am& general, le cömuni diſce na lonibuspi „qui ex necelii — eriſtimat;qu uentiumplectef, dter neceſsitatem refocabitur,um- us uerbis conce⸗ er neceſsitaté con, ntur:quapropter diuinam domum

2,& eis propeo-

Rart.. quæſi⸗ tum. l. Lucius. de leg. iij.

Dock. l.. C. de ſuc. ed.

Locin. conſil. xxv. in iif.

jone&’inecclella”n Albaptiſmiſier erri:exneceſsin, 7 itutosaiudicbus tainter liberas.

resprohibitaalie!

le adult.

27 Dr AND- ALOIAITIIV

RISCONSVLTI, DE VERBO- rum ſigmificatione, liber ſecundus.

VPERIORE libro, quo à nobis de eo intellectu tractatum fuit, ꝙqui ex proprietate ſermonis aſ- ſumitur, potuit& quidnam im- propriũ ſit, quod Græci cvop dicunt, cognoſci: nimirum ut improprium dicatur, cùm quanq; rem nõ ſuo nomine ap- pellamus:quo uitio tyronem ſuum M. Cice- ro epiſtolarum lib. x v I. arguit, qui ualetudi ni fideliter inſeruiendo ſcripſerat, quòd ad- uerbium alieno loco poſitum, ut impropriè dictum ipſe non probat. Illud etiam impro- prium cenſeri uulgò traditur, quod cum ali- qua adiectione, non autem ſimpliciter pro- fertur, ut cùm fratrem patruelem dicimus, cùm patruum magnum: quapropter in lege municipali, quæ fratrem uel patruum matri præferat, huiuſmodi uocati non intelligen⸗ tur b. Sed quid in ſorore, quam uterinam ap pellant?& propriè ſororem eſſe, cum in ſe- cundo gradu ſit, receptius eſt, quæ uterina non propter improprietatẽ, ſed ratione diffe rentiæ dicitur. Sicut& pronepos& proa- uus propriè nepos atque auus eſt: quoniam præpoſitio illa ordinem, non abuſionem o- ſtendit. Ad improprietatem quoque dictio- nes illæ trahuntur, quæ ex larga quadam ſi- gnificatione quippiam denotant: cùm enim proprium ſit, quod uni ſoli conuenit, non ca ret abuſu, qui latiore uerbo id deſignat, ᷓd peculiari uoce dicendum erat:ut cùm lex Iu- lia quod adulterium eſt, ſtuprum dicit“: uel cùm lex, manumittuntur, inquit, apud Pro-

de uerb. ſignif lib. J.

10

20

30

38

riæ ratio quid ferat, perſpiciendum eſt. Con ſtituo Titium ſyndicum meum, cùm procu- ratorem debuiſſem dicere, nihilominus erit procurator. Idem ſi, ſubſtituo dixiſſem. Sic monachus cùm in profeſsione ſibi reſeruari Proprietatem fundi dixiſſet, reſponſum eſt de uſu accipiendum. Sic ſi iuſto precio fun- dum in emphyteoſim me tradere dicam, nõ emphyteoſis, quæ modico precio concedi- tur, ſed locatio erit. Eodem modo cùm prin- ceps accepta pecunia feudum ſe mihi dona- re dixiſſet, placuit uẽditionem eſſe. Sic cùm fœnerator oblatas uſuras donare ſe debitori dixiſſet, reſpondit Baldus non donationem, ſed reſtitutionem cenſeriv. Alius eſt caſus, quo uerba impropriè accipiuntur, quoties mens contrahentium, uel teſtatoris hoc ſua- det:non enim ſemper proprijs uocabulis uti poſſumus n,& intentioni uerba ſubſeruire debent. Et ideo, Ex contrahentium mente uendidit, interpretabimurid eſſe, quod per- mutauit:& locationem pro conductione:& emit reditus annuos, pro eo quod eſt, cõdu- xit. Sic& in teſtamento, cùm dominus ſer- uo ſuo legaſſet aureos quinq;, quos in tabu- lis rationum ei debebat, ſu fficiet quod natu- raliter tantùm debebaturo: nam nec teſtato- res omnes ſciunt iura. Et ideo non refert fi- lio dicant ſe relinquere iure inſtitutionis, an ſolùm dicant, ſe aſsignare. Et qui filio dixit, ſe Titium tutorem dare uſqʒ ad uigeſimum quintum annum, poſt annos pupillares non tutorem, ſed curatorem conſtituiſſe uidebi- tur b. Alius eſt, cùm ex proprietate intellecta uerba contractum redderent nullum: ut e- nim actus ſuſtineatur, accipietur etiam im- propria interpretatio. Quapropter filiusfa- milids defuncto patre qui hæreditatẽ ſibi de-

I Felin. c. in tan tum. de ſim.

m Balcdl. l. fin. E. de uſax.

n l. ſitibr. ſicer. peta.

