atur. quamobrẽ luccederet, qu- contraillam regu endi uiam ſibiſ⸗ u8,& Alexande! Se ſentẽuia Imeilu ione“, quiſiam,,u quis in paganici erò in caſtrenſi. „Paganicorũha- lit, ſiliquido pro- bonaad eum per⸗ oluntas militis in oli- dure ſeruaturaalio, E diuerſo iureſuc- n accreſcendi ori/ mteſtatus& inte- is tamen eiusſen⸗ la interpretamur. eſt, ut Aretinipio 10 diligentiuspe 1 ui diuerſoiureſu 1 ogatus ſit, qui co- reſcẽdi eſſe: quod ac enim in maten uidebat, alioquin x in bonis lberto ndi nõ eſſet, quo neabonorũpolle 4 ſocietalis in qlo

a I.ij. C. de con- tra tab.

b l. maximum.: fi. C. de libe. præter.

c H. aliud quoq;.

d Inl. ſi quis in ſuo. C. de inof

fic. teſta.

e l. cum ratio. de bo. dam.

f ind. J. ſi quis

in ſuo.

g l. ſciendi. qui ſat. cog.gl.ibi.

b ff. de teſi. mil. l. in fraudem.

§. fin.

i In lj in no ff ſol. mat.

112

huiuſmodi exhęredationem ualere, Alexan dri Imperatoris cõſtitutione expreſſum eſt,, quod etiam Iuſtiniani lege approbaturb:& quamuis ita illis ſanctionib. inſtitutũ ſit, in- terpretes tamen legũ, penè dixerim omnes, in aduerſam ſententiã iuerunt, ſuęq; opinio- nis columnã hanc rationẽ habent, ſiquidem nouiſsimo iure prohibentur parentes, non niſi quatuordecim cauſis filios exhęredes fa ceres, ex quibus nulla eſt, quæ in poſthumo locum ſibi arrogare poſsit. quanq́; igitur A- lexandri, aliorumq; edictis olim exhæreda- tio hæc permitteretur, recentiore tamen iu- re conceſſa non eſt:corrigunturq; hac potiſ- ſimũ ratione ueteres leges. At Fulgoſiusda- liter ſenſiſſe,& quidem probabilius, nobis uidetur: exiſtimauit enim teſtamentũ, quo poſthumus exhæredetur, ipſo quidem iure ualere, licet inofficioſi querela expugnari poſsit: diuerſumq; ius in hoc abalijs filijs eſ- ſe, qui ſi cauſa non expreſſa exhæredes eſſe iubeantur, ius dicendi nullum habent, nec interpretũ aliorum argumentatio eum quic quã mouet, cum et iure ueteri cauſa in exhę- redatione filiorũ aliqua iuſta requirereture, & tamen poſthumus tunc exhæredari pote- rat.& hac ratione urgeri ſe Paulus Caſtren- ſis fateturt, quãuis& ipſe extra aliorũ ordinẽ nihil promoueat. Nos nouo quoq; argumẽ- to cum Fulgoſio ſentimus: nam cum ſingu- lariter iure ueteri concederet᷑, ut poſthumus etiã ſine cauſa exhæredari poſſet, conſ equẽs eſt, ut lex noua nihil in eo ſtatuiſſe exiſtime- tur, cum regula ſit uulgò notior, qᷓ; ut hic ex- plicari debeat:poſteriorẽ legem, quę aliquid noui inducat, ad caſus ſpeciales iuris ueteris produci nõ deberes:quam tamen intelligen- dam puto, cum caſus illi ſpeciales eoſdè ter- minos reſpiciũt, in quibus noua lex lata eſt:

alioqui ſi contractus aliquis, ſeu quælibet di 40

ſpoſitio, etiã plurima& uaria priuilegia ha- beat, comprændetur tamen in lege, quæ ge- neraliter de contractu, diſpoſitione ue men- tionem faciat:probaturqʒ id ex Iuriſconſulti quodam reſponſo", qui in teſtamento milita ri competere bonoꝶ poſſ.contra tabulas te/ ſtat᷑, quoniam prętor generaliter locutus eſt, & id me annotaſſe memini, aduerſus Iaſonis quandam opinionẽi, qui municipalem legẽ generaliter de contractib. uerba facientem, in dote accipiendamſeſſe negabat, ex ſupra- ſcripta regula:quoniam dotis priuilegia plu rima ſunt.& quæ notauimus diligẽter obſer uanda ſunt, cum qui hæc dicat, regulãq; eam declaret, alium reperies neminem. Sed& in propoſita quæſtione uideamus, an poſsit ali

qua cauſa exhæredatione digna hodie poſt-

humo impingi:& uidetur poſſe, ſi pater reus ſit læſæ maieſtatis: nam poterit auus nepotẽ

Paradoxorum lib. IIII.

