a l. aduerſus. de

arb.

b I. illud. de pe⸗ tit. hæred.

e l. non abſtulit. C.de no.

d 11.5. denique ad Treb.

e l. poſtulante. ad Trebel.

fl. iij.. hæc uer ba. de negocijs

geſt.

g gloſ. l. culpa. I.tit. j.

h c. ad noſtram. J. de iureiur.

i Bart. l. ampli⸗ us. yem ra. ha.

k l.iiij.õ.ſi pro⸗

cur. quod quiſ

que Uir.

I Cle. j. de uita

& ho.cler.

ml. humilem. C. de ince.nup.

n d. l. iif

0 l. iubemus. C. de eroga. mil. anno.

p l. diuus. de fall.

g Alexan. con⸗

ſil. v. in vij. c. innotuit. de

eleck.

r c. ſuſceptu. de

reſc. in vj.

arbitri ſententia ſub pœæna uetitus eſt, nec

à fideiuſſore quidem eius petetꝰ. Nõ tamen

regula huiuſmodi perpetua eſt, ſed pleraſ-

quẽ habet exceptiones, ut cùm diuerſa ratio

aliud in caſuuero, aliud in ficto ſuadet b: qua

propter procurator ad exigendum accepto

ferre nõ poterit, tametſi acceptilatio ficta ſit

ſolutio“: id enim donationem contineret, de

qua huiuſmodi mandato non cenſetur actũ.

Sic S. C. Trebel.de hærede uerba faciens,

in fideicõmiſſario locũ non habet nec enim

per fideicõmiſſarium tabulæ teſtamenti, ſi⸗

cut per aditionem hæredis, ſuſtinentur: nec

tamẽ negari poteſt, quin fideicommiſſarius

effectu cenſeatur hęres e. Eadem ratione edi

ctum prætoris, ei qui negocia alterius geſſe-

rit, actionem eo nomine promittens, locum

non habuiſſet in eo, qui hæreditaria negocia

geſsiſſet, niſi& id prætor expreſsim cauiſ-

ſett: qui enim uiuentis negocium curat, affe ctione quadam motus uidetur, quę ei obeſſe non debet. At qui hæreditatem uacantẽ ex- tricare nititur, non uidetur tam ex obſequio laude dignus, q́; ex curioſitate quadã nimia reprændendus S. Non procedit prædicta re- gula etiã, quando ueriſimile eſt id actũ, ut in caſu uero tantũ diſpoſitio perficeretur: ue- luti cùm qui iurat ſe ſoluturum, non poterit id compenſare, quod eo tempore ſibi debe- batur: quod ſi ex noua cauſa incipiat debe ri, aliud fortè eſſet, quod Bart. ſenſiti. Sic cũ uerba perſonæ inhærentem qualitatẽ reſpi- ciunt, apparet id actũ, ne per aliũ fiatt. unde & initiatus, qui publicè macellum, uel taber nam exercere prohibetur, pœnis legis non coercebitur, ſi per alium exerceati. Sic& lex collegij eum, qui exercuerit artem uilem, ab honore excludens, non intelligetur illi notã inferre, qui ipſe mercimonijs non præfuit“, quamuis ſeruorũ inſtitorumq; opera ea in re uſus proponatur: nã& N. Craſſus, haud dubiè Romanorũ nobiliſsimus, huiuſmodi artificum ſeruorũ opera diues factus eſt, ut Plutarchus tradit. Cenſetur autem perſonæ qualitatẽ reſpexiſſe, cùm natura rei hoc ſua- detn, uel cùm uerba hoc exprimunt, ut ſi di⸗ cat᷑, Perſonaliter, per ſe, proprijs manibus, ipſemet, et ſi qua ſimiliaꝰ:quamuis huiuſmo di uerba non adeò efficacia ſint, ut tamen rei natura, ratioq; legis non præualeat?. Sic& teſtator appoſita conditione, ſi hæres ſine fi- lijs legitimis.& ex legitimo matrimonio cõ⸗ ceptis deceſſerit, non intelligetur de his ſen- ſiſſe, qui per ſubſequens matrimonium, uel per reſcriptũ principis, iuſti filij effecti ſunt: quia illa uerba naturam reſpiciunt, nõ legis fictionem ¹. In materia quoq; ſtricta,& quæ ad literã debeat intelligi, non fiet huiuſmodi interpretatio:quapropter Rom. Pont. ſi be- neficium, quod morte uacauerit, conferri ti bi mandauit, isq; ſacerdos non mortuus ſit, ſed alias priuatus exautoratus ue, mandatũ extinguitur, in quo de morte naturali actũ, non de ciuili præſumitur’: huiuſmodi enim

