8)0. 1 A 0 .. A 8 Aen Nl ̈ A bn H 8 * a dd. — 8 1. lber homo. n cod. — 4 1 uod ,n R 2. es am b„ 8 1 2 7 A„ 4 N Sod , eo Rn. 2G 5 4 8 2 8 ad —— . 8 Mrm 3 9 Deimd r in 8. enn 4 Nam 1 5 . Nann 6 d Su ue Arm 7 T erir euc e — 1 8 — „ 2, 9 * clr. 2— 21. 10 te ced 11 9 An 12 — ¹3 der— 14 15 — — 16.17 18 2 C 19 —— 20 G 2 n —N —— 21 ꝙ 22 2. 10 23 edcicnd 24. . 25 —— n — 7 26 . 27 .* 78 „ diw de„, 25 Doa 29 rlmch 3⁰ *„ubar 3 2† uas F —„ .. 1

C

on ſor libertus

!

„

a.. e ſtipul. diuiſionib. côment. 35

non fuerit, licet nõ ſit additũ pœnæ nomine dari: atqʒ ita cõmuniter dici ſolet, reijciturq; eorum ſententia, qui ſubditã promiſsioni fa- cti ſtipulationẽ nõ cõmitti, niſi quatenus in- tereſt, aiebant. Hæc enim ſtipulatio, Promit- tis Titio dare cen-

tum, facti eſt:,& ta PAvLVS LIE KII

men in ea pœna cõ A S4binan.

mittitur, quamuis

non interſit. Adem dicemus

In ſuipulatione, dolum ma- 8& ſi dolũ mali lun abeſtherecusmẽ abeſſe à te, hęredec; tio nõ adjcitur ſuper tuo ſtipulatus ſim, et fluo, cõtra cõmunem. aut promi ſſor, autſti

Stipulatio pœnalis ſubdita contractui, quomodo committatur, ex Catone deciditur.

stipulatio iſta, amplius non agi, non eſt conformis illi, per te nõ fieri&c.

Noua Alciati declaratio ad hanc legem.

M. Portius Cato Cenſorini Catonis filius.

Si in pœna deductum ſit aliquid induuiduum, ſpulatio in ſoli- dum committitur.

Si principalis ſtipulatio diuidua eſt, committitur quidem ſpu- latio in ſolidum contra omnes, actor tamen cogitur æſtma- tionem pro parte aliorum offerre, ſi pœrnam cõſequi uelit.

Lex X II. tabul. omnes obligationes transfuſas diuidit.

In ſtipulatione, per te, nec per hæredem tuum fieri, quoò minus CTc. pœna in ſolidum committitur.

In obligationibusdandi, hæredis mentio ex abundanti adijcitur.

Iter feri, pro uiam ſterni& præparari.

Iter fieri, pro ire.

Emendatio textus circa uerbum, uel non fieri.

Fictio ex æquitate deſcendit.

Actio fumiliæ erciſcundæ nõ niſi ex neceßitate ſoluentib. datur.

siſpopondi amplius non agere ad ſpeciem indiuiduam an ſtpu latio ſit indiuidua.

sortem promittens,& ea non ſoluta pœnam, niſi hæredes pro- mittentis integrã ſortem ſoluerint, pœnain totũ cõmittitur.

Vt pœna euitetur. ſatis eſt uel à quocunq; fieri.

Stipulationes illæ, cum quis promiſit defendere, non excipere Ec. ſecundum naturam rei iudicantur, cuius cauſa inter- poſitæ ſunt.

in indiuiduis quilibet hæres repre ſentat teſtatorem inſolidum.

Emendatus textus in uerſ. Differentiæ hanc eſſe&c.

Ludouicus Bologninus reprehenditur.

Indeterminata pronunciatio plurali ſignificationi æquipollet.

Hæc ſipulatio, Titium hæredemq́; eius ratum habiturum, præ- toria eſt, I in prætorijs ſipulationibus, etſi diuiduæ ſint, pœna tantum aduerſus contrafacientem cõmittitur, ſecun-

Vtrunq; improbat Alciatus.(dum Bart.

Tuſcorum Pandectæ num pro autographo luſtiniani habendæ.

Dictio, Solus, actum inſolidum tribuit.

cõditio obligatiõis a defuncv in hæredẽ mutatur hic, et quare.

Dubitandi ratio ad finalia huius textus uerba, cademq́; diſſoluta.

AaADEM DICEMVS. a Herede.) Cum hæc ſtipulatio, dolum malum ab- eſſe, ad hæredes tranſeat, nonne hęredis men tio ſuperfluò adijcitur?& ita cõmuniter cre- ditur: quod fortè uerũ nõ eſt. nam qui in pro miſsione facti etiam hæredis mentionẽ facit, uidetur hoc agere, ut ſtipulatio reſpectu hæ-

10

20

30

40⁰

50

redis ab eo incipiat:& expreſſa tacitis præfe- 6o

runtur: præſumiturq; id in factis potius q́; in dationibus, cùm in perſona cuiuslibet, datio nes ſint eædem: at facta de defuncto in hære- des uarianturb.

b ¶Cato lib. X v.) Hactenus de principa libus dandi, faciendiq; obligationibus dictũ eſt:munc proſequitur Iuriſconſultus, quem- admodum ſtipulatio pœnalis ſubdita contra ctui cõmittatur: in quo articulo Catonis di-

ctũ extabat, diſtin-

pulator pluribus hę Suetis an Hackoin⸗

,. diuiduo apponere

redib. relictis deceſ- R. in ſti

ſerir asolih Nh turpœna, ut in ſti-

erit.ꝗ Cato lib. xvꝰ. pulatione, iter fie- P„

ſcribit: Pœna certæ pecuniæ promiſſa, ſi quid aliter factũ ſit

mortuo promiſſore,

ri,& pro portione hæreditaria aduer- ſus omes: an facto diuiduo, ut ampli- us non agi,& pro portione contrafa⸗ cientis, pœnã cõmitti. Sed in hoc dubitat Iu- reconſultus, fan ſtipulatio iſta, amplius non agi, ſit conformis illi, per te nõ fieri& ẽ, Con- cluditq; nõ eſſe ſimilem: ſed potius illi, Titiũ hæredemq; ratum habiturum.& ita ferè ſeha bet cõmunis ſententia, quæ cõtextus uerbis minimè congruit.Ego noua declaratione ar bitror reſponſum id eſſe percipiendum. Di- ſtinxerat Cato inter promiſsionẽ facti indiui dui, qualis eſt iter fieri,& promiſsionem diui duam, ut eſt, amplius nõ agi: addideratq́; pro exemplo ſtipulationis indiuiduæ ſtipulatio- nem, per te non fieri, nec per hæredem tuũ, quò minus ire agere liceret. Non probat hoc Paulus Iureconſultus: quia uideretur potius ea ſtipulatio ſimilis eſſe illi, Titiũ hæredemq; ratum habiturũ:quippe in utraq; mentio hæ- redis habetur. Tandem decidit non eſſe ſimi- lem alicui illarũ:nam in ſtipulatione, iter fie- ri, cõmittitur pœnaab uno cõtrafaciente ad- uerſus omnes pro portione hęreditaria:in ſti pulatione uerò, per te, nec per hæredem tuũ fieri& ẽ.cõmittitur contra omnesinſolidum. At in ſtipulatione, amplius nõ agi, cõmittit᷑ niſi aduerſus cõtrafacientẽ pro ſua parte tan- tum: in ſtipulatione uerò, Titiũ hæredẽq; ra- tum habiturum, cõmittitur nõ pro parte, ſed inſolidũ aduerſus eum qui deliquit. Duo er- go exemplaper Catonem relata defendun- tur, duo alia per Paulum explicant᷑;,&unum- quodq; diuerſo iure terminat᷑: proſecutusq; eſt Cato, cùm ſimpliciter facta eſt promiſsio per principalem: at Paulus eum attingit ca- ſum, cùm de hæredib. quoq; nominatim cau- tum eſt:dilucidiusq; hæc infrà explicabunt̃. cATo. DetCenſorini Catonis filio M. Por tio Catone eſt accipiendum, qui Tregide de iuris diſciplina libros reliquit, ut A. Gellius lib. XIII. cap. XVIII. autor eſt. Eius memi- nit& Pomponius c. Fuitautem& alius Iuriſ- conſultus, Fabius Sabinus, qui ſub Alexan- dro Imperatore floruit,& Cato ſui temporis dictus eſt, ſcripſit epiſtolarum libros octo,& Iuris ciuilis tres,& ſingularem ex Proculo: ut proculdubio maleè ſentiant, qui Catonem Vticenſem hic intelligunt, cùm ille nõᷓ Iuriſ- conſultus, ſed Stoicus fuerit. c Certæ pecuniæ. Quid ſi in pœna de-

c I. ij.§. deinde Marcus. 5. de orig.iur.

6