Teil eines Werkes 
3: D. Andreae Alciati Mediolanensis, Iureconsulti clariss. lucubrationum in Ius civile
Entstehung
Basileae [ca. 1550]
Einzelbild herunterladen

;

;BCBYBY=ę

Lij.dere mil.

1.].§.integer. ff. nil no. l.athletas. in fin.

fr de infam.

l.qui ſatus. de re mil.

l.iiij.õ. qui igno⸗ minia. ff. eod.

l.in quæſtibus. ff ad l. lul. ma- leſt.

. fin. de malef.

lj. qual. quiſq;

ſe def.

c. ſi gens. 56. di- ſunck.

864

quietare? Nec em̃ lex iuſtior ulla eſt, quàm ne cis artifices(ut inquit Ouid.) arte perire ſua. Si quis item crimina militaria cõmiſerit, iuſte (ut arbitror)cõfutabitur. Quid enim ſi tranſ- fuga quis fuerit, uel ſeditioſus, uel proditor, uel ignominia miſſus, uel deſertor, uel periu- rus, ſacramentiq́; militaris cõtemptore Item qui dominũ in pręlio deſeruerit, qui cum- manipularibus in aliquod delictũ cõſpiraue rit, qui in exploratione colluſit, qui lenoci- nium exercuerit, uel negociationẽ militibus iure prohibitã,& ſi qua ſimilia: is enim tanq́; integræ famæ ſit, non eſt admittendus ut aliũ prouocet. Sed an ſufficiat eum ita uulgò haberi, an uerò requirat᷑ ſententia iudicis eſſe condemnatũ:Et uideret᷑ pro ſceleſto quenqᷓ́; haberi, niſi poſt rem iudicatã. Et iure ciui- li id ita eſſe dubiũ non eſt.Sed cùm etũ is, cu- ius opinio apud graues uiros onerata eſt, re- pellat, putarẽ ſi quis talium criminũ reus ha- beatur, uulgoq; malè audiat, in eadem cauſa eſſe, ac ſi damnatus eſſet, idq; iudicis arbitrio diſcernendũ. Nam& miles qui ſtatus ſui- trouerſiam patitur, tametſi re iudicata, in- terim pro pagano habetur.Et quiignominia miſſus uel exautoratus eſt, licet à fuo iudice deinde abſoluat᷑, amplius in albũ recipiẽdus eſt. Exiſtimauerũt tamẽ aliqui, ſi de crimi ne læſæ maieſtatis agatur, huiuſmodi exce- ptioni locũ non eſſe: quoniã ſpecialiter eo in iudicio id proditũ ſit, ut ad proſecutionẽ qua leſcunqʒ admittantur, cùm L. S ergij Catilinę coniurationẽ in rempub. factã, Fuluia impu- dica mulier detexerit,& conſulem M. Tulliũ in eius indiciũ inſtruxerit. Sed tamen hac in re nos aliter ſentimus, cùm lege Longobar- da ſi hoc de crimine contendat᷑˖, qui impareſt, per optionẽ(quem uulgò campionẽ dicunt) pugnare debeat. Vnde apparet& hoc quoq; in caſu imparem repelli, niſi cum ęquè digno optione armis decernat: nam& quò grauio- ra delicta ſunt, lex huiuſmodi congreſſus magis abhorret. Quoniam graue& impium (inquit Longobardę legis autor Rotharis)ui detur, ut magna cauſa ſub ſcutoper pugnam dirimatur. Et qᷓuis iure Romano ab accuſa- tione perduellionis etiã indigni arceant᷑, haud tamen ideo cenſendum eſt huiuſmodi uiros in monomachia admittẽdos, in qua de accuſatione, ſed etiam de criminis ipſius probatione& quidem abſurda agitur.

Quid ſi ſit ſpurins. Cap. XX. Onn nunquid ſpurius ceu infamis recuſa-

ri in duello poſſit: Et uideret᷑ iuſtè repel- li, cùm hoc hominũ genus de facto notetur, lexq; Pontificũ eos fidei fluxæ,& militiæ idoneos exiſtimet: uulgoq́; uideamus gentili tia inſignia nulla illis, niſi cum tranſuerſæ li- neæ nota concedi. Nam& filij appellatione non comprehenduntur:quoniam lex cer to parente natos, ſed ſine patre,& ambiguis natalibus interpretatur, ab honoribusq́; tan- quam uiles& dedecore operti repelluntur.