45 D Andreæ Aciat

30

4⁰

50

60

44

ratie ad beneficia anguſtè accipiunt᷑, nec in eis licita eſt extenſio. Sic Iuſtiniani conſtitu tionem:, aduerſus eos latã, qui rei alienæ ua cuam poſſeſsionem occupant, receptius eſt in eo non obſeruari, qui rem hęreditariã oc- cupauerit: hæreditas enim improprie uice perſonæ fungitur. Quapropter cùm lex mu nicipalis rem uenditam iuberet publico prę conio proſcriptioneq; certis locis diuulgari, & niſi intra ſex menſes contradictũ fuiſſet, quamlibet perſonã, etiã ſi uniuerſitas eſſet, excludi: Reſpondit Raph.& Iaſ. hæredita- tis iacentis illabefacta eſſe iura: quod et mihi placet, tũ propter decreti duritiem, quo ſex

menſium præſcriptio aduerſus iuris cõmu-

nis regulas inducitur, tum quòd hæreditati ipſi ne ligentiam imputare non poſſumus. uòd fr eo caſu lex iuberet, ut quicũq; in re, uelad rẽ ius haberet, illud oſtẽderet, putarẽ excludi hæredẽ:is enim ius ad rem habebat, nempe ius adeundi, quo rẽ conſequi potuiſ- ſetu. Et ex his cõſequens eſt, ut leges munici pales, ſi correctoriæ ſint, uel limitatoriæ, ad caſum fictũ non trahantur, idq́; uulgò rece- ptum eſt:cùm enim hæc interpretatio ex ex- tenſione fiat, in his nullũ eſſe extenſioni lo- cum conſtat*, niſi in caſibus, quos infra lo- co ſuo attingemus. Qua ratione nec in pœ- nalibus, odioſis ue, caſus fictus compręnde turV. Idem ſi diſpoſitio taxatiuè cõcepta pro ponatur, ut cùm quis ſe pro facto ſuo tantũ obligauit 2². Idẽ in diſpoſitione hominis dicẽ dum, cũ caſus fictus ſub uerbis cõpręndi nõ poteſt?: qua de re diffuſius ſequẽti lib.tracta bitur. Et ex his quoq; ardua illa quæſtio fini- ripoteſt, an appellatione mortis, de morte quoq; ciuili accipiamus: in quo regula eſt, non accipi b, quia uis uerborũ talem ſenſum non patit᷑. Si tamẽ mors ciuilis omnino eiuſ- dem effectus, quo ad id, de quo agit᷑, ſit, tunc ex interpretatione de ea quoq; actũ cenſebi tur. Vnde ſi ſit dictũ, ſocietatẽ morte finiri, etiã publicatione finietur:& ſicut mortuus nõ impedit, quò minus ſequẽs agnatus pro-/ ximus ſit, ita et deportatusò. Et pactũ de dote in caſum uxoriæ mortis lucrifaciẽda, etiã in eum caſum intelliget᷑, cũ in religioſum mo- naſteriũ ſeceſsite:nec enim ueriſimile eſt, uo luiſſe maritũ hoc caſu expectare, exigẽdæc; dotis morã pati, donec naturaliter uxor fato fungeretur, quæ indiuiduã uitæ conſuetudi nem contẽpſit: ſicut nec tũc dilationis ratio habet᷑, cùm quis in eorũ religioſorũ albo ſe profeſſus eſt, qui omino ex inſtituto ſuo ſint incapaces f. Idẽ in his, qui in metallũ dãnati ſunt,& ſerui pœnæ fiũts: nec enim ſperatur fore, ut hi unquã liberent᷑, ut meritò eorũ in- terſit mortẽ expectare: unde ſeruitutẽ illam morti cõparamush:& ſi fortè accidat, ut in- dulgentia principis reſtituant, iam non illi, ſed alij nouiq; homines exiſtimant᷑. In depor tatis uerò ſpes hæc reſtitutionis nõ omnino extinguitur, eorumq́; intereſſe exiſtimat, ut mors uera expectetur:quod in eo reſpõ inn e

t laſil ſi gi pro enptj not.

u Linde, iim lul. ad Ao-

x Imol. 9. 2 quid ſi teni

„ Rom. conl ccccxxxyj

X Bart. l. ſ ſ. de uerb.

a l. ſicum duni ſolu.man

b lexea.iſ lam. deucr.

c I. aclione. ſ pub. proſe

d I.j. in fn. t contratdb.

e l. deo toliil. ce epiſc.¶ cler.

f Bart.1cump ter.9.heredt. de legj. intercidit i fi. de condic dem.

h lex fohl quis rog j Trebel.

i Li.§fluwd Tertul

—— —

nian. IlSé L” K rruncßmm orunid lerbolũpe rdentume bumelbee

Alur Coch lgait

ang llole

nat yimimg nunmofte Horasisqlo crilere cie eloelbloſt riumelt&i lanoslib.1Ca wni conſu derucinéſern dior.Sulpic Gellum: Nõ xredpropi nrſecllegum Len alu oblitera eg acömuniuſt glliennonea uerfigunat albreiligait ihn erinequit B 4 gemunicipa nitcnione mncenferipe tkamentütae le üncimunl ſlguüicarione ermndetue ehs ineligi ded 3 weilerim, u ribus oſten lin&ius per dhinuenua, deruſtigimäl