71

tes inter⸗

alliAqui

dus lit, di Xeona pleheres

atũ eſt, ſi teſtamen

tilius ſub

titutũ cre — Alt: Culus hxiſſi merſumi-

t0 fiijin⸗ dpPatremo

pplius non

d admitten i nſttetz nuria filio lbesſi üeſt. quo- uideamus,

6 poteſt iu rfingamus

nus tucce-

litione inſti

latet nepo

q poſſe. ſi Klſaof patriſuper asjtie uſmodicon utt noniam inte euenit ſed ſi ſuccedet,& ꝗq́ ſiduo hæ/- piano vide llcluiiſ peruiuat, ta deieni 1 requirit:& nz inona⸗ ſilio Gallici ſi gnifican/ ententia ſub/ ri filij aliqua admiſerunt, e eſſet, ut uet ſtimauit for⸗ additamento rmæ nihilad/ . ſi quicquan, Alexandri

Aulein aaplu

4..pro ſecun do. J. ſipater fi lium. de uulg. tex. et gl. in d.

6. pro ſecdo.

5 d. l. unica. ing. j.& Gloſ. in uerſ. erubuit.

c Inauthen. de reſtitut. V ea quæ parit.§. fin.

d Incip.ſcripti

eſt.

e Arg. no. in lj. ſicert. pet.

ſ Decius inc. j.

in xv. col. ex- tra de iudiciſs.

72

ſubſiſtere potuiſſe, fiſcumq́; nihil hoc caſulu crifacere:quæ ſententia& luſtiniani uerbis & Accurſij probatiſsimæ interpretationi re pugnat, ſolumq́; tunc locum habet, cum is ſubſtitutus proponitur, qui etiam inteſtato ſucceſſurus fuerat: lex enim Papia nihil ſibi uendicat, cum filius, aut ex recta linea deſcen dentes inſtituti ſuntb. quamuis itaq; præſen- ti caſu Iaſonis reſponſio defendi poſsit, lon- ge tamen clarius argumentũ remouebitur, ſi filium hæredem ſcriptum non eſſe affirma uerimus, ſed ſolùm in conditione poſitum. quare nihil eſt quod dici poſsit, Papiam le-

em hoc caſu quicquã ſibi iuris uendicare, ut Baldus credidit.

uot menſibus mulier uterum gerat, diſpu tatumq; aduerſus luſtiniani conſtitutionem,& Andreæ siculi noua quædam opinio con futataꝗ. CAP. VII.

Vm mulier quædam poſt uiri mortem

undecimo menſe peperiſſet, et defuncti uiri hæreditatem filio, tanquã legitimo dari peteret, ad principis Iuſtiniani auditoriũ res omnis delata eſt, qui aduerſus partũ pronun ciauit:quoniã indubitatũ exiſtimaret,& im- poſsibile, Xl. menſes uterum mulierẽ gere- re: quamobrem lata lege ſanxit, ut quæ hoc tempore pareret, eas ſubiret pœnas, quibus iure ueteri afficiebatur, ſi qua intra annũ lu- ctus nupſiſſet.quod profectò iniuſtè non di-

Paradoxorum lIib. III.

10

20

30

cam, ſed ſummo rigore ſtatutũ exiſtimaue-

rime, cum tam grauiſsimus ex Græcis autor Ariſtoteles,& Diocles Chariſtus philoſo- phus, quàm apud nos M. Varro, hoc tempo ris geſtari filios poſſe prodiderint. quin et A. Gellius libro tertio refert, fœminã honeſtis moribus,& non ambigua pudicitia, cum un decimo menſe poſt mariti mortẽ peperiſſet, diu cum ſcriptis hęredibus litigaſſe, diuumq́; Hadrianũ cauſa cognita decreuiſſe, undeci- mo quoq; menſe iuſtum partũ edi poſſe: q̊d ſe ſtatuere Hadrianus, requiſitis ueterũ phi- loſophorũ& medicorũ ſentẽtijs, teſtatus eſt: ut quàm rectèluſtinianus aduerſus Ariſtote lis, atq; aliorũ opinionẽ,& contrà quàm Ha- drianus Cęſar decreuerat, ipſe pronunciaue rit, uix intueri poſsis. quod cum factum ſit, nönne Andreæ Siculi ex his enunciatum quoddamsconfutatureis in conſilio ſexto tra didit, ſi plures proponant᷑ Doctorũ opinio- nes, quæ teſtamentũ inualidũ reddant,& u- nius tantũ ſentẽtia pro teſtamẽto ſit, eam cæ- teris præualidam obſeruaridebere, propter fauorẽ qui in ultimis uoluntatibus uerſetur. Nam ſi trium philoſophorũ in ſua quoq; ar- te autoritase, uniusq́; Imperatoris cõſtitutio præiudiciũ nullum fecit, quò minus mulier ea condemnaretur, cur nõ idem eſſe prædi- cto caſu aſſerendum eſt?nam& hic legitimæ

40

50

prolis fauor,& probitatis præſumptio non 6

minus iudicẽ mouere potuit, quaàm ſuſtinen di teſtamenti utilitas moueat. Sed& me non latet, ex recentioribus quoſdamt alia ratione Siculi ſententiam reprobaſſe.

