4 Cor. conſ.241 in A. uol.

5 Balq. in 1.jj. C. de fal. c c. ſicut. de teſt.

d c. ci in tua. Mod, de teſti.

e Fulgoſ.conſil. 173. 107. f Deci. cõſ.i⸗

g Anch. conſil. 24.

h ln track. malef. Ang. in uerb. fama. in 5. col.

i Conſil. 186.

k Bart. in l. mari tus. de quæſt.

I Iaſ.in. j. C. de ſacroſan. eccl.

in Feli. in c. teſti⸗ moniu.de teſt.

n Dec. 180.

0 Bart. in l. j.§. quæſtio. de quæſt.

p Bar. in l ſed et ſinegauerit. 5. pen. de adult.

ꝗ Socin. conſil. 253.

rc. fin. de teſti. cog.

e D. And. Alciati

re redduntur) participem criminis iuſtum indicem eſſe Cornæus exiſtimauit. PVRAGMaTIGCV S,

ALBVCIVS AVRELIVS. In actis hæc animaduertere eſt. Incidens teſtis audiuiſſeab Afro refert, Caluiſium illi promiſiſſe, ſipræſtitum teſtimoniũ reuocaſſet, ſe alieni æris indemnem eum facturũ. Attius inſtruxiſſe eos teſtes pernegat:nec recordari ſchedulam cuiquam eorum dediſſe. eam ubi legit, nõ diffitetur ſe Afro dediſſe, ſed ut exiſtimat, iam pręſtito teſtimonio, ut ſi repeteretur, memoria nõ excideret, nõ tamen recordari. Lecta iterum ſchedula, cùm quædã uerba cõtraria obijceretur dediſſe anteqᷓ; atteſtaretur, dixit, à teſte dictatã, à ſe ſcriptam. Secun dus teſtis Rauidus, primò uera eſſe, quæ in iudicio ciuili dixerat, aſſeruit: mox pœnitens profi tetur eſſe falſa:perſeueratin tormentis. Interrogatus, an tertium uiderit cum Attio pecunias Caluiſio in argentaria numerantem, etiam in tormentis annuit, ſed neſciuiſſenumerum. Rur ſus paulò pòſt interrogatus, negat, nec uidiſſe unquã, nec argentariã Caluiſij noſſe. Grauiſſt- mæ autoritatis duo atteſtantur Attium probatiſsimæ uitæ uirum, cuius fidem exploratiſſimã habent, nec hominem eſſe qui trecenties tanta pecunia falſum cõmitteret.

PATRS”ONI.

