exhæredauit i, maximã ſcilicet ad illum affectionem oſtendens. Vi- detur& quandoque Iureconſultus per Oxy morum ſeu Gryphum, qui ęnigmatis eſt ſpe cies, uoluiſſe lectorem morari: ut cùm dixit, ante diem X. Calendarum,& poſt diem X. Calendarũ: utroq́; ſermone xXl. dies lienali catur, d loco ſuo explicaturus ſum. Eſt etiã xapum dvoæx, cùm præter expectationẽ aliquid reſpondetur:ut, promittis centumætu reſpõ- des, Arma uirumq; canol. eius exẽpla apud Ariſtophanem pleraque. Sed& Plautus in Aſin. Ad pedes quãdo alligatus es, æquum centupondium, ubi manus manicæ comple xæ ſunt, atq; adductæ ad trabem, nec depen- dens, nec propendens, quin malus nequãq; ſis: hæc enim uerba, quin malus, nequamq́; ſis, ſunt per æενᷣνπννix dicta. Non multum illi abſimilis& ονοννα, cùm à propoſito quis ca dit, hoc eſt,&& ν. Malum eſt, inquit Auguſti nus, cadere à propoſito", ſed peius ſimulare propoſitum. In id uitium incidiſſe uidetur Modeſtinus, dum ſub rubrica de pignorati- tia actione, C. Seium quem prius creditorẽ appellauerat, debitorem dicit: ſi tamen fide- lia ſunt exemplaria. Eſt& TRACTVS, cùm uerbo utimur, quod non ſolùm ad præſens

de uerb. ſignif. lib. Il.

20

30

4⁰

60

110

tempus refertur, ſed futurum quoque com- prændit, quod Iureconſulti ſolent aεααν adꝭ dicere“, id eſt, cum extẽſione: unde apud Græcos præteriti imperfecti nomen. VIpia- nus: Si inteſtatus mortuus eſſeto, æoæννε dęe non ad mortis tempus referuntur. Sed& alibi hæc uerba, neq; defenderetur p, aᷣασα— ziuas ſcripta ſunt, ut neque ſufficiat unquam defendiſſe, ſi non duret defenſio: neque ob- ſit, ſi nunc offerat. Qua ratione, egerit, quan doque interpretamur, id eſt, agere perſeue- rauerit. Eſt& Mvægie, quæ& poſsibilitas. Sa binus a: Quià fideiuſsione petit, zν aνʒeαν à reo petit: nam& pleraque uerba, quæ effe- ctum ſignificant, ad potentiam ſolùm refe- rũtur:ut cùm lex dicit, Si qua pluuia noceat, id eſt, nocere poſsitr. Sic, cõmittunt ſe par- tes prætori id eſt, cõmittere poſſunt. Sic, cõ petit, id eſt, competere poterit. Sic finitum dicitur, quod finiri potuit“. Is quoq; modus loquendi ad figuram pertinet, cum præſum ptum pro uero ponit᷑: ut, magnũ damnũ nõ eſt in mora modici temporis, id eſt, eſſe non præſumitur. Et, natus in domo uicinis ſcien- tibus eſt filius, d eſt, eſſe præſumitur. Et ra- tio eſt, quoniam præſumptio pro ueritate in iure accipitur Y. Sed& quandoq; id appella

mus eo nomine, quo prima fronte uidetur, licet eiuſmodi non ſit: ut cùm lex accuſatum arbitrio iudicis ², pro innocentia perſonæ re mittit: intelligitur enim prima facie innocen tem, licet diſcuſſa cauſa reus appareat. Sic& quandoqʒ ab eo quod fieri debet, quis nomẽ accipit:ut cùm dicimus, intelligo, id eſt, intel ligere debeo a. Appellauit propter uiolentiã iudicis b, id eſt, appellare debuit. ALLEGO RIAaM autem non temerèapud Ilureconſul- tos reperies: cùm enim perpetua& remota ſit translatio, apud nosin uſu eſſe nequit, qui ex uerbis uoluntatem conijcimus: alioquin quot capita, tot eſſent ſententiæ, uerumq; id carmen faceremus, quod à Jaſone audiui, cum de recentioris cuiuſdam in tractatum de pactis interpretationibus ſententiam ro- gatus eſſet: Campana“ ſonat, phantaſticus quod ſomniat. Sunt tamen qui huc trahant cùm lureconſultus aita, Imperium eſt gladij poteſtas: nec enim de fabrili gladio materia- liter, ut ita loquar, dicitur, ſed axευeo de iure puniendi facinoroſos homines. S0- LOECISMVS quoque rarò occurrit, tamet- ſi ſunt qui à Solone legumlatore dictum pu- tent, quod is in legibus ſuis pingui miner- ua loquutus ſit: noſtri enim autores puri ſer monis obſeruantiſsimi fuere:niſi quis ſolœ- cum putet, cum dixit Vlpianus“: Si quis in graui ualetudine affectus: præpoſitio enim abundat. Cumq́; Caius teneri uenditorem ad intereſſe dixitf, cùm in id quod intereſt di cendum fuiſſet. Sed excuſatur exemplo græ ci ſermonis:ſicut& Perſius, Noſtrum iſtud uiuere triſte. Et Vergilius: Donat habere ui ro. Quod& Fab. Quintilianus annotauit. Eſt& ſolœci ſpecies, quam Aàiloiν dicere

n l. Caiuis. de pi gnor. act.

0 l j. unde leg.

. p L.iij. ex quib.

cauſ. in poſſ.

q Laduerſus. de

arbit.

r l.j. in prin. de 4. plu.

5.§.& poſt. de oper. no.

t l. ſi quis prio⸗ ris. in prin. C. de ſecun. nup.

u l.j. C. de pœn.

x I. ſi debitori. de iudi.

I. fin. de prob.

X lj.de cuſt. re.

4 xxij. q. V. qua cunq;.

b l.j. g. ſi quis ip ſius. quado ap pell. ſit.

c l.peluis.

d l. imperii. de iuriſ.om. iudt.

e J. V. ad Syll.

f l. quod ſæpe. in fin. de con⸗ trahen. empt.