a l. talis. de leg.j.

b l. qui in utero. de ſta. hom.

c Inl. ſi is qui pro empt. co- lum.5ʒ.

d l. Pap.. fi. de inofhi. teſt.

e l. ita uulnera- tus. ad l. Agl.

f in d.l ſi is qui.

col. 58.

g I. ſt infanti. C. de iur. delib.

P I. pupillus. de ac qul. hæred.

86

liter mortuus eſt:ad Velleium, quoniam ui- uo teſtatore natus eſt pronepos.& id quidẽ ex primo capite legis.

Legem impoſeibilia fingere,& extrema idonea non requiri,& meras affanias eſſe quæ inl. ſi i qui pro emptore, Bartolus ex ſeipſo deprom pſerit. CAP. XVI.

Raditur in eadem legis particula, alia frequens regula, fictionẽ uidelicet legis nunquam impotsibilia ex rerũ natura indu- cere:idemq;ʒ eſſe in his, quæ ciuili iure impoſ ſibilia reputãturꝰ. Nos hæc temerè dici quan doqʒ putauimus:& in primis rerum natura impoſsibile eſt, eum qui in utero ſit, ante ſe- ptimũ menſem uiuum eſſe, tamen pro nato fictione legis, tum quoq; habeturb:& quam- uis multũ 5 interpretes contorqueant, dum huic argumento reſpondere nituntur, fru⸗ ſtra tamen eos ſeſe angere, in fictionũ tracta tu Jaſon oſtendit. Et cõmuniter dicitur, di- ſpenſationẽ eam, nõ fictionem eſſe: quoniã quicquid exiſtimauerit Iaſon, uerba in lege poſita(nimirũ quodammodo& perinde) nõ tictioni tantum, ſed& diſpenſationi cõueni- re poſſunt. Validius itaq; noſtrum argumen tum obſtiterit: nam Baldo autoreꝰ, ex Papi- niani reſponſo notatũ eſt, quęper fictionem fieri nõ poſſunt, nec per diſpenſationem poſ ſe. Igitur ſi ante ſeptem menſes fingi nõ po- tuit natum infantẽ, certè nec ex diſpenſatiõe induci potuiſſe affirmabimus. quòd ſi res a- lioqui impoſsibiles, diſp enſari concedamus, cur nõ& fingi? par etenim utroqʒ caſu ratio eſt, tametſi differentiam hanc ipſe minimèa- gnoſcam, cum nihilaliud diſpenſatio hęc mi hi uideatur, quàm fictio quædã. Confutatur etiam cõmunis opinio alia ratione:nam ſiali quẽ letali uulnere affeceris, aliusq; alio uul- nere æquè graui eundem percuſſerit,& cun ctantem animã accelerare coẽgerit, uterque hominem illum interfeciſſe fingiturꝭ, cum ta men non niſi ſemel mori, permiſſum natura ſit. et nõ alias, quàm imbecilles reſponſiones huic argumento per iuniores adduci, cum locupletiſsimus teſtis eſt Iaſont, tum& nos quãdoqʒ diffuſius oſtendimus. Sed& aduer ſus iure ciuili poſſibilia, fictiones inductaseſ ſe, animaduertiſſe me in Iuſtiniani lege ali- quando memini. Is in titulo, de iure delibe- randi, ſi infanti hæreditas delata ſit,& ante aditam moriatur, licerèe parenti ſuo eam adi- piſci tradit,& iure patrio poſſidere, tanquam ſi infanti prius delata,& quæſita eſſets: fingit itaq; lex delatam& quæſitã infanti hæredita- tem, quod tamen iure ciuiliv fieri nõ potuit, cum infanti delata hæreditas dici propriè nõ poſsit,& cum is adire nõ poſsit qui nec ani- mum habet. Admittamus ergo, generaliter fingi impoſsibilia per leges, ſi tamen ęquitas ſubſit: quòd ſi ea nõ dictet, fictio nullum lo- cum nanciſcit᷑:qua ratione intelligenda ſunt iura, quæ in idipſum à Doctorib. afferuntur. tum aliter explicanda quæſtio, Si mortuo fi-

D. Andreæ Alciati

87

lio concubina mihi nubat, num ex eo geniti nepotes legitiment᷑:& n5 legitimari creditũ eſt, tanquam extremũ fictionis caput aptum nõ eſſet, quia mortuus filius: nam id nõ obeſ ſe ex Iuriſconfſulti uerbis docemur, qui, ſi mortuo, inquit, filio aliquem adoptauero, 18 filij frater fuiſſe uidetur: ut iure meritoq; de albo tollendas Bartoli longiſsimas illas habi lium extremitates cenſeam, quæ nec Roma-

10 no iure probant᷑,& nihil ulterius ſunt, quàm in parietibus pictæ nebulæ.

