a d. l.cömodiſſ.
5 a. l. mulier.
c l. in cõditioni⸗ bus. de condi. &demonſt.
d I. maritus. de procur.
e l. ſi pater filiu. de uulg.
f Lſciita quis. de uulg.
g Dec. cccxxxij
Socin.cclviij.
„ D Andreæ Alciati 5
hæc fortiſsima eſſe ædwoiæ, ut Accurſ. Bar- tolusq; nõ citra cauillum diſſoluere eam po- tuerint. Mihi ea ſententia placet, in quã iuiſ- ſe multos uideo, ut VIpiani reſponſum intel ligatur, cùm ab extraneo ſub ea cõditione re lictũ eſt:is enim uidetur odio patris hanc ad- ieciſſe conditionẽ, ne quicq́; omnino in eum peruenire poſsit: unde expectãda erit mors, nec à uerbis recedendum. In matre uerò alia interpretatio aſſumitur, quę ſub tali cõditio- ne legaſſe magis creditur, ut liberis ſuis con- ſuleret, quàm quòd patrẽ odio haberet. Ad- uerſatur rurſus reſponſo ſuo Pomponius“, mihi ſæpe, ut ille inquit, uocandus adpartes: pater enim, ne præteritione teſtamentũ rum patur, neceſſariò poſthumum inſtituere de- bet.Ea inſtitutio duplicem conditionẽ conti net, ſi ſe uiuo, uel ſe mortuo naſcatur:& ta- men alterius horum caſuum expreſsio ad al- terum nõ trahitur. Nec cum Bart. ſentiendũ eſt, talem conditionẽ uoluntariã appellante: quia ſimpliciter potuit inſtitui:nam& in ſen tentia diui Marcib, potuit mater ſimpliciter filijs legare:& in conſilio Galli Aquilij, po- tuit teſtatorſimpliciter inſtituere,& tamẽ ca ſus mortisad deportationẽ emancipationẽqʒ producit᷑. Igitur ut pugnãtia ſubmoueamus, ſciendũ eſt, omnẽ hanc materiã à coniectura mentis teſtatoris uim& robur accipere⁰. Et ideo ubi probabilishuiuſmodi cõiectura eſt, ad caſum omiſſum fit extenſio, ſiue uolunta- ria, ſiue neceſſaria ſit conditio: promptius ta- men in neceſſaria ſumitur hæc præſumptio, quòd in ea ſolùm effectũ reſpiciamus. Vnde in hoc Pomponij reſponſo, cùm nõ ſatis cõ- ſtat, quæ mens patrisfamil. eſſet, à uerbis nõ debuit recedi, qui fortè alterũ caſum expreſ- ſit: quia magis hoc animo ſuo ſedebat, ut ſu- perius oſtendi.nam ſi propter neceſſitatẽ in- ſtitutionis motus fuiſſet, quid oportuit alte- rum caſum omittere?:& dum anxiè moroſus eſt, alterũ exprimerer cùm ſatis illi fuiſſet, ſi ſimpliciter eum qui naſcetur, inſtituiſſet. Iu- re igitur qui alterũ dixit, de altero potius ne- gaſſe cenſebitur a. Quod& in ea ſpecie cen- ſendum, cùm teſtator ſic uerba concepit, 8i quis filius mihi poſt mortẽ filij mei impube- ris naſcetur: indicatur enim mens patris no lentis hũc cum filio iam nato ſimul admitti, unde conditio ad eum caſum non producit᷑, ſed potius tabulæ teſtamẽti præteritione rũ- puntur. Cuius rei alia quoq́; exempla afferri poſſenti, niſi prædicta ſat ſuperq́; eſſe arbitra rer. Sed quid ſi limitatiua, ut ita dicã, dictio- neuſus ſit teſtator? exempli cauſa: Si filij mi- hi naſcentur, hæredes ſunto,& ſi ſine liberis deceſſerint, tũc Sempronius hæres eſto: ne- mine nato, reſpõſum eſt, ſubſtitutum nõ ad- mitti, propter dictionem Tunc, quxæ ita re- ſtringit, ut ad caſum omiſſum productio fie- ri nequeat:& ita hanc uocem pleriq; reſpon- ſis ſuis declararũt, Anch. Socinus, Deciuss, & ſi qui alij. Nam& uulgaris ſubſtitutio, cui taxatiua dictio adiecta proponat᷑, pupillarẽ
10
20
30
40
50
60