0 I. quibus.§. do

minus. de con. & demonſt.

P Angel.I.ij. C. de confir. tut.

jaesdſſtahttb. conſulem tam liberi quàm ſerui: quod enim latam adire ſe dixerit, immiſcuiſſe ei ſe cen- biirkͤltnti 7 1 ad liberos attinet, manumiſsio impropriè di 40 ſebitur&: quoniã, ut actus ualeat, fiet impro- ꝗ. is qui putat. uleugii nea liij de offic. citur. Sed& cùm emphyteota, uel qui uecti pria interpretatio, nec ex illis uerbis ſume- de acqui. hær. noopierneceb lpewr galem fundum à municipibus habet, ſe do- tur cõiectura, neſciuiſſe eum an neceſſarius t'Sicdepun minum appellat, impropriè loquitur: quo- eſſet. Sic& cùm aliquis Titiam& ſuos inſti- qunndoqnepioe niam uerè dominiũ eſt, quod directum uoca tuiſſet, de filijs intellexiſſe reſponſum eſt, vnbusnöelſin Hi ſiag.ue⸗ mus f. Illud tamen dubium non eſt, ſub gene tametſi extra poteſtatem ſuam eſſent: licet e- nſenfum alqun, ig. re ſuo quamlibet ſpeciem propriè compræn nijm filij ſui hæredes proprie ſint, qui in pa- anfulte ſineceſi di: quod à nobis alibi diffuſius explicatũ eſt. tris manu ex lege Xll. tabul. erant, tamen ne odpluribus exem Igitur in hac ſpecie illud proditum pro regu ſubſtitutio corruat, etiam ſuos hæredes in fę dumeſt'Nluin la eſt, uerba ſecundum improprietatem intel mina intelligemus, quosipſa in poteſtate no tate ſuadente con ligenda non eſſes: quod tamen perpetuum vo habet, nec habere poteſt. Sic pater filium y Guid. Pap. leri:quoniũqlo Lnõ aliter. de non eſt, ſed pluribus caſibus coarctandum.&nepotes inſtituens ordine ſucceſsiuo, con dec. 548. eßoitate ſtatuill ſeg i. Quorum ille ampliſsimus, quando ſubiecta tra naturam coniunctę inſtituiſſe uidebitur, auatenus ſi materia aliud ſuaderet, ut cùm dominus re- tanquam ĩd fecerit ne ſe uiuente mortuo fi ei hæc excuſau miſsionem colono ob ſterilitatem dans, uer- lio præteritione teſtamentum rumpereturꝰ.„ 1Gallus.§..

ſiſtipulat. de

aſur.

. inſulam. de

bo donationis utitur h: intelligetur enim po- tius tranſactum,& ideo ſubſequuta uberta- te repetetur. Sic emptor fundum daria uen- ditore ſtipulatus, ſecundum contractus na- turam intelligetur, ut ſi uenditor dominus non ſit, ſufficiat translata uſucapionis facul- tas i. Nam& qui uendere ſe tibi inſulam aſ- ſeruit, ut aliam reficias, non ideo uendidiſ- ſe cenſebitur,& idcirco præſcriptis uerbis a-

. D,430 reſeri uerb. gendum erit k: ſemper enim ſubiectæ mate-

60

In ſententijs quoq; iudicum fit eadem inter- pretatio:unde ſi alij fundus, alij uſusfructus adiudicatus ſit, non erit uſusfructus cõmuni candus, ne uideatur id iudicatum, quod in iu dicis mandato non continetur:: qui enim fa- miliæ erciſcundæ diſceptator aſſumitur, nõ communicare, ſed diuidere debet. Sic cùm proximũ agnatum iudex tutorem ſe dediſſe in decr eto aſſeruiſſet, reſpõdit Bartolus, de- diſſe, id eſt, datum cõfirmaſſe intelligendũ“,

t gl. I.& puto. in prin. famil. erciſ.

d Bart. l. j. C. de neg geſt.