ul cogee

FSANYGn 2„—„7. 1* 1Oannn 2— UoRacmn 8

—

,,

Bn e . 3—m8en

Dorc, umpern

Mactln coKpnc

—=

pPdeT

1, 8

* Perbr AUR

862

tyricus poẽta inquit: Dixeris hæc inter uaricoſos centuriones

Continuò craſſum ridet Vulpennius ingẽs,

Et centum doctos curto centuſſe licetur. Cum igitur huiuſmodi dæmonum mancipia iandiu animam Chriſtiana lege perdiderint, ſinamus eos etiam uitam quamprimũ amitte re,&interim diſputemus quibusnam alijs ex ceptionibus tueri ſe prouocatus, etiam ſalua eorum barbara conſuetudine, ualeat.

Ex tempore, ex loco, ex ludice propter ſuſpi cionem excipi poſſe. Cap. XVII.

T ſicut in iudicijs exceptionũ aliæ dilato

riæ ſunt, quas antiqui translationes uo- cabant: aliæ peremptoriæ, quæ præſcriptio- nesdicebant: ita in hoc tractatu aliquasdefen ſiones reperire eſt dilatorias, quæ ex loco, tẽ- ꝑpore, uel iudice oriũtur: alias peremptorias, quæ uel ex perſona prouocatoris, uel ex per ſona prouocati uires accipiunt. De ſingulis igitur quibuſqʒ breuiter agendũ. Et extem pore rarò cõtrouerſia oritur, cùm conſtet die bus feſtis licite duellum recuſari: tum enim ſacris rebus ex lege Chriſtiana indulgendũ eſt. Ex loco& iudice frequẽs diſputatio in- tercedere ſolet, cùm prouocator iudicem ſi- bi ſuſpectum, uel locum non tutum eſſe aſſe rit, reumq́; culpę uel doli notat, quòd bona fi de non elegerit: contraà reus iuſtè ſe elegiſſe ait, cùm poſsit prouocator illuc fide publica accedere. Solentq; militares uiri huiuſmodi exceptionem uix admittere, quòd pugnandi audaciam retũdere uideatur: cõmemoraniq; plura exempla, quibus etiam in hoſtium ca- ſtra à ſtrenuis& ingentis ſpiritus uiris itum ſit. Ego rem hanc ab arbitrio iudicis plurimã uim trahere arbitror:nec enim fragilitati cau tionis, etiam ſi fide publica facta ſit, paſsim fi

de ſingulari certamine, lib.

10

20

dendum eſt. Promiſit Annibalimpunitatem 40

militi Romano, qui cum elephante ſe cõmit- teret,& tamen uictorem cum manubijs do- mum redeuntem per equites intercepit. Pro miſit Otho Moguntiaci antiſtes, ſi Franco- rum Comes Albertus Ludouici Cæſaris ho ſtis ſecum ueniret, aut principi irato eum cõ- ciliare, aut ſoſpitem in pręſidium ſiſtere:& e- greſſum cùm per cauſam prandij rurſus in arcem duxiſſet, quaſi tum iureiurãdo defun- ctus, hoſti amicũ, fidemq́; ſuam prodidit. a- deò periculoſum eſt fidẽ alterius ſequi. Cùm ex regni proceribus quendam Alphonſus Terraconenſis odio proſequeretur,& ad ſe per nunciũ accerſitum arbitraretur nõ uen- turum, aucupij prætextu, cum magno falco- num& accipitrũ numero proximus arci, in qua is ſedes habebat acceſsit,& ut ad ſe ueni- ret impunitatẽ illi fide publica ſub iuriſiuran di religione ſpopõdit. Mox credulum,& ne- quicq́ᷓ; deos inuocantem cruci affixit, hoc ca uillo: Cum tu ſępiſſimè fidem mihi fefelleris, iniquo animo pati nõ debes, ſi ſemel& nunc tantùm quod tecum pactus ſum, nec ipſe ob ſeruem. Arbitrandum itaqʒ amplius eſt,&ex

