59

ueceſ. Auo vondit, dropo- um ex milita; Gaturch tantum digun, t, quan reſpon- s rubri- euocari Caſibus crer licis epi 1lm. legela⸗ ledatnn. nter, qui on. Ceclor, acereue nonniu niin Ar⸗

perma-

eſt. Sier

ihil noui

accipia- fatendũ

LciptO ge g lul qui ecialis, à L finiſal de ſcnnh lega.

Che 1 abal

a l.ij. ð. mutui. ſi cert. pet.

afia

b Gloſ.& ſcrib. Inſtit. de act. in prin.

c In I. à diuo. Pio. d.ſi pigno ra. de re iud.

ato domi- ⅓ declaa- XIX.

dominiũ

tuere mi⸗

eſitũ fuit,

ur.& cæ-

cum do ut

nonabre

atum eſſe recepturi

alioquin

epoſitum. 1 lier

ur, nonnèe ui cõmo/

contractui

te ſed& in

expreſſum

ibi, inqlult,

res, cõmo-

j redderes,

petitio e

de pn

Uell.

/ l niniumno lma tendum. ſe 1 Jnall, eo minus raalf ideo! 44 3

60

uerſus eius ſubſtantiam eſſe, ullo unquam iure(niſi fallor)lectum non eſt.

Daragraphus, mutui datio. in l ij ſi cert. pe tatur, aliter declaratus, qudm ab alijs in præſentem

diem fuerit. CApP. XX.

Vtui datio conſiſtit in his rebus, quæ Monae ‚numero, menſuraue con- ſiſtunt: quoniam earum datione poſſumus in creditum ire, quia in genere ſuo fictio-/ nem recipiũt, per ſolutionem magis, quàm per ſpeciem: nam& in cæteris rebus ideo in creditum ire nõ poſſumus, quia aliud pro alio, inuito creditore, ſolui non poteſt. Du bitaui plerunque, quid his uerbis Paulus Iuriſconſultns ſibi uelit:& ut rem omnem accipiamus, ſcire nos oportet, credere eum proprieè dici, qui ita rem alienat, ut dominiũ transferaturb:quod ſi non ſit translatum, ibi nec debitor, nec creditor ex propria ſtrictaq; ſignificatione eſt.& hoc caſu tradita ſpecies eadem reſtitui debet, cum ſi dominium tranſ feratur, is ſatisfaciat, qui tantundem in gene re ſoluit. Item ire in creditum uidetur dici ea ratione, qua alibiꝰ dicimus in creditum poſ⸗ ſidere,& alibi in poſſeſsionem ire, quæ uer- ba ad executionem referuntur. lgitur ſic ar- gumentari Paulum Iuriſconſultum opinor, ut dicat mutuum eſſe quod in his rebus con- ſiſtit quæ pondere, numero, menſura conti- nentur, quoniam ex earum datione dicimur ire in creditum:nam ſi debitor nõ ſoluat, ca- ptis pignoribus fit eorum uenditio, ut ea pe- cunia emantur creditori res mutuatæ, cum huiuſmodi res recipiant functionẽ in ſuo ge nere magis per ſolutionem, quàm per ſpe- ciem: hoc eſt, quia in eis non cenſet᷑ obligata ſpecies, ſeu ea res quæ data eſt, ſed recipiunt functionem ſuam per ſolutionẽ, quia ſi tan- tundem ſoluas, liberaberis. Nam in cæteris rebus ideo nõ dicimur in creditum ire, quia ſpecies ipſa eſt noſtra, puta ſi domum, uel li- brum cõmodauerim, pignori dederim:& i- deo cum ſpecies ſit in noſtro dominio, non poteſt pręter eam aliud nobis ſolui: unde q́;- uis in executionem iudicati pignora& aufe- rantur,& uendantur, tamen per receptionẽ pecuniæ non eſt liberatus debitor, qui ad re- ſtitutionẽ rei tenet᷑, ita quòd aliam eiuſdem generis dando, nõ liberaret᷑. Nec hoc intelle ctu admiſſo, dixeris ex ultimo uerſiculo per argumentum à cõtrario ſenſu colligi, in com modato depoſito ue, ſi interueniſſent res, quępondere, numero, menſura conſtarent, inuito creditore poſſe aliud pro alio ſolui:q̊d iure perquàm reprobum eſt: nam reſpon- dendum exiſtimauerim, Iuriſcõſultũ loqui, cum res illæ nõ ut ſpecies, ſed uti genus dan tur, quod demonſtratio hęc indicat, per ſolu tionẽ magis, quàm per ſpeciem: et hoc modo explicanda arbitror Juriſconſulti uerba, quę ſi rectè percipiantur, nihil in ea quæſtione extricant, utrum qui dandi obligatione tene tur, poſsit aliud pro alio ſoluere: quod Bart. & cæteri putauerũt. nec etiam iure dicemus

1

Paradoxorum lib. II.

10

20

40⁰

60

Iuriſconſultorum rationes aut leues eſſe, aut nihil ab ipſo pronunciato differre, quæ quo- rundam opinio fuit. Cæterum quoniam hæc à me alibi diffuſius tractata ſunt, nõ eſt quòd eadem lectoribus etiamnum reponam.

Bella utrinp licita eſſe,& explicata quæ- ſtio Doctorum antehac pene irreſolubilis: Fulgoſijq; opi nio quædam approbata.( AP. XXI.

VWüegh licita ne bella eſſent, etſi me non lateat quandoq; diſputatum fuiſſe, nemo tamen fuit, qui nõ dubitationem hanc tanquam abſurdam auerſaretur: ſiquidem probabilius dicere is uideri poterit, qui u- trinque abominanda profitebitur: ſed cum & hociure defendi non poſſe uideretur, in eam communi calculo itum eſt ſententiamè, ut Romanos iuſta bella mouere, eorum ho- ſtes illicitè agere crederentur. Verùm nos aliter exiſtimandum cenſemus,& utraque parte optimo iure belligerari arbitramur: nec tamen eouſque contra omnium ſenten- tiam diſputamus, ut rixas, turbas, id que ge- nus contentiones, hoc numero admittendas putemus: ſed de his tantum bellis loquimur, quæ cum exteris fiunt,& euidentiſsimè in- iuſtam cauſam non fouent: nam illa dubita- tio, qua hinc atque hinc, uter iuſtiora arma moueat, mens impellitur, facit ut ea utrinq; licere profitear. Nec iure quiſquam dixerit, me pugnantia loqui: quòd ſi iuſta arma quiſ- quam induat, neceſſe ſit eum, qui contrariæ ſit factionis, iniuſtum eſſe. non ſequitur hoc, nec abſurdum eſt, propter ancipites ſenten- tias, utroſq; nõ iniuſtè belligerare. Et ut rem exẽplis ex ipſis legibus ſumptis adiuuemus, noõnne quilibet in liberali cauſa conuentus de ſtatu ſuo tranſigere poteſt, paciſci nõ po- teſte: cur hocęniſi quoniã ſi euidens ſit& ma nifeſtum, aliquẽ eſſe liberũ, is paciſcendo ne quaquã conditionẽ ſuam mutare poteſt:ſi du bium ſit, iura permittendum exiſtimauere. uider igitur, quędam in dubijs concedi, quę ſialio caