lus uerum eſſe mlegemami, autantũpræ- nlimitatis igi n, ut quæ lex ur, ad bonorũ arur. Sedomni ediderim, ui- wltipliciterſal s rationem ſo. pro exbereca eſſerim: ſed& s, bonorũpoſ- quia ſuihære⸗, rio inſtar ſuo- llul ttur: fœmina 5 aabent, quam, 30 ent: prætorau- dit, quiuel ſui onis uelo, pro ntẽtia recipien cedenti rationè ruii adere conatur. ſeeriorem hanc Ibataua aufe, t. longius ſum/ ueriſimile non rgutias expo ſſe uero priole

lſam eſſe opima

excludi crede-

a l. non putauit. §. ſi ex duo- bus. in prin. ff. eod.

b laſon in l. fi. 3e lib.& poſthu. in j. col.

c d.l. nõ putauit.

d d. l. nõ puta-

uit.§.j.& l. fi

liã. infprin. .c0.

e Aret. in. ij. de uulg.& pup.

f Mod. in c. ciũ omnes. de con ſti. Aret. in d. J.ij.in 7. col.

g d.. exhæreda t0s.

h Alex. in.§.& quid ſi tantũ.

Raph. Cuma. in l.ij. de leg.j. per l. non poſ⸗ ſunt. de ll.

116

tor dignos, ut admitterenturꝰ. at filius præte ritione exhęredatus, non exiſtimatur aliqua nota affectus eſſeb, cum præteritio non tam iniuriam, quàm obliuionem reſpiciat. quin & ſe exhæredatos prætor non admiſſurum pollicetur, qui ſolenniter& rectè exhæreda ti ſunte: at in pręterito nulla exhæredatio ſo- lennis intelligi poteſt: non enim hic quæri- tur, an purè, an nominatim, an à gradu exhæ redatus ſit:ſola nominis ſuppreſsio exhære- dationem hanc facit, de qua minimè locutũ prętorem, magis probabile eſt, cum in ea ni- hil ſolenne ſit. Igitur potius crediderim, ſo- lam eam rationem eſſe, ut filij bonorum poſ ſeſsionem non petant, quia nec ſui ſunt, nec ſuorũ inſtar habentur:quę ratio hodieq; pro cedit: quamobrem nihilà iure ueteri hoc ca ſu immutatum, uerius eſt. quòd etſi eorum rationem ueram eſſe concedamus, non ideo tamen aà noſtra opinione recedendum erit, cum falſum ſit, correcta ratione legem corri gie, multorumq; calculo contrarium appro- betur: nam& ratio de ſubſtantia legis non eſt: quamobrem lex& irrationabilis& iniu ſta, eſt tamen interim lex, donec abrogeturf: qua tamen de re diffuſius à nobis alibitrcta- bitur. Sed& recepto hoc pronunciato ad- mittendum eſt, correcta ratione legem corri gi, ſi ratio ipſa generaliter corrigatur: quod in noſtro caſu non eſt, cum tunc ſolùm an- tiquetur, quum filius ſine cauſa præteritus eſt: quòd ſi cum cauſa præteritũ aſſeramus, ius antiquum remanet, ut Accurſius exiſti- mauits,& ſequiores alij probauerunt. Et ex his primum eorum argumentum elidi credi derim. Aliud eſt, quod ex regula deducunt, ubicunq; iure ciuili ius dicendi nullum com petit,& bonorum poſſeſ. contra tabulas præ torem decernere. Nam generaliter id uerũ

Paradoxorum lib. IIII.

10

non eſſe primò dixerim:ſiquidem ſi fœmina 40

municipali lege, quæ ſtantibus maſculis ſuc cedere prohibetur, inſtitutis extraneis à pa- tre pręterita ſit, competere illi bonorum poſ ſeſsionem contra tabulas, communi ſenten tia dici ſoleu˖& tamen aà iure dicendi nullum arceri. S ed etſi demus, regulã eam generali- ter ueram eſſe, non tamen argumentũ ita de duci poteſt, cum tunc demum uelin limita- tis, uel in correctorijs argumẽtum per eum locum concedatur, ſi regula à iuris aliquo au tore poſita expreſsim inueniatur, non ſi àre centioribus ex pluribus legibus compacta ſitj, ut hæc eſt:nam& concedi poteſt, præto- rem contra tabulas bonorum poſſ. dediſſe, il lis quibus ante ſe ius dicendi nullum compe tebat:ſed in propoſita quæſtione, cum noua diſpoſitione ius ciuile filio in matris teſtamẽ to facultatem eam dederit, ratione iuris ciui lis tantum intelligi debet, non autem ad præ