D. And. Alciati

Sed tamen hac quoqʒ in redeferendum con⸗ ſuetudini eſt, quæ cùm ſpurij proprio de- licto, ſed aliena laborent culpa, nimirum pa- rentũ fœditate, in militiã nomen dare eis per miſit: unde necpugna ſingulariæquum eſt eos reijci, ſi tamẽ cætera probi uiri, bene edu cati, ingenio manuq; propti ſint, iniuriame ſuam proſecutũ eant. Nam& noſtra ætate ui dimus, Doctoresq́; noſtræ profeſſiõis habui

10 mus Iureconſultos primi nominis, pudendis tamen ortos natalib. Legimusq; in hiſtorij: Arnulfum, qui primus& ante Othonem ex Gallia in Germaniã Imperij titulũ tranſtulit, ex Caroli Magni pronepotib. ſpuriũ fuiſſe. Fuerũt& in Cypro reges, fuerũt ubiq; etiam approbatiſſimi duces abſimilib. orti nata- libus: ut ueriſſimũ ſitillud Platonis oraculũ, Seruos à regibus, reges à ſeruis oriri. Et quæ de ſpurijs dicta ſunt, ut à duello non prohi-

z0 beantur, multò magis locũ in his ſibi uendi- cabũt, qui natalibus à principe reſtituti ſunt: his enim nulla nota impingi poteſt.

Quid ſi prouocator ſemel uiclus fuerit. Cap. XX.

Ok quid de his cenſendum qui in duello

ſemel decertarunt,& uicti ſunt, num ite-

rum poterunt admitti: Et ſicut calumniaæ cau

ſa cõdemnatus iterum in noua querela audi-

30 tur, ita& hoc caſu dicendũ aliquibus uidere-

tur, ſi modò ſuam ſuorumue iniuriam ultum

eant. Contrãà ſentiunt omnes:quoniam quiſ-

quis calumniæ reus eſt, ex edicto prætoris in

famia notatur. Superius autem à nobis defi-

nitum fuit, quiſquis ex culpa ſua famoſus ſit,

ſiue iuris, ſiue facti nota fœdetur, ab hoc cer-

tamine repelli. At qui ſemel hac pugna ſupe/

ratus eſt, ceu iudicio diuino damnatus, ine-

luibilem calũniæ maculã ſibi inurit. Poſſetta

40 men alia ſententia quibuſdã caſibus obſerua

ri, ut in armillatis qui uiriũ oſtentandaꝶ cau-

ſa, uel amoris furore acti decertarunt: nec em̃

hi iudicio diuino calũnię rei dicipoſſunt, qui

de ea re certarunt, de qua iudiciũ nullum eſſe

poterat. Idem ferè arbitrarer in eo qui pericu

lum armorũ fecit, ſed priori querelæ ſpon

renunciauit:hune enim alia in cauſa etiam

aduerſus eundem hoſtem audiendum arbi-

tror, dum tamen prioris cõtrouerſiæ damna

so illi reſarciat. Quippe multum intereſt inter

armis ſuperatum,& eum qui propria confeſ-

ſione iniquæ cauſæ renunciauit: cùm hoc e- nim mitius agendum,

A uno prouocato, alius interim prouocari poßit. Caput XXI.

Inc quoq; conſequens eſt, ut ſialiquem

ad certamen prouocauero,& interim antequã dies uenerit alium alia ex cauſa pro-

6o uocẽ, pugnã detrectare illi licitũ ſit: quoniã donec priori cõtrouerſiæ impoſitus ſit finis, nouã incipere decet. Si enim cùm poſte- riore ſuccubuiſſem, isq́; iure belli me manu

captum haberet, poſſet quiprius PtOdsau e

I qui iudici accuſ.

L.deinfim.

l eum qui de reur.

kcenim nou Nrerenün nannſtiui Fing mindvellum ho zeicterim intan maulslibi undict durEtdubiumr uuinodipromil dneodemuitæ! Anlestametſiin dävmanipulo-

ugum ſeductur

wermſtuprũ pat

nleng nuiulce

urjquociolisr ſ.

Hauoonti eyſn

bala

generalite nemdignitari vendlocum ſib Talocnoagitur, deQuienim ſan minuitat detre tabetenim Unadiuirumco

lemaliqué uo