Omnes ſenſus, qui ins. forſitan. per Doclo res referuntur, uerbis repugnare, abſurdos ineptosq; uideri, quamobrem aliter explicatu. CAP XVII.

Orſitan adhuc dubitat quis, an iſtis caſi-

bus, ſi nepos poſt teſtamentũ naſcat᷑, ui-

uo patre ſuo, deinde ex eo concipiatur: isq; mortuo patre, deinde auo naſcatur, an non

20 potuerit hæres inſtitui: quia pater ipſius non rectè inſtitutus eſſet, quod minimè eſſet ex- paueſcendum:hic enim ſuus hęres naſcit᷑;,& poſt mortem naſcitur: ergo& ſic pronepos admittetur, qui natus erit ex nepote poſtea uiuo filio, atq; ſi ex eo natus eſſet adoptatus. Scæuolæ hæc uerba, quoniam ab alijs falſò accipi cõtenderim, prius ex cæterorũ ſenten

tia declaranda ſunt, ut eis propoſitis, quantò proximius noſtra interpretatio ueritati acce

30 dat, cuilibet noſcere promptum ſit. Et primò Accurſius ita exponit, ut tali caſu controuer ſiam eſſe proponamus: Pater filio inſtituto, nepote præterito, pronepotẽ ſubſtituit: uide batur teſtamentũ nullius momenti eſſe, quia præteritus eſt nepos: quod expaueſcendum nõ eſt, cum ante filium mortuus dicatur,& idcirco ſucceſsione nõ potuerit rũpere: ſed

& ſi pronepos uiuo filio naſcatur, idem iuris eſt, quod in adoptiuo quoq; pronepote pro-

40 cedit. Verùm hic ſenſus& cõmuniter confu tatur,& rationib. quoq; minimè probabilis eſt:nam cum Scęuola caſum ſe dubiũ propo nere affirmet, quis hunc intelligi meritò di- cat, qui antea per illum explicatus fuerat:& quis in ſuperiorib.nepos tempore teſtamen

ti natus eſſet, hic nõ eſſet, minima tamen hæc uariatio rem nihil magis dubiã facit. Præte- reà cum in uerbis Iuriſconſ. nulla de morte teſtatoris mẽtio fiat, cur nos eam præter uer

so ba inducamus? expreſſus enim cauillus eſt, ſi illis uerbis, mortuo patre, deinde auo, etiã proaui mortẽ addiderimus:nam& quis cre-/ dat iſtos caſus, quos Scæuola tacitè notat, ad uerſiculum, nam& ſi filius, ex interuallo prę cedentem referri,& nõ potius ad proximio-

ra? Itaq; aliter ex Accurſij lectione fingen- dus caſus eſt, ad hunc modum: Pater filio in- ſtituto,& nepote præterito ſubſtituit prone- potem, qui apud hoſtes illis uiuis naſcitur,&

6o ꝑpoſt mortẽ eorum redijt: quo caſu tanquam ſuus hæres teſtatori ſuccedit: ſed& ſi nonte- ſtatore aut nepote, ſed uiuo tantũ filio naſca tur, deinde poſt eius mortẽ redeat, ſuccedet,

& nõ aliter admittetur, quàm alius qui apud hoſtes

i Inl. ſ filum de grad.

hlentis I nnucipẽ hocc alu echmunn pil⸗quu porũ coni 1 quibul fectuus voſtrahac terpretaui In luriſe llio Galli vremizin loſtibus c repote de lodlteſta iupoltlim Kbworpr plleſucc ouapropte neposſuus ſione p umetſi tlli in nepoten Kethec percjalien⸗ liementio bos lat.N denti. 18. wmſt, qu qulin Datr Usnam& mmentiu eum Lin d dlonã e