795 Tẽſtamenta ex priuato heuore fli ob prete

ritionem num inualida fiant. CAP. V. Væſitum eſt, qua ratione inductũ fuit, ut teſtamentum, quo filius præterire-

tur,mllum ipſo iure eſſet:& triplici ex cauſa id eſſe Ludouicus Pontanus exiſtimauitꝰ, fa uore filij,odio paternæ imprudentię, tum ex ſolennitatis defectu. alij ex eo tantum nõ ua- lere opinati ſunt, quoniam ſolennis ea uer- borũ, quibus filius inſtituatur, forma deſit. Sed& hoc animaduerſione indiget, num ea forma propter publicam utilitatẽ, an ex pri- uato fauore requiratur:& ſolùm filij præteri ti utilitatẽ conſiderari,& idcirco poſſe eum ſuo huiuſmodi fauori renunciare, Bartolus frequenter arbitratus eſtb. at Iaſon contrariã ubiqʒ ſententiã tueture: quoniã ubicunqʒ ali⸗ quid ex ſolennitate neceſſarium eſt, in eo uo luntas priuatorum nihil operatur, cùm for- ma, ut dici ſolet, remitti nequeat. Sed& hoc facilè explodi poteſt, cum, quamuis ex publi co uſu introducta, ſolennitas nõ poſsit omit ti:ſi tamen priuatorũ gratia inducta propo- natur, poſsitꝰ: tradiditq́; hoc Bartolus, Ale- xander, cæteri, ita ut cõmuni omnium opi- nione firma hæc concluſio ſit. nam& iura- mentum in teſtibus, ſi litigãtes uelint, remit- titur, nõ alia ratione, quàm quòd priuato fa- uore requiri exiſtimatum eſt. Quæſtionis i- gitur huius cardo in hoc tantũ uertitur, an ſo ſius filij cauſa teſtamentũ pręteritio uitiet:& animaduertiſſe me id aliquando memini in eo Iuſtiniani authentico, cui tit. eſt, Vtcum de appel. cognoſſ. cum enim teſtamentum paternum exfilij præteritione corrumpi do- cuiſſet, cum& exhæredationẽ non niſi qua- tuordecim cauſis confirmari ſtatuiſſet, ſub- iunguntur hæc in conſtitutione uerba: Sola enim noſtrę ſerenitatis intentio eſt, Aparenti bus& liberis iniuriã præteritionis,& exhæ- redationis auferre, cum et paulò ſuperius Im perator dixiſſet, ea ſe ſtatuiſſe, ut parentes& liberos à teſtatorũ iniuria liberaret: quæ uer- borũ formula id mihi expreſsim oſtẽdere ui det, ut ſolus liberorũ fauor in cauſa ſit, quò minus eis præteritis uel exhæredatis teſta- mentũ ualeat:quoniam id maximè procura- tum eſt, ut iniuria ab eis arceatur. Si igitur ca ſum aliquẽ fingamus, in quo ceſſet iniuria, ualere teſtamentũ huiuſmodi dicendum eſt. quamobrẽ ſiproponatur, filium proprio cõ- ſenſu à patre pręteritũ, uel quamuis initio re luctantem, condito tamen teſtamento aſſen- ſiſſe, iuris firmitate talem uoluntatẽ niti, re- ſpondendum fuerii:tametſi Iuriſconſultorũ interpretes noſtri, hac in re uarij uaria opi- nati fint, quòd uidelicet extrinſecus quam- plurima adducentes, quæſtionis ipſius fun- damentum nõ conſiderauerint. neq; hęc tan tum ex his definiri dubitatio poteſt, ſed& quam ſequenti Capite relaturus ſum.

In Galli conſilio nõ requiri ullam filij inſtitu

tionẽ, neq; neceſſcrioò accipiendu, cohæredem filio datum eſſe.

a Inl. fin. C. de contra tab.bo.

poſſeß.

b Inl. nõ dubi. C. de teſt. in l. j. de leg.iij.

c Iaſ. in l. inter. de lib. poſt.

d In d.l.non du⸗ bium. Alex. in cõſil. xcvj. in iiij. uol. uiſis.

c c. tuis. de teſt.

f§. hæc autẽ di

ſboſuimus.

Z Iaſ. in d. l. in ter cætera.

in d.¶ fin.

D. Andrcæ Acati

10

50

60

71

eAPVT VI.