50

60

863

ueriſimilitudine ſuſpicionis admittenda uel reijcienda exceptio:nec enjm hac in re quic- quã conſtitui in uniuerſuni poteſt. Aloco quoqʒ ea cõtrouerſiæ ſpecies deducitur, cùm prouocator neminẽ ex principibus reperit, qui ius in agro ſuo pugnandi fide ſua exhibe re uelit,& is hoc prætextu perduellẽ ad Tur- cas uel Saracenos perducere conatur. Iuſta enim eſt prouocati recuſatio, qui ad commu nes hoſtes iturum ſe negat, nec eorum fidei credere tutũ arbitrat᷑. Cùm enim duelli is iu- dex ſit, qui ſecuritatẽ agri promiſit, iuſtè qui- libet Chriſtianus negat arbitro alienæ ſectæ diſceptatore uti: huiuſmodi enim uiri nõ ſo- lùm apud nos infames ſunt, ſed etiam Ponti- ficum edictis abominabiles, ut cum eis nullũ nobis poſsit eſſe cõmerciũ, nulla familiaritas uel cõiunctio:quippe lex iubet eos eſſe extra eccleſiam, id eſt, congregationẽ noſtrã. Salo mon quoqʒ in Parabolis: Homini, inquit, al- terius legis ne cõfidas. Vtigitur ad profanos impiosq; accedere nemo cogitur, ita nec ad deſerta incultaq; loca, qualia ſunt, Hercinio Arduendue ſaltu: in his enim ſyluis nõ iuſti milites, ſed inſeſſores uiaꝶe, latronesq́; ſolent decertare: meritoq; prouocatus locũ ad quẽ accedere turpiſsimũ eſt, euitabit. Nam ſi arbi tro ad inhoneſtum locũ aliquẽ citanti impu- nè non paret᷑, quantò magis hoc in caſu idem dicendum eſt: Quid enim ſi arbiter me in lu- panari uelpopina adeſſe iuſſit? Cùm Antigo nus rex Macedonum Antagoram poëẽtam in popina deprendiſſet, gulamq; ei exprobraſ- ſet, Homerumq́; haud unquam tali loco ab Agamemnone repertum dtceret: reſpondit Antagoras: Haudquaq́;, ò rex, tam ſordida leuisq; cura Agamemnonẽ tangebat, ut iſtuc deſcenderet, uiſurus quid coqui,& eorũ aſſe clæ cantores in olla haberent. Debet igitur quiſquis uel egregijs maioribus ortus, uel ſuapte uirtute nobilis, id potiſſimũ cauere, ne inhoneſtum locum adeat: quod maximè in duello obſeruandum eſt, cùm more militari receptum ſit, ut frequentibus in oppidis, aſsi ſtentihus principibus uiris, ſub fide publica manus cõſerant, quòd ſcilicetpro fama& ho nore,& ut magni eorum ſpiritus innoteſcãt, magis decernere uideri uelint, quàm pro o- dio& ultione, quæ infirmorum animorum

affectus eſſe ſolent.

Quæ exceptiones refellant prouocatorem. cCaput XVIII.

X perſona ſua refellit prouocator, quan do perduellis eum allegat ſceleſtum eſſe

uel infamem. Qui enim huiuſmodi crimini- bus notatus eſt, aduerſus eum qui integræ fa mæ ſit, admitti non debet, tum quia impar, tum quia tales ab armata militia repelluntur. Adde quòd etiam iure noſtro ſicarij, pecu- latores, fures, idq; genus improbi uiri ius quenq́ʒ accuſandi nõ habent. Quis enimad- mittat quenquam de iniuria ſibi facta cõque

rentem, qui ipſe alios ſoleat hiſdem malis in- Ttt 2

t ſi qua. C. de lu- dæis.

c. ad probandũ.

de ludæis.

c. ad menſam. xl.q. iij.

l. ſi cUm dies. de arbit.

c. j. de accuſ.