a Corn. in d. l. maximum.

bl. ſi duo. de leg.

præſta.l. illud. §. fi. de contra

tab.

c l. æquißimum. de ſec. tab. l. ſi duo.. pinde.

d Lf. de lib,& poſthu.

e l. ſi duobus.§. j. de cõtra tab.

f 1.ij. C. de con-

tra tab.

g L.fin.. ſanci-

mus. C. de lib præt.

h I. filio. de iniu- ſto rupt.l. non

unqᷓ. de leg.j.

i l. non putauit.

§. fin.

k§. aliud quoq;

.

114

cum inſtitutus ſemeladierit, teſtamentũ adi/ tione confirmatum, ab eodẽ impugnari non debuit,& idcirco querelæ locum eſſe eius re ſpectu iniquũ erat& quãuis plures hęredes inſtitutiproponerentur, illis qui nondũ ad- ijſſent concedi neq; debuit, ne melioris con- ditionis fieret, qui poſtremus deliberauit, q́; qui primus hęreditatem adijt. Et ex his mani feſtum eſt, omnes has rationes defendi poſ- ſe, ſi ita accipiant᷑, uti à nobis explicatæ ſunt: alioqui recentiorũ argumenta non parũ ſtu dioſum hominem auertent. Sed& omnino ueriorem eſſe noſtrã hanc ſententiã opinor, querelam inſtituto nõ competere: quia is ex inſtitutione hęres eſſe poteſt:querela autem ſubſidiarium remediũ eſt,& nunquã compe tit, niſi ceſſante alio omni legis auxilio: quod ex Iuſtiniani lege Cornæus Philippus anno tauit. Quomodo autem beneficio præteriti liceat inſtituto bonorum poſſeſsionem con- tra tabulas petere, magna eſt inter noſtros in terpretes altercatio, quam nos pauciſsimis finire poſſumus.Sic igitur cenſendũ, ut ſi fi- lio pręterito alius paris gradus inſtitutus ſit, tunc is quoq; bonorum poſſeſsionem con- tra tabulas petere poſsit: cum enim is omni- no ſucceſſurus inteſtatò eſſet, æquum puta- uit prætor, ne omnimodo tabulæ nullæ cen- ſerentur, permiſitq; aduerſus tabulas agib. quòd ſi lapſu anni excluſus ſit præteritus, tum inſtituto conceſſum eſt, ut ſecundũ quo que tabulas poſſeſsionẽ petere poſsit:: inſti- tuto autem extraneo, certiſsimũ eſt tabulas penitus nullas eſſei, nec cõtra tabulas poſſeſ ſionẽ peti poſſe: ceſſat enim tum omnis cau- ſa& ſpes conualidationis“. Quapropter ſi quæ iura ab inſtituto petitã bonorũ poſſ. di- cunt, intelligenda ſunt caſu, quo peti iure po tuitt, ut quia paris gradus hęres pręteritus e- rat.& his cõſequens eſt, ut ſi inſtitutus ex te ſtamento uirilem portionẽ conſequi poteſt, in eorũ præiudicium, quibus integra legata

ex teſtamento per edictum reſeruantur, con

tra tabulas petere nequeat, filio præterito teſtamentum approbante. quòd ſi uirilem conſequi nõ poteſt, etiam approbante pręte rito, ipſe& contra tabulas poſſeſsionè pete re’,& nullas iure ciuili dicere eas poterit.

Lus dicẽdi nullũ filio ſine cauſa matre præ terito quamuis cõpetat, nõ tamen bon. poſſ. contra tabulas cõ petere, ut Angelus, Pontanus,& laſon tradiderunt: et cur nõ decernatur aliã rationẽ eſſe, quam alij crediderint. CAP. XII.

Vre ueteri cum matris præteritio pro ex- hæredatione haberetur, Juſtinianus Cæ- ſar lege lata ſanxit, ut tam pater, quàm mater filios nominatim inſtituerent, uel exhæreda rent, addita ex XIIII. aliqua cauſak. Igit᷑ eam

legem poſteriores interpretati ſunt, ut ſi fi- 6o

lium cum cauſa à matre præteritũ propona- tur, teſtamentum ualeat, pręteritioq; illa pro exhæredatione ſit. quòd ſi ſine cauſa præteri tum dicamus, ius dicendi nullum illi compe