10

20

30

50

poſthumũ ea cauſabonis ſuis arcere:quod et 6o

rationib. probabile eſt, tum ꝙ conſtitutio ea Iuſtiniani, nõ in XIIII.tantũ cauſis, ſed& in perduellionis crimine procedit, ut frequẽtio re ſentẽtia traditũ eſſe Alexander& Iaſon te

113

ſtantur: tum ꝙ in filiorũ fauorẽ introducta eſtl. at ſi exhæredari hic nepos prohiberet, damnũ illi fieret, cum fiſcus ex paterno deli- cto filij bona hoc caſu ſibi uendicarer. His accedit, quòd ſi filium incapacẽ teſtamento pater prætereat, teſtamentum ſuſtinetur: at- que ita Bartolus ſenſit. nepotẽ autem hunc non falſò incapacem dixeris: nam lex in tali crimine, filij, inquit, etiam proximorum hæ- reditate ac ſucceſsione habeantur indigni.

Cur,& quomocd inſtituto competat bonorũ poſſeſ. contra tab. beneficio præteriti,& non querela benefi- cio exhæredati, ratio noua, tum ueteres à iunioribus defenſæ. CAP. X.

Iex duobus fratribus, altero præterito, al S ter inſtitutus ſit,& præteritus bonorum poſſeſsionẽ contra tabulas petierit, eius be- neficio idem remedium inſtituro quoq; cõ- petiti: quamobrem quæſitum eſt, ſi filius hic non præteritus, ſed exhæredatus propona- tur, cur eius beneficio inſtitutus ad inofficio ſi querelam non poſsit admittio:& uariæ ra- tiones referuntur, quæ tamen recentiorum autoritate& iudicio reiectę ſunt:uideamus ex illis quænam defendi poſsint. Et Decius ſenior in cauſa eſſe in primis tradidit, quoni- am querela hæc cum odioſa ſit,& longeè mi- nus alio remedio fauorabilis, interpretatio- ne adiuuãda nõ fuit, ut exhęredati beneficio ad inſtitutũ traheretur.odij autem cauſa hæc in promptu eſt:nam rupto per bonorũ poſ- ſeſsionẽ contra tabulas teſtamento, naturali æquitate quibuſdam conſanguineis legata conſeruantur: at eo per querelam reſciſſo, omnes teſtamenti partes corruunt, natura- lisq; illa æquitas nihilo obſeruat᷑: nam etpræ toriæ diſpoſitiones ex æquo& bono magis depẽdent, ᷓ; quę iure ciuili introductæ ſunt: at querelam ad ciuiles, bonorũ poſſeſsionẽ ad prętorias conſtitutiones pertinere, nemo dubitauerit. His accedit, cùm exhæredato querela cõpetat, non æquè fauorabilẽ eſſe. Atqʒ id remedium eſt, quod præteritis filijs conceditur, cum exhæredati præteritis peio res iuris præſumptione exiſtimarentur: uix enim eſt, ut qui iudicio patris damnati ſunt, boni reperiantur: quamobrem iure ueteri fi lius paterno teſtamento exhæres eſſe iuſſus, ingratus præſumebaturs. Alia ratio huiuſce rei etiam affertur, inofficioſi uidelicet quere lam perſonalem iniuriam uindicare, quam- obrem extra perſonam iniuria affectam nõ extendi:& quamuis præteritio quoque pro iniuria habeatur“, non tamen ita perſonæ af- fixa cenſetur, quemadmodum exhæredatio eſt, quæ ſpecialiter fit: nam& paſsim dici- mus, grauiorem eam iniuriam eſſe, quæ no- minatim dicit᷑, quàm ſi generaliter facta ſit: cum& in pręteritione humanius ſit, obliuio nem præſumere, q́; paterni affectus erga fi- lios tam inſignẽ notam. Sed& hanc aliam ra

k in auth. non li cet. C. de libe. pbræt.

ĩ in§.& quid ſi tantum.

m l. quiſquis. C. ad leg. lul. ma⸗ ieſtat.

n l. poſt mortẽ. §. fi. f.de con- tra tab.

0 l. mater. ff. de inoffic.

p laſon in l. fin. de lib. poſt.

ꝗ fr deleg. pra

ſtan.

r I. ii.de inoffi. teſ.l. maximi. C. de lib.præt.

5 I. liberi. C. de

inoffic. teſta.

t I. Papi. ff. eod. d. l. maxim.

u Gl. in l. his uer bis. ff.de har. inſtit.

tionẽ idem interpres refert, querelam niſihę*. filiu. de con-

reditate adita non competereꝰ: quamobrem

tra tab.