BONSIG. HOMODEVS. Falſi quæſtio Iudices huiuſmodi eſt: ut in primis diligenter ani- maduertendã ſit, is qui defert᷑, culpatæ ſit&reprobatę uitæ, an uerò uir bonus&frugi, qui ueri ſimiliter huiuſmodi crimina nõ machinareib: idq; maximè in Attio eſt, quẽ probatũ eſt optimũ eſſe hominẽ. At Afer& Rauidus aliter dixerũt. Videamus quãtũ illis fidei adhibẽdũ ſit, quos periuros manifeſtè conſtat. Huiuſmodi, inquit Rom. pontifex, hominũ teſtimoniũ(cùm per iuri ſint) aliquatenus nõ eſt admittendum. negat conſtitutio admittendos, ita ut nec indicium aliquod faciant: quod Innocentius& alij annotarũt. quin& creberrima ſententia eſt, ijs quæ primò dixerint, fidem præſtandam: quæ poſterius referũtur, repellenda: quoniam à parte fub ornatos contradixiſſe lex præſumit. at in iudicio ciuili loquuntur autores: quidtumeratio legis generalis eſt, nec facilè differentiam aſſignaueris, ut aliter in accuſationibus exiſtimemus. ied & in propoſito caſu, inquiſitionẽ iure ſcribi nõ poſſe exiſtimauerim: quam ſententiam Fulgo ſius duobus cõſilijs:& nouo reſpõſo Decius probantt, HIERONYMVS ARCHIN TVvS.At- tium omnino abſoluendumpræterea crediderim, quoniã ut de falſo quiſquã condemnet, ne- ceſſarium eſt, quæ à teſtibus dicta ſunt, eſſe falſa. Fateamur Rauidum nihil ſcire, an idcirco ſe quitur, Attio Caluiſium quantitatem eam non debere? minimè uerò. Puniri itaqʒ lege Corne- lia Attius nõ debet:ſed de temeritate leui pœna, quòd uerum debitum exigere per teſtes ueri- tatis non conſcios affectauerit:& id integro conſilio tuetur Ancharanus ẽ: deberi quippe ſibi mille& cc. Attius quoq; probauit regij quæſtoris rationibus, quæ pleniſsimam fidem iure ci uili faciunt. Sed& ut hæc argumenta miſſa faciam, oſtendo nõ ſolùm nõ condemnari, ſed nec plecti eum poſſe: cùm peruerſi hi teſtes dubio procul conſcij ſint criminis, quos indicium quæ ſtioni non facere omnes cenſuerunt, Suzarius, Auguſtinus, Ariminenſis i, tum alij: cæterum inquiſitioni ſufficientem coniecturam ex eorum atteſtationibus ſolùm oriri. aND. RVBER TVs. Quod uerum opinor in aliorum delictorum conſcijs: uerùm periuros nec ad inquiren- dum ſatis eſſe, ut Fulgoſius& Decius tradunti: deficit quippe in his& cardo omnis,& funda mentum teſtimonij, uidelicet fides ipſa. Cum igitur conſtet eos fide carere, quid hiſce uiris cre damus: Poſſunt aliqui eſſe homicidæ, poſſunt eſſe ſicarij, eſſe latrones, fidem tamen ſeruabũt: quapropter non omnino derogat eorum teſtimonio lex, ſed quæ dicunt, nõ prorſus falſa con iectat, inquiriq; propterea permittit: aſt ei quem euidentiſsimè cõſtat periurũ eſſe, qui propria confeſsione huiuſmodi criminis reus eſt, quantum fidei adhibeatenihil ſanè, và LTERIVS CORBRET ES. Eos qui iuris infamia notantur, tametſi quæſtioni ſubditos, nullam tamen præ- ſtito teſtimonio probationem facere conſtat:ut neqʒ conijci quicquam torturæ ſufficiens poſ- ſit. At Afrum ego& Rauidum infamiæ notam ciuili lege ſuſtinere non dubitauerim, quan- doquidem in hoc conſentiunt autores: quamuis periurus ſimpliciter de facto tantũ notetur, eiusq́; exiſtimatio apud graues uiros tantũ deprimatur!: cùm tamen quiſquã ex peieratione in deos atqʒ homines cõmittit, ueluti ſi aliquodinde detrimentũ homines patiant᷑(quod in propo ſito caſu eſt)tum& iuris nota affligi. tradiditq́; id Ioannes Lenianus,& recentiores quidãn. Vt parũ Attio obeſſe poſsit, quòd in tormentis deploratiſſimiteſtes perſeuerarint: quandoquidẽ nec tum eis creditur. ſiquidem legalis diſciplinæ ſignifer Bartolus“, tum Aretinus,& alije, quis teſti magis credi profiteant᷑, cùm in tormentis ſecundò cõfitetur: ſi tamen de ſe& de alio interrogetur, primũ dictũ extra tormenta efficacius ſecundo eſſe malunt. Sed& idem Barto- lusr, poſt publicatas atteſtationes, nõ ideo magis credi quoniã plectat᷑, autor eſt, cùm& ueriſi milia ſint, quæ prius dixerũt. NIcoLAVS BERALDVS. Annotaſſe memini, ſi in eadem de- poſitione teſtis aliquid neget, dein tortus fateatur, poſteriori dicto fidem Præſtari: alioqui ſem per prius teſtimoniũ præualere. Videmusq́; id quotidie, cùm quęſtor capitalis maleficũ capit:

quẽ ſi uiderit in negationeperſeuerantẽ, per equuleũ extorquere ueritatẽ ſolet.Igitur nõ puto Afri& Rauidi tormẽta duriorẽ cauſam Attio facere. At fidem eorũ ſemel approbauit Attius, amplius reprobare nõ debet: approbauit quidem, cùm adhuc bonæ exiſtimationis eſſentinon etiam approbaturus eſt, cùm periuri, ſceleſti, fœdifragi, improbi facti ſunt. an neſcis, quę emer gunt, nouis indigere remedijs? FRANCISCVS REIN A. Obijcis decretalem epiſtolam“ tanquam

30

go

60

llapuatingere: mſcich vtilitatẽ

aaleulonõprob,

milvntni huiu ncren, Cxterũé aamtem manda apohrosautumal mqlodlcripſeri rerquodinconſ aüſſeoſteach teſta

gipteſertim cuͦn

aadiſememoria,p

innocentem uiru nuunpſeu chartul urgione capitula rureadem& huim uquidhit ſenõrec uuscummemoria

ebanolo qgpluri innium ceriplerat, daläuslaſſerunt.)

maorisponderis

unin cxteris Ne üunncaxcerem rel