8 An elr„ An, me . C, “ m e — 5 Rͤ mr n* 5 * — A lne 5 * cr dr dad 3 4 um., N Ds 1 3 n 1„ co e.. R n d Meaded 8 4 ddo⸗ 4. d n l —

114 1 11KAlI

conl. 5.

2 Chrüta

1 e eamfch

, r fnmfman.

nnnn Ctr

2.

.— 11 n

e —*— „ ⸗„ en — „ 1 — n — t een 1 LEN „„— 7 7. 2.. — —" 1 em 2 5utA — An? — 10 rAr — 3 4 4ℳ— Tl 21 * 4* 3 , „ EAT. 42 7„ .„ 7 2“ 1* 5„ 1.2 11 . A A 9 „ 1* 4 ☛ SR . —„ Ir 4 „ u 8 - 4 —= 1 * . , 7 — , ,₰ 7 f 1 4 6 ,ä

nomachia. 1¹ Vi.

s ciati de ſingulari certaminc, lib. e-

D- AND- AL

cIA TI IVRISCONS, CLARISS, de ſingulari certamine liber.

Duellum unde diclum. Cap. I.

— INGVLARE Ccertamen Ueteres E 1 Græci monomachiã dixere, no- aſtrates Iuriſcõſulti duellum: ita

8

8 bellum ſit: cùm apud antiquos duellum tranſmutatione literarũ ſimpliciter diceretur, quod nunc bellũ eſt. Vnde&per- duellionis crimen in lege XII. tab. appellat᷑, cùm quicq́; hoſtile aduerſus rempub. eiusue ſecuritatẽ geſtum ſit. Nos tamen recentiorũ conſuetudinẽ quãdoqʒ approbabimus, haud indignum rati, autoritatẽ uſus eouſq; polle- re, ut uocabulis ſignificationem& mutare,

& auferre poſſit.

uis primuis duellũ inuenerit. Cap. I1. Velli uſum à Mantineis in Græcia re- pertum, eruditorũ quorundam conſen ſu ferè receptũ eſt, eo potiſſimũ argumento, quòd bellicũ ſagũ, ueteresq́; armaturas man tineas appellãt: quo nomine& epheſtridem, quã uulgò ſupraueſtem uocamus,& conos, &pẽnas,& emblemata, huiuſmodiq; pugnã- tium ornamenta dici in præſentia poſſunt. Ego Stygij tyrannibella mũdo inuehere me ditantis rudimentũ,& idcirco uetuſtiſsimũ huiuſce digladiationis uſum fuiſſe, fatis& ſu per ſcio: cùm& Homerus nõ uno in loco e- ius meminerit, nuncq; Menelaum cum Pari de pro Helena ſingulari certamine coramu- troqʒ exercitu certantẽ i nducat, nunc Aeneã cum Diomede, Hectorẽ cum Aiace: Vergi- liusq́; maximus poëẽtarũ Aeneida ſuã Turni nece cõcluſerit, qui pro uxore Lauinia cum Aenea Phrygio manũ cõſeruerat. Habuere & Romani gladiatores ſuos, qui uenali ſan- uine in arena decertarẽt:hos magiſtri& in- Froſene quib.Laniſtarũ nomẽ, ex ſeruorũ delectu ac libertorũ cõparabant. Forum ge- nera quatuor, retiarij, ſecutores, mirmillo- nes, hoplomachi. Ludis funebrib. cõmitti ſo- lebant, quòd defuncti hominis anima placa- ri Manes deos perſuaſum habuere. V erũ ea potiſſimũ cauſa inducti ſunt, ut hoc ſpectacu lo aſſuefacti tyrones, cruentũ hoſtẽ nõ expa- ueſcerẽt: accidebatqʒ plerũqʒ ut in hoc mune re etiã liberæ conditionisuiri nomen darent, alij ut ſpecimen uirtutis animo inſitũ oſtenta rent, alij ut quas diſceptando cõtrouerſias fi- nire nõ poterãt, Martis ultoris arbitrio per- mitterẽt. Omnes Quiritiũ iure ex edicto præ toris infamia notati, dein Theodoſij Imp. cõ- ſtitutione, penitus de repub. eiecti ſunt.

An duellum conce ſum ſit,& quibus

caſibus. Cap. III.

