a Arg. l.ij. 6. ex his. 5. eod. 7

b arg. l. cñ filius. in prin. de le⸗ ga.ij.

cl. reſcriptu. de his quibus ut indig.

d I. j. 6. quauis. 5 de his quæ in fraud. patron.

e Dock. in c. j.§. ſi ua ſallus. hic finit lex.

fà. Iſtipul iſta.

O. ſĩ quis tta. cũ

ſeg.

g l. inter cohære des. S. quod ex

fictv. fum. erc.

10

h l.eum qui. H.j.

j. eod.

11

83⁶

ductum ſit aliquid indiuiduũ:puta, promit- tis iter,& niſi dederis, inſulam ædificare ſpõ- des Et cõmitti ſtipulationẽ inſolidum aduer ſus omnes, proditũ eſt Quid ſi principalis ſtipulatio diuiſionem recipiat:ueluti, promit tis amplius nõ age re,& ſi egeris pro- mittis iter? cõmitte tur quidem ipſo iu re ſtipulatio inſoli-

ſiex pluribus hære- dibus unus cõtrà q́; cautũ ſit, fecerit, aut ab omnibus hæredi

dum aduerſus om- Mees nes: ſed compellef bus pœnam cõmit-/ actor, quipœnã cõ ti pro portione hære ſahut uelit, offerre ditaria“, aut ab uno matione 1O. irimatlonem pro pro portione ſua: ab parte aliorũ cohæ-*— omnibus, ſi id factũ

redum, qui nõ con trafecerũt b:& hoc ne pœna delicto ſit grauior 6.&ita com muniter aiũt. Ipſe alias deprændi, propter in- diuiſam rei naturam, tametſi aliquis in parte tantuùm delinquat, in totum tamẽ plectiꝰ, nec in id deueniri ut actor æſtimationẽ aliquam offerat. Quapropter& clientulus ſi ex culpa ſua beneficiariũ fundum amittat, lucratur do minus etiam emponemata, quæ à ſolo diuel- li nõ poſſunt:licet ſi ſeparabilia eſſent, nõ lu- crareture:nam& ſatis nouum eſt, ut teneatur actor offerre æſtimationem, cùm de hoc ni- hil ſit cautum.

a ¶Pro portione hæreditaria.) Nam cuùm pœna in quantitate cõſiſtat, ea obligatio per legem XII. tabul. diuiditur, tquæ omnes ob- ligationes transfuſas diuidit. fquapropter in ſtipulatione, per te, nec per hæredem tuũ fie- ri, quò minus mihi ire agere liceat, arbitror pœnam inſolidum, non pro rata cõmitti, ut ſuperius diſſerui: quia huiuſmodi obligatio

de quo cautũ eſt, ſit indiuiduum: ueluti

D. And. Alciati

837

lex facti eſſe hanc promiſsionẽ dicat. In ſerui tutibus uerdò ius principaliter, non factũ uer⸗ ſatur: nam& cùm de ſeruitute agitur, ſolent Iuriſconſulti alijs uerbis uti, ueluti iter dari

iter conſtitui. Ego à ſignificatione uocabuli

non recedofitere- iter fieri!, uel non fie nim fieri, nil aliud rie: quia quod in par eſt, quamirel.

Non fieri.) † Antiqui codices nõ habent hæc uer ba: unde ſuſpicor,

0 tes diuidi nõ poteſt, ab omnibus* quo/ dammodo factũ ui

detur. At ſi deeo cau ex gloſſemate ali- tum ſit quod diuiſio quo in ipſum textã nem recipiat, ueluti deſultauiſſe. Fortè

lius n aoif tie enim paraphraſtes aimPlius O a815, aliquis, dum pręce eũ hęredẽ, qui aduer dens exemplũ de- ſusea fecerit, pro por clarare uult, appo-

ſuit hæc uerba, uel non fieri, ut oſtenderet ſtipulationẽ iter fieri, ſermonis compendio continere illam, perte non fieri, quò minus mihi ire agere liceat.& ab hoc nec cõmunis ſentẽtia diſſentit. Recen tiores interpretantur nõ fieri, ſcilicet iter: ut hæc ſtipulatio quandam liberationẽ à ſerui- tute contineat.

