25

4 I. pœnales.§. Iulianus. ad le⸗ zem falcid.

26

27

28 5 1. cum ſolus. 5. de uſucap.

840

turum:utrobiqʒ enim mentio eſt hæredis.

a ¶ Titium hæredemq́;.) 1Stipulationem hanc prætoriã eſſe Bartolus exiſtimauit: tra- ditq; in prætorijs ſtipulationibus, quoniã in eis æquitas præſertim attenditur, etiam ſi in- diuiduę ſint, pœnã non niſi aduerſus

H A tione, Titium hære- cõtrafacientẽ, pro JernCetei— rata portionecom⸗ demq; eius ratui na- mitti: quoniã Iulia- biturũ. Et Paulus re 0 nus inquit:, omnes ſpondit non idem eſ prætorias ſtipula- ſeb: nam hac ſtipula- tiones eiuſdem in⸗ tione& ſolus tenebi terpretationis eſſe: turei nnabue⸗ ut no quæratur, ni- 5 ſi ſtipulãti pro par-/

te ſua, eodemq́; modo cõmittantur, ſiue à par te actoris, ſiue à parte rei plures hæredes exti tiſſent.tSed ego in utroq; diſſentio:nam pro miſsio rati per procuratorẽ præſtita, ipſa ue- rè eſt prætoria: athic nõ procurator, ſed dñs ipſe promiſerat ſe ratum habiturũ. Nec Iulia ni reſponſum rectè ab eo perceptũ eſt:non e- nim hoc ibi agit Iulianus, ut de transfuſa ob- ligatione loquatur: ſed ſimpliciter oſtendit, quamuis in prætorijs ſtipulationibus, alteri poſsit etiam abſq; ceſsione actio quæri: quã- uis item cauſa, quæ tractatur, ſit cmunis: nõ tamen cautionem uni hæredi præſtitam, alte ri prodeſſe. Quapropter ſi quis litem moue⸗ rit,& deceſſerit pluribus hæredibus relictis, deinde præſtetur cautio iudicatũ ſolui, tam- etſi cauſa ſit cõnexa, tamen ea cautio nõ pro- derit, niſi ei pro quo eſt interpoſita. atque ita Aretinus& Iaſon tradidere,& ante Bartolũ ueteres omnes aliter exiſtimarũt, à cuius ſen tentia& aliqui recentiores diſsident, ut mini mè eius rationem habendam opiner: tracta- tum enim hunc omnem ſubuerteret.

b ¶ Paulus reſpondit, non eſſeidem.) Sic 40

habent omnes codices, præter Tuſcorũ Pan- dectas, in quibus hæc omnia de albo reiecta legere eſt. Sed idcirco à uulgata lectione ipſe nõ recederem: tnam& earum autoritas non multũ me mouet, cùm& in eis aliqua ſint ma nifeſta errata, ut minimè Iuſtiniani illud auto graphon putem. Decidit ergo Iuriſcõſultus iſtas ſtipulationes inter ſe plurimũ differre. c TSolus tenebitur.) Pro parte hæredita- ria, ut aiunt cõmuniter: ſed ego arbitror inſo lidum teneriidictio enim, ſolus, actum inſoli dum tribuitb.Schoc in caſu noſtro inductum eſt propter hæredis adiectionẽ: uidet᷑ enima- ctum, ut ſtipulatio ab eius perſona incipiat. quapropter cùm quilibet hęredum habeatur pro principali, qui cõtrafacit, ſolus& inſoli- dum tenet᷑: Et hoc, ꝗa obligatio eſt diuidua: alioquin ſi indiuidua eſſet, ut illa, perte non fieri, nec per hæredem& ẽ. ex facto unius o-

dc ſtipul. diuiſionib. cõment. 34

20

30

d Quamuis.) Sentit hic Juriſconſultus tacitum argumentã:cùm dominus ſi pro par te ratificet, in totam pœnã incidat, ergo& ſi unus hæres ſolùm cõôtraueniat, quo caſu pro parte tantũ præiudicat, deberet pœna in totũ aduerſus omnescõ mitti, cùm omnesſi mul teſtatoris per- ſonam in totũ luſti

rit ratum,& ſolus a- get à quo fuerit peti/

tum. ldemq;& Mar neant, non ſinguli. cello uidet᷑, quãuis d ſed nihilominus lu ipſe dominus pro riſcõſultus decidit parte fratum habere alde an Smerl

ir 8 gatio diuidua, non poſsit 8.& ita ſententia no-

ſtra in huius reſpõ- ſi intellectu defendi poſſet, quæ neſcio quan tum ſtudioſis placitura ſit.Ipſe certè non du/ bito, quin ſit ueriſsima: niſi fortè in hocul- timo uerſiculo communis interpretatio ma- gis arrideat.