50

torium extendi: alioqui cùm iure prætorio 6o

agnatis unde legitimi, cognatis unde cogna ti uocantur, ſucceſsionũ capita præſtita ſint, dicendum eſſet hodie cognatos, unde legiti mi uocantur, admitti, quoniam ſublata no-

117

uiſsimo iure ea differentia eſt: quod nemo non aſpernabitur. quamobrem fatendũ eſt, hodieq; præteritis filijs in teſtamento matris bonorũ poſſ.contra tabulas abnegari:& id- circo nec bonorum poſſeſsionem unde libe ri uocantur, nec quę ex ſenatuſconſulto Car boniano eſt, decerni.

Multitudinem acluum non præſumi, quem- admodum uerum ſit. CAP, XIII.

(Waaan omnibus legum interpreti- bus regula eſt, ſemper in dubijs non de pluribus, ſed de uno actu intelligendum eſ- ſex. quapropter ſi tanquam hæres ſcriptus, teſtamentum quo mihi hæreditas delata ſit, exhibeam, ſolum illud factũ à teſtatore fuiſ- ſe præſumetur:& qui plura condidiſſe dixe- rit, onere probationũ grauabitur. ꝙ& ſi in iudicio Stichum aut Erotem petam, tu nec Stichum, nec Erotẽ debere te fatearis, de his intellexiſſe te interpretabimur, de quibus & nos locuti ſumush, ne uidelicet diuerſitas aliqua inducatur. hanc tamen regulam non procedere, Bartolus,& poſt eum alij prodi- derunt, ut ſuſpicio periurij euitetur: quam- obrem ſi ex teſtibus quidam teſtamentũ ritè factũ, alij nõ ſolenniter factũ dixerint, de di- uerſis teſtamentis intellexiſſe eos, credendũ eſſe exiſtimarunt, et hoc potiſsimũ modo di ſcordiã tollendam, ne periuri uideant᷑. Cęte rũ exluſtiniani cõſtitutionerperqᷓʒ dubia res hæc nobis uiſa eſt: nam cum quidam ſibi le- gatum in teſtamẽto relictum fuiſſe iuraſſet, & ex iuriſiurandi religione illud conſecutus fuiſſet, deinde inuento teſtamẽto cognitũ fo ret, nihil illi relictum eſſe, præſumi, Iuſtinia- nus ait, hominem hunc periurum. nam cur potius, ut ſuſpicio hæc remoueatur, nõpræ- ſumuntur condita duo teſtamenta,& illud quod repertũ eſt poſterius teſtamentũ eſſe: nam& cum poſsibile ſit in priori rem illi le- gatã,& hęredi fiet ſatis,& is cui delatum fuit iuſiurandum, periurij nõ erit reus. neq; dixe ris, conſtitutionẽ eam loqui, cum clarum eſt, tabulas, quæ repertæ ſunt, eas ipſas eſſe, in quibus rem ſibi legatam ille iurauerat: quo- modo enim id manifeſtum eſſe poteſt, cum quæ ad negationem ſpectent, manifeſta eſſe nequeantꝰ? nam& non mediocriter ea lex coartaretur, ſi ita accipiendam credamus.

Bonorum poſſeſcionem contra tabulas teſta mentum reſcindere, dein ex ea, unde liberi uocantur, ſuccedi, inaudita uulgo ſententia.

CAP. XIIII.

Vbitaui ſepenumero, num bonorum

poſſeſsio contra tabulas diuerſum ſuc ceſsionis genus inducat, ab ea quę exbono- rum poſſeſsione, unde liberi admittuntur, capitur:an uerò reſciſſo per bonorũ poſſeſ. contra tabulas teſtamẽto, ſuccedat᷑ per eam, unde liberiuocantur. Et Philippus Caſſula in altius repetita rubricæ de teſtamẽtis præ- lectione, poſteriorem hanc ſententiam pro-

fff 2

k l. omnium. C. de teſt. cap.in præſentia. de proba.

1 Bar. inl. inter

ſtipul.§. j. de uerb. oblig. mn In l.ij. C. de bo

no. poſſeß. ſe⸗

cund.tab.

n I. fi. C. de reb. cred.

0l. iij. de teſtib. l. ij. de proba.