20

adlto iagun

11 ori d uuc zuolen miexceptione 5 aguercepiione 3 roert.ndeco attiopræcedent Vundamenin ha ümpolelloniret nemexceptione re unmscönitratur pc

tuunfuerit nec en.

d TAbomnibus.) Atqui Julianus ait': Si k lulau urininis qarat

neq; per te, neq; per hæredem tuum Titium 30 fieri, quò minus mihi ireliceat, ſtipuler: non ſolùm teneri Titiũ ſi prohibeat, ſed etiam co- hæredes eius:& tamen nõ poteſt uideri hoc caſu eos prohibuiſſe, niſi reſpondeas alia ra- tione eos teneri, cùm in propoſita ſpecie de- functus in eum caſum eos obligauiſſe uidea- tur, quo Titius prohiberet. e TQuodammodo.) ſ8ed cum fictio ex æquitate deſcendat, nonne iniquum fuit, al- terius culpam alterũ pręſtare: Et aliqui recẽ-

non eſt transfuſa(nec enim obligatio, per te 40 tiores, cohæredes in effectu nõ teneri uerſus

non fieti, quò minus mihi ire agere liceat, ad hæredes tranſmittitur¹) ſed ab ipſis hæredib. incipit:nec hanc XIl. tabulæ diuidunt: quip- pe id diuiditur, quod unum fuit: at hæc nun- quam fuit una, imò ab ipſa origine in ſingu⸗ los hæredes diuerſa incipit.& quamuis polſit hæc ſtipulatio dici hæreditaria 8, quia per de- functum fuit hæredibus quæſita, non tamen conſequens eſt eam diuidi, cùm, ut dixi, nun- quam fuerit una. Nec nos mouerit tquòd in obligationib. dandi hæredis mentio exabun danti adijciatur: nam quoties àdefuncto in- cipit huiuſmodi obligatio, uerũ eſt hæredum mentionem ſuperfluere, cum etiam ſide eis nihil ſpecialiter caueat᷑, ad hæredes tranſeat. Sed in propoſita quæſtione obligatio pœna- lis non incipit à defuncto: imò eſt acceſſoria promiſsionis facti, quæ cùm in hæredibus in cipiat, meritò etiam pœnalis ab eiſdem inci- pit:poſt negligentiam enim in priore adhibi tam, pœnalis ipſa naſcitur.

b TIter fieri.) fSterni uiam& præparari. Et in hoc conſenſum eſt: licet antiqui deiure ſeruitutis acciperent:quod nõ cõuenit, cùm

ſtipulatorem exiſtimant:ſed liberari, ſi actio- nes aduerſus eum, qui cõtrafecerit, ceſſerint. quod ridiculum eſt:non enim cohæredes te- nentur, quia actionẽ habeant, ut eam ceden- do debeant liberarii:nec uideo quas actiones poſsint cedere, cùm eas antè non habeant, q́; ipſi ſoluerint. Nam etſihæcuera eſſent, non poſſent cohæredes, quod præſtitiſſent fami- liæ erciſcundæ iudicio repetere“, tcum illud so iudicium non niſi ex neceſsitate ſoluentibus detur:at ipſi neceſſariò nõ ſoluiſſent, qui po- terant ceſsione liberari. Vnde uerius eſt con ſuli ſtipulatori etiam aduerſus cohæredes nõ delinquentes, quia ita conuentũ eſt,&uerbis ſtipulationis iſtud induciturv:& ſumma eſt æquitas, ut quod actum fuit, obſeruetur, præ ſertim cùm& ſoluentibus deinde prouilum ſit familiæ erciſcundæ iudicio. f TAmplius nõ agi.) Cuùm promiſſum eſt

6õo amplius non agi ad rem diuiduam, tunc du-

bium nõ eſt, quin hæc ſtipulatio diuiſionẽ re cipiat.fSed finge me ſpopõdiſſe, amplius nõ agere ad ſpeciem indiuiduam, puta domum,

nunquid hoc caſu fit ſtipulatio nalipſduerE. arl,

—

14

zaleanõſoluta, pœ nccestuiloluerint, nqnimalisier noriquicimrem niwcamnäpatitur ictoehocuerius eſ adſtnguant Docto mädlaciendizutin aoeum, R aduerſus arguodnõeſtin fac nchrequamfacere nbanelt cumtam guim dare, dum dd

damnon Proponatu

disquog aduert

I Batiſt aweluäliſentent uimpm haee enim faie

ſicatpet ul (-o.

15

6

godieitur, ut

locungglieri“, unſacit Sed hæc enadtur ſipulatic wutumfquic dic tadere quidin eo wguid iem in co, Lali q undum