73

Taſtamentum in quo filius præteritus, uiuo teſtatore mortuus ſit, tametſi nepos uel pronepos inſtituti pro ponantur, nullo iure conualeſcere:& expugnatus for tißimus obex, qui Gallo ubiq; aduerſabatur. CApVT. VIII.

Vm teſtator ita ſcripſerit, Si filius& ne

pos me uiuo morientur, tunc qui poſt mortem nepotis intra X. menſes pronepos naſcetur, hæres eſto: ualere inſtitutionẽ Scæ uola autor eſt, ita tamen, ſi prius nepos, dein- de filius decedat, ne ſucceſsione teſtamentũ rumpatur. V erùm cum alibi ex Vlpiano tra datur, poſthumo præterito, qui uiuente teſta tore natus diem ſtatim obierit, teſtamentum conualeſceres, idemq; circa iniuſtum irritũq; teſtamentum eſſe, ſi is inſtitutus ſit, qui rem ab inteſtato auferre poſsit:dubitauere inter- pretes, cur in Scæuolæ caſu, etiam ſi nepos poſt filium moriatur, teſtamentũ ualidũ non ſit:& perquaàm plures ſententię exortę ſunt, quibus aduerſantia hæc ſimul reſponſa con- ciliarent᷑. Ioannes ab Imola,& quidam alij, Scæuolam de ciuili iure Ioqui, de prætorio Vlpianũ crediderunt, quo iure totam Galli legem nõ procedere teſtantur: qᷓd certèueri- ſimile non eſt, cum ius honorariũ à Scæuola conſiderari in fine legis cõſtet. Nec illud pro bauero, quod ex eis proditũ eſt, quæ ab VI⸗ piano traduntur poſt Scæuolam introducta fuiſſe:quoniã quæ is prodidit, diui Hadriani autoritate confirmantur, quem ante Scæuo lam imperaſſe, ex chronicis manifeſtum eſt. quamobrẽ Aretinusi Scæuolæ reſponſum tunc demũ uerum eſſe exiſtimat, cùm ſpecia li iure teſtamentũ nitit᷑:nam ultimas uolunta tes, quæ iure cõmuni adiuuantur, facilius ſu ſtineri, nemo non dixerit, q́; quæ ſpecialiter permittebant, ſicuti inſtitutio nepotis, quæ per Gallum ſpeciali iure introducta eſt. Sed cum ex lege Iuſtiniani generaliter huiuſmo- di inſtitutio nunc admittat᷑, conſequẽs eſſet, ut correctam Scæuolæ ſententiã diceremus, quod certè uitandum eſt. Igitur idem Aret. ſibijpſi parum conſtans, alibit diſtinguendũ putat, ut cum inſtitutio ſub eadem qualitate ſaluari poteſt, ſub qua concepta eſt, conuale ſcat teſtamentũ:ſi nõ poteſt, nõ conualeſcat. ſiquidem in exemplo Scęuolæ, pronepos eo tempore inſtituitur, quo ſuus hæres non eſt. quòd ſi teſtamentũ confirmari dixerimus, ſuccedit ut ſuus,& idcirco diuerſa qualitate. Veruùm dubio procul diſtinctio hęc quãma- ximè inepta eſt, cum potius uti ſuus hæres pronepos hic, de quo diximus, ſemper inſti- tuatur.Nam etſi filij& nepotis mentio facta nõ ſit, uti ſuum hæredem inſtitutũ fuiſſe, fa- tendũ tamen eſſet, ne elegiſſe uiam teſtator uideret᷑, qua iudiciũ ſuum impugnet. Qua- propter tertio idem Aretinus aliter diſſoluit, ut in caſu Scæuolæ, teſtamentum minimèſu ſtineatur: quoniam etiam poſt nepotis, qui filio ſuperſtes fuit, mortem, adhuc tamen du bium erat de teſtamenti firmitate, cumacci- dere potuiſſet, poſthumum pronepotem nõ

ddd 3

g l. poſthumus. ff. de iniuſto

rup.

h In§. in omni⸗ bus.

i In d.§. ĩomni- bus. in ult.not.

k In d.§. etiam.