in ſe nullam habet, ut ferè receptius eſtt. Sed nobis dubia uidetur horũ ſentẽtia, cùm Gal- li Aquilij uerba ſic concepta ſint: Qui nepos me mortuo intra decẽ menſes naſcetur, tunc &ë. tamen in eis fit extenſio& ad caſus omiſ- ſos,& ad tempora. Item uulgaris ſubſtitutio hac formula concipitur:Si itius hæres non erit, tunc Seius eſto&tamen pupillarem in ſe habet. Alijꝰ nõ hancuim illi dictioni attri- buunt, ſed geminationi, ut cùm dictũ eſt,& tunc& eo caſu.Sed& hęc opinio ueriſimilis non eſt: quis enim credat dictis iuribus locũ non futurũ, ſi præter aduerbiũ illud tempo- ris, adiectum quoq; fuiſſet, eo caſu? Mihi cer tè nõ fit ueriſimile: cùm enim teſtator eo ca- ſu dicit, per argumentũ à contrario ſenſu ui- detur cæteros caſus excludere: q́d argumen- tum ex coniectura ſumitur,& ideo in primis coniectura ſpectanda eſt, quia una præſum- ptio aliam tollit IEt ex his illa decidi contro- uerſia poteſt: Teſtator uentrem uxoris inſti tuit, ſi maſculum pareret, eiq́; Seium ſubſti- tuit,& ſi feeminam uel neminem, ptochotro phium:uxor in puerperio cęſo uentre, extra ctoq; fœtu maſculo deceſsit, qui etiã aliquan tulum ſuperuixit, quæritur an Seius admit- ti poſsit? Et uidebatur pleriſq; excludendũ: nõ enim maſculũ peperit, cui cæſo uentre in fans extractus eſt'. Sed tamen cùm hęc cõdi tio, ſi maſculum pepererit, neceſſaria ſit, pro pius eſt effectum conſiderari,& ſubſtitutio- ni locũ eſſe: idq; crebriore calculo approba- tum eſtn. Rurſus&illa uetus quæſtio defini- ri poteſt: Teſtator uxori uſumfructum reli- quit, ſi uidua permanſerit,& poſt eius mortẽ Titio: uxor ſecũdò nupſit, diſceptatur inter Titiũ& hæredẽ, utrius, donec uxor moriet, uſusfructus eſſe debeat:& frequentior eaui detur ſentẽtiao, ut ſtatim Titius uſumfructũ habeat, ut cõditio mortis etiã ad ſecundas nu ptias porrigat᷑, cùm huiuſmodi dilatio in fa- uorem uxoris adiecta, hæredi prodeſſe non debeatr:unde ſi ad ſecũdas nuptias propera- uerit, legatario locum faciet. Sed hæc me de- ciſio 4ußiaã ancipitemq; reddit:cuùm enim te- ſtator in conditione poſuerit, ſi uidua perma neret, ſatis id cogitaſſe uidetur, potuiſſe eam ſecundò nubere: unde cùm Titium non niſi poſt eius mortem uocauerit, manifeſtè appa ret, in caſum nuptiarum uoluiſſe interim ex cludi: ſicut aliàs quoq; traditum eſt, cùm te- ſtator in conditione filios maſculos ſcripſiſ- ſet, ſi deinde in alia ſubſtitutione filiorũ ſim- plicem mentionẽ faciat, nõ cenſeri de maſcu lis tantùm egiſſed: cùm enim eorum rationẽ ſemel duxerit ſi de maſculis quoqʒ alio in lo- co ſenſiſſet, utiq;& tunc expreſſiſſetr. Nam & diui Marci ſententia non tam cõmunem ſententiam adiuuat, quàm proſternit, expu-
natq;: in ea em̃ mater mortis caſum expreſ-
erat, quia non crediderat fore, ut pater eos emanciparetꝰ:ſi igitur credidiſſet id futurũ, caſus pro omiſſo haberet᷑. At in hac quæſtio ne cogitauit teſtator eam ſecundò nupturã, igitur
b Alna.
uis. C. q bab.
L deuu k Deci. conſl ccexy.
11. diuus. den integ rel
m l anniiculnn. fin. eut.
n Alex. l. qul dicitur delb.
& poſtiu
0 A.l mullr.
b. a flia§.4 lumno aulte bell.
ruflgufi⸗e
bus delegs. r Lj. ſ. ſt au
ad defCdea
du.tol..
„ AI mulig. ucrſic. quc quis.
rauit lecpe nürifutilbbu 21,
ℳ 0 ebpödit am aim erilse A ceeneritcond it dibim Cll, A übnemſpo urinecadſſ deu decondiro,ſ aat gologabitun Wonenmintet öniſarisda tſeruari ut! Leinn Gelccetnum mii ſide lbetos ſupe dſs cctdel ſucc ag ſerrtur enim cnecfitert 16 dit quod exe loqui nond Vonprocedi unnia exdiſ