e Tlpſe dominus.) † Mutatur ergo cõditio obligationis à defuncto in hæredẽ, quod cõ- tra regulã eſt:ſed iſtud eſt propter legem xiij tab.quæ diuidit obligationes transfuſas. qua propter ubi obligatio ab hæredibus incipit, nõ mutatur. Nõ ergo diſtinguitur de princi- pali in hæredes, ſed de obligatione transfuſa in nõ trans fuſam. Sed de hoc latius ſupra.

f A Pro parte.) Si ergo ratum partim ha- bet, partim nõ habet, conſequetur ſtipulator ſolidam pœnam: unde cõſequens eſt, ut pro ea parte quæ obſeruata fuit, ſtipulator pœnã quoq; conſequatur:quod abſurdum eſt:con

c Inſ.exlu

3 dhemunus wiainitꝛbelk

6(agiquipartoer utabicamicj el n uomelicdeuin Almeiont, Lin mnioquidemiple ulcropuloſitat auoogalofũ deco wiislenerari mlobis communi⸗ dusyauinp Eya b’ albucio ſcrib⸗ msnon nilihone aaquihoc eſt noſt aungiam conuert

rvs Attiusà uum ſecundus Ra

ſequeretur enim&rem,&pœnamò., Sedid ar anſanp umciminalium, u

gumentum ita diſſoluitur, ut cõmuniter Do ctores putent cogi ſtipulatorem, ſi integram pœnam conſequi uelit, id utilitatis compen- ſare, quod ex partis obſeruatione percepit. g Non poſſit.) †Atqui uideretur poſſe: nam ſi procurator promiſerit ſimpliciter Ti- tium ratum habiturum,& Titius pro parte ra tum habeat, condemnabitur ſolũ procurator in id quod intereſt ratione partis inobſerua- tæ. Sed hęc diſsimilia ſunt:hic enim promiſ- ſa eſt pœna, quę ut euitetur, debetpromiſſor in totũ obſeruare: atq; id cõmuniter dicitur. Sed adhuc obſtat:Finge me nomine Titij re- nunciaſſe certæ ſpeciei indiuiduæ,& promi- ſiſſe eum ratum habiturũ:ſi aliquis hæredum nõ obſeruat, nonne ſtipulator partem rei ip- ſius retineret, pro parte uerò id quod ſuain- tereſt à me cõſequeretur? quod abſurdũ eſt. Sed reſponde, in caſu huius reſponſi ipſum dominũ promiſiſſe, ſe hæredemq́; ſuum ratũ habiturũ: quapropter ex ea promiſsione da- tur exceptio ſtipulatori, qua hæredem pro- miſſoris contrafacientem repellat, nec inui- tus cogetur in diuerſa ſpecie ſatis factionem

mnes inſolidum tenerentur, ut ego ſentio. Li conſequi. atin propoſito caſu nulla exceptio

cet cõmuniter contraà ſentiatur, ut ſit peni- tus idem in ſtipulatione, Titium hæredemq́; ratum habiturum, quodin ſtipulatione, am- plius non agi.

ſtipulatori competit, cùm ex mea promiſſio- ne non Titius ipſe, hærèsue eius, ſed ego tantùm obliger. E 1 N 1 ₰

ſipaco,ſ aetiusutrich con

COLNNES BV RI luütesperpicitis mlbenetabet quoc ignoribas Atti,un delmillis uelauri leſerdetecta ſun iniom cauilleri

el. ſ proen Srlüdlara eſtomnm tor. jran ayvobaſti haberi. i ſilemel e

alientcömitie üexpoliüpolle

liccirco quo 1” diones alio i dräluri

dni 3 üucentayh dariin t ttiug⸗