20

30

4⁰

A

D. Andreæ Alciati

0

115

tatl. quamobrem dubitatum eſt, num bono⸗ rum poſſeſsio contra tabulas illis hodie con- cedatur, poſsint ue ab inteſtato unde liberi Aprætore uocantur ſuccedere. Et Angelus Pontanusq;, cõtra tabulas matris poſſeſsio nem illis decerni poſſe exiſtimarũt: quoniã iure antiquo id prohibebatur, nõ alia de cau ſa, niſi quia præteritio pro exhæredatione e- rat: exhœredatum autem à bonorũ poſſ. prę- tor repellit. at hodie aliter eſt: quapropter correcta ratiõe legis, cenſ etur correcta lexo. Ethancopinionem ſecutus Iaſon, alio argu- mento confirmat: regulam enimiuris eſſe, ut is cui iure ciuili ius dicendi nullum conce datur, iure prætorio bonorum poſſeſſ. con- tra tabulas petere poſsite: cum igitur in fœ- minarum teſtamentis ius dicendi nullum cõ petat, bonorum quocq; poſſeſsionem decer- ni dicendum eſt. quod eò fortius uerum eſſe arbitratur, quòd luſtiniani eam legem anti- quas non corrigere, ſed hoc caſu tantũ præ- ter eas procedere, opinatur: in limitatis igi- tur admittendam extenſionem, ut quæ lex in iure dicendi nullum loquitur, ad bonorũ poſſeſ.contra tabulas producatur. Sed omni no à ueritate hæc diſsidere crediderim, ui- denturq; argumenta eorum multipliciter fal ſa eſſe:& in primis iuris ueteris rationem ſo- lam eam eſſe, quòd præteritio pro exhereda tione habeatur, minimè conceſſerim: ſed& idcirco præteritis à matre filijs, bonorũ poſ- ſeſsionem illam non decerni, quia ſui hære- des non ſuntu, nec iure prætorio inſtar ſuo- rum ut emancipati admittuntur: fœminæ enim in poteſtate filios non habent, quam- obrem nec ſuos hæredes habent: prætor au- tem bonorum poſſ.his concedit, quiuel ſui ſunt, uel ſublato emancipationis uelo, pro ſuis habentur. Nec laſonis ſentẽtia recipien da eſt?, qui eandem cum præcedenti rationẽ hanc eſſe, multis uerbis oſtendere conatur: quaſi Iuriſconſultus dum poſteriorem hanc refert, uir admodum rudis,& bataua aure, rationem proximam omiſerit, longius ſum- motam attigerit, quod planè ueriſimile non eſt: ut omnino Iaſonis has argutias explo- dendas cenſeam. nam et fortaſſe uerò priorẽ illam Doctorum rationem falſam eſſe opina bimur, nec filios à matre præteritos, idcirco ab ea bonorum poſſeſsione excludi crede- mus, quia pro exhæredatis ſint, quos prætor reijcit: ſi enim ita res ſe haberet, conſequens eſſet, ut filius à patre minore portiõe, quàm legitima ſit inſtitutus, cum in reliqua exhæ- res cenſeatur, beneficio præteriti contra ta- bulas perſequi non poſſet: quia exhæredati nec ex ſe, nec ab alijs cõmiſſo edicto admit- tuntur, quod tamẽ à iuris ratione abhorret: ergo clarum eſt, exhæredationem, quæ ex præteritione inducitur, filium à bonorum poſſeſsione contra tabulas non remouere: ſiquidem ð& in edicto prætoris hi ſolùm re- pelluntur, qui exhæredatione notati ſunt: quia iudicio patris indignos nõ ꝑutauit prę-

tor

1 Gl. in§. exhæ redat. in auth.

de hær.& fl

m Inl.ij. C. de contratab.

n l non putaui. fTeod.

0 Gl. inl.j. dele git. tut.

p lii.§. uocatur.

ff eod.

q lillud.§.adte ſta. ff. de con⸗

tra tab.

r In dl.if

5 Bar. inl. Papi. . memiviſe.

de inoſ teſt.

Accini g aor hetut: na Ct quam mucd meſt tan mden guatameél utnt birr. de na nitendu gi ltrati noſtro quetur, d quod wantiqu Uatmu muis R a ääprimu cerim. Al dbicunght peit R bo vrem dec waellep monicipal cdetepre repreteri 1 lebionem anſo ladiiſole Awn. cet. de terueram, daucipotel trelin,