Iuerſis opinionib.inter iuniores inter- pretes certatũ eſt, num ſiex Galli&qui

In conſilio nepos hoc modo inſtitutus ſit, Si filius meus me uiuo moriet᷑, tũc qui ex eo na tus erit, hęres eſto: cenſeatur filius ipſe hęres inſtitutus:& crebriori ſententia teſtatũ eſt, fi lium præteritũ cenſeri, quamobrẽ teſtamen tum illud inualidũ eſſe: cum enim filius ſub conditione referatur, quis eum inſtitutũ cre dauꝶ Cæterũ Bartolus ſaltem ab inteſtato ex illis uerbis tacitè uocari exiſtimauit: cuius ſententiã, parum abeſt, quin in uniuerſum i- pſe probem. qʒuis enim in teſtamẽto filij in- ſtitutio neceſſaria ſit, ut ſi etiã uiuo patre mo riatur, ſemel inualida diſpoſitio amplius non conualeſcati id tamen ſolummodo admitten dum putauerim, cum alioquin iniuria filio fieret:quod ſuprà à nobis diſputatũ eſt. quo- circa cum filium eo caſupręteritũ uideamus, quo uiuente teſtatore moriatur, nõ poteſt iu re dici factam illi iniuriã. Si igitur fingamus eueniſſe conditionẽ, nepos protinus ſucce- det, tanq́; ſub paternæ mortis cõditione inſti tutus:etenim neminẽ, uti arbitror, latet, nepo tem ſub cõditione inſtitui plerunq; poſſe. ſi uerò, in humanis filium agere,& patri ſuper ſtitẽ eſſe proponamus, tunc huiuſmodi con ditionalis inſtitutio nulla erit, quoniam in te ſtamento adſcripta conditio nõ euenit, ſed ſi lius ex tacita uoluntate inteſtato ſuccedet,& filio nepos, eruntq́; hoc caſu tanq́; ſiduo hæ- redum gradus facti eſſenu, d VIpiano uide tur, cenſebiturq; filius, ſi patri ſuperuiuat, ta citè inſtitutus, quod Scæuolam requirit:& hac interpretatione, quod in cõſilio Galli di citur nepotẽ inſtitutũ, rectius& ſignifican- tius accipietur, q́ᷓ; ſi ex cõmuni ſententia ſub- ſtitutũ exponamus: nec inſtitutio filij aliqua ſubaudiri debebit, quod cæteri admiſerunt, etiam quod minimè uero ſimile eſſet, ut uer ba Galli, quæ, uti Bartolus exiſtimauit, for- mam reſpiciunt, eius claufulæ additamento ſuppleantur, cum dici ſoleat, formæ nihil ad- di, uel diminui poſſe: cum etiã, ſi quicquam huic ſententiæ aduerſetur,& Alexandri,& Iaſonis cõmentarijs facilè refelli poſsit. quin & ſi noſtram hanc opinionẽ approbaueris, aliud quod contra omnem Galli legem argu mentũ adducebatur, nihil oberit: ſiquidem Baldusoet Angelus, ſi filius inſtitutus dicat᷑, teſtamentũ non ualere hoc caſu, tanq́ʒ in cau ſam caduci incideret, exiſtimarunt: cum ex lege Papia, ſi primo gradu hæres inſtitutus uiuẽte teſtatore obierit, hęreditas nõ ad ſub- ſtitutũ, ſed fiſcoꝰ deferebatur. Quamobrem ubiqʒ intelligendum crediderunt, datũ fuiſſe filio cohæredem: qd non ex uerbis legis ſo- lum cõfutatur, ſed& ex eo, quod fortaſſe fal ſum eſt, in præmortui filij locum, iure accre- ſcendi extraneũ cohęredẽ fiſco præferri. qua de cauſa aliter Iaſoni uiſum eſta: is tradit etiã ueteri iure, ſi uniuerſalis hæres uiuo teſtato- re deceſsiſſet, teſtamentũ ex ſecundo gradu

ſubſiſtere

b l. ex facdo. de hær.inſtit

i Inſtit. de exhi. libe..j.

k l. ſed& ſi. O d.. j. de hære.

inſtit.

I Lcl in teſtam. de hære. inſti.

mn h. in omnibus.

n Inl. et uno. de acceptilat.

0 In d.l. Gallus in prin.

pl. 5. proſe⸗ cundo. C. de cadu.tol.

. in omnibut. & Iaſonin ſ· nunc delege

iijalue

ferreradf onnidelat

cauit quon pobbdile

re quumot emporepa

are eteria dusnupliſ am,ſed ſu

um e im cumta uou Irſtoteles a hus,quam ügeltariti Gellius lib noribus,& decimo mer ducumſeri Hadrianc woquoch lettawere! lopnorä uqpimrec lsazalio tianus Ce lid lixintu numne An quoddamec düt lplur eöqpetel uanäſe

Vhis