Ontificũ Romanorũ legibus monoma-

chiam omnem prohiberi cõſtat: uidetur enim iudicium diuinum tentari:& q́plurimi

10

quorũ cauſa iure& æquitate optima erat, ſto lidiſsimi deorum omniũ Martis arbitrio pu- gnantes occubuere. Quapropter& iure ciui ſi reprobari huiuſmodi certamina in cõfeſſo eſt. Non tamen ambigo, ſi quiſquam armis ſtrenuus ut ferro decertet prouocetur, hono ris ſui tuendi cauſa impunè eum in ſequeſtrẽ agrum fide publica prodire, armisq́; rem ge- rere poſſe:is enim iure gentiũ quodammodo ſe defendit. Intra uerò principisſui territoriũ iure nõ liceret, cùm alia decus ſuum tueri ra- tione poſsit,& in agro populi Rom. incõſul- to principe ferro decerni lex uetet. Inter eos quoqʒ quibus cum ius eſt belli, ſingularis cõ- greſſus permittit᷑, dum tamẽ miles nõ niſi ex indulgentia Imperatoris ſui pugnet. Sic Va- leriũ Coruinũ, ſic M. Torquatã, cõpluresq; alios certaſſe apud rerum geſtarum autores legitur. Principes quoq; ipſos de regno am

20 bigentes, contentiones fuas hoc modo finire

4⁰

50

60

ius fasq; eſt. Cùm enim bellũ nõ niſi maxima humani generis calamitate inuehat᷑, quid iu- ſtius excogitari poteſt, ꝗᷓ ut tanta noxa de me dio ſublata, hi potiſsimũ ſoli armis decernãt, ad quos ea res pertinet, uictoremq; res ſequa tur: Extãt apud ueteres&huiuſce rei exẽpla, quorũ Caroli Andegauenſis,& Petri Tarra- conenſis illud potiſſimũ eſt, qui cùm de inſu la Sicilia bellũ diu geſsiſſent, Martini pontif. Rom. collegijq́; Cardinalis autoritate, Bur- degalæ in Aquitanis, armis cõcurrere pacti ſunt: iureq́; iurãdo ſanxerũt uteruictus eſſet inſula decedere, nec amplius de ea re contro- uerſiã facere. Memorabile& duorũ fratrum Hungariæ, quę inferior Pannonia eſt, regũ. Cum em̃ inſtructo exercitu iamiam cõgreſ- ſuri forent, periculumq́; eſſet ne in gentis in- ternecionẽ certaretur, alter ſolus intra fratris pręſidia ingreſſus, ad eum ſe rectà deduci cla riore uoce petijt, progreſſusq;: Quid, inquit, frater opus eſt tot fortiſſimorũ hominũ ſan- guine alterutri uictoriã quæriè quin nos po- tius cõmittimus manus: atq; hæcidentidẽ ex clamãs, hoſtẽ trucidauit, omnib. eiusaudacia perterritis,& quia regis frater erat, tela inhi- bentibus: ſicq; uniuerſa gens in uictoris ius atq;ditionẽ peruenit. Rariſſima tamẽ ſunt hu iuſmodi exempla,& quæ uix ſingulis ætatib. proueniãt. Nam qui in principũ cõſilio ſunt, alij ſocordiam, timoremq; domini obtegen- tes, alij publicismalis locupletati, cõſulere ſo lent ne in apertũ diſcrimen præceps eat, aut cauſam, quã optimã mentiunt᷑, fallaci armoꝶ iudicio ſubijciat.nec difficilis hacin re eſt per ſuaſio. Sarmatę tamẽ& Germani, apud quos plurimũ plebs poteſt, plerũq; principes ſuos in id adigũt ut mutuò decernãt, ipſi horũ ma- Iorum ſecuri,& aliud agentes. Prohibitionis enim ratio hoc caſu ceſſat, cùm nõ magis mo nomachia iudiciũ diuinũ tentet᷑, q́; iuſto exer cituum cõflictu: cùm ð in bello quoqʒ pluri- mum fortuna poſsit,&plerunq; conſilio uin cat, qui armorum uirtute in ferior habitus e- rat. Pontificis itaq; Martini factũ laudo, atq;

888 4