—
fin. C. de iniur.
l ſeueram. C. de dig.
Quid de Pa⸗ latinis.
fic. eius cui.
876 D. And. Alciat 877
prouocatũ contumelia approbaſſe, quàm in iudicio: præſertim cùm illuſtres perſonæ iu- re noſtro in criminali iniuriarũ iudicio per procuratorem cauſam ſuſcipere poſſint. His accedit, quòd duellum pro ueritate eruenda loco cuiuſdam quęſtionis&torturæ inuentũ eſt. At aduerſus illuſtres cæterosq; etiam cla- riſſimos, nullus quæſtioni eſt locus: meritò igitur ego aliter pronũciandũ arbitror. Cuùm enim inter ipſos dignitatũ gradus, etiam ali- quis ſit ordo, eum qui in gradu eodem ſit, li- cet inferioris ordinis, arbitror repelli à duel- lo nõ poſſe. Quapropter Comes à Marchio- ne uel Duce nõ refutabit̃᷑: om̃es em̃ ſpectabi les ſunt. Si uerò inferiore gradu ſit, propter imparitatẽ putarẽ poſſe recuſari. Nec enim Valuaſori uel Baroni negociũ magnis Mar- chionibus facere concedendũ uidetur. Ei ue rõo qui abuſq; abauis ſit nobilis& in armis æ- tatem egerit, ſatis putarem permittendum ut cum clariſſimis cõgredi poſſet. Cùm enim il lorum ultimus ſit gradus, cùm& modica ſit inæqualitas, hæc exceptio non omnino locũ ſibi uendicat.hacq; in re Paridem ſequor.
An Rex Imperatorem prouocare poſsit.
Caput XXXIIII. Tex his quæ ſupraà attigimus poſſunt a-
liquæ controuerſiæ finiri, qualis illa, An liceat regi Imperatorem in regni ambiguita- te prouocare? Et ſi huiuſmodi ſit rex qui im- perio Romano nõ ſubſit, Cæſareisq; legibus ſit omnino ſolutus, licere arbitror:atq; ita ple rique ſentiunt. Sed an Rex coronatus, ab eo prouocaripoterit, qui nulla corona inſigni- tus ſit? Et in facto dubitatum hac in quæſtio- ne fuit. Cùm Renatus Andegauenſis Al- phonſo prouocationis cauſa ſanguineam chi rothecam de regno Siciliæ belligerans miſiſ- ſe et, duplexq́; adducebatur exceptio:altera, ꝙ Renatus corona illuſtratus erat, Alphonſus non erat: altera, quòd Renatus poſsidebat, Alphonſus titulòtenus regium decus habe- bat: ſed tamẽ iuſtam denunciationẽ fuiſſe au toritate prudentiũ receptũ fuit, cùm corona dignitatẽ nõ augeat,& poſſeſſio per Renatũ apprehenſa ius dominij, quod ad ſe pertine- re Alphonſus affirmabat, deterius nõ effice- ret. Sed an Comes qui nemini prorſus obtẽ- perat,& loco ſupremi principis habetur, poſ- ſit Ducẽ prouocareꝛ Et ſi in longahuiuſce iu ris poſſeſſione iam fuerit, arbitrarerid iuris il li cõpetere:alioquin qui de facto ſe exemit, et ſui ipſius quoddam quaſi furtũ principi ſuo fecit, non ideo melioris erit conditionis.
Sed quid in his cenſendum, qui in aula pa- latina uarijs funguntur muneribus? quales ſunt præfectus prætorio, quem Franci Ma- gnum coneſtabilem uocãt: Maxgiſtri militũ, quos Mareſchiallos: Primicerius cubiculi, quem Magnũ Camerariũ: Protoſpatharius, quẽ Magnũ ſcutiferũ ipſi nuncupãt. Et cùm
Doct in l. qeof iure noſtro definitũ ſit quibus quiſq; dignita
tum gradibus emineat, ex prędicta diſtinctio
nedecidendũ erit. Quid ſi miles origine ruſti cus nobilem, quitamen nullo dignitatis gra- du honeſtatus ſit, prouocet: Et ſiadhuc ſacra mento ſolutus nõ ſit, nulla eſt nobilis certa- men deprecantis excuſatio: quandoquidem quod ipſe ex progenitorũ ſanguine conſecu tus eſt, miles propria uirtute partũ habet. Mi litia enim hominẽ nobilitat,& fortiſſimi ex ruſticis milites oriunt᷑, ut Fl. Vegetius ſcri- 10 bit. Cuius rei apud ueteres clariſſimũ exem- plum in C. Mario fuit. Ex recentioribus Ca- tamelata, Nicolaus Picininus,& pleriqʒ alij ab aratro ad arma feliciter tranſiere. Si uerò miles ſacramento ſolutus eſt,& honeſtã miſ- ſionẽ habuit, idem iuris arbitror: cõſequitur enim ueteranorũ priuilegia. Quòd ſimiſſus eſt quia amplius reſpub. eius opera propter confectam pacẽ uelalia de cauſa non indige- ret, nõ certabit, niſi ſaltem per decenniũ mili 20 taſſe probetur. Qui enim decennio cum lau- de uirtuti alicui operã dederit, nobilitatẽ ac- quirit. Atqʒ ita etiam Paridi uiſum eſt, cuius ſententiã nosprobabilẽ hac in re arbitramur.
Quando liceat dare campionẽ᷑. Cap. xxxxv.
Vm ſuperius plures à nobis caſus anno
tati ſint, quibus licitè prouocatus certa-
men detrectat, dubitari ueriſimiliter poteſt, nunquid per alium ſaltem tutelam ſui procu 30 rabit,& quod uulgò dicunt campionem da- bit? Et in lege Lõgobarda probatur, quoties ad duellum prouocatus impeditũ ſe iuſta ex cauſa allegat, uel imparem ſibi prouocatorẽ uerè affirmat, teneri eum uicarij auxilio uti, ne alioqui pugna differatur,& delicta impu- nè perpetrata uideantur. Erit autẽ optio is ad uerſario ſecum colluctanti æqualis, nec ulla aſperſus infamia, nec qui alias in ſtadio ui- ctus fuerit: iurabitq; ſe arbitrari eum militẽ 40 cuius accenſus eſt, iuſtã cauſam fouere. Fue- runt& qui ita opinarentur, eum qui ob faci- nus aliquod criminis(quod mortale uocant) erga Deũ reus eſt, refelli poſſe. Cuius opinio nis illud fortiſſimum uidetur argumentum, quòd beneficiariũ clientem, qui ob cõceſſam fidei cauſa iuriſdictionem, patrono in bello ſuppetias ferre debet, licitè patronus ſi apo- ſtates, id eſt, deſertor fidei fuerit, iure cõceſſo priuat:quia meritò eum in bello ſocium auer
5o ſari poteſt, qui tanti ſceleris reus eſt, ne pro- pter malum cõmilitonem quicqᷓ; mali& ipſe patiatur. Sed ego nõ uideo quomodoid in a- liquo uſu eſſe poſſit, cùm qui eum elegit ſpõ-
tè id fecerit,&à nemine coactus ſit optare cri minoſum. Is uerò aduerſus quẽ pugnaturus eſt, hoc obijcere nõ poteſt quod ſibi profutu rum eſt: etenim delectari debet eum potiſſi- mum aduerſus ſe in campũ prodire, qui dijs immortalibus odio ſit,& quem ipſe ſperet ſu
6o perorũ ultionẽ nõ euitaturũ. Satis ergo eſſe debuit, ſi aliqua labe infamis apud graues ui ros is optio non ſit, mortalium peccatorũ co gnitione Theologis relicta. Sanè ſi in prælio uictus optio fuerit, ſeqʒ dedlderit degiiun
0
Eatt. uotim ntb alus enuu c edig zamſincdioni oipuglare 45 ungoabrogala mooltæ.
uülveurat nuxplinibus
Twequider Laudä uncenaminen uiquiquandoc maciuthaſcee ciectiserrp inientur. Quc nnconluletur⸗ mocömilitarin meiulliarbitror
nhcurü ſiiudie
iorouideri poſt umlbiuim fier mnbuteumdec unoquerimonia teubbionead ca mnteridirecdeu geldichtutep aieratirü,Nec
ianuiaté ſuffi Anmexitiman
Iſer. cuice anne lut autu cu.ſ4s iüenperenim feud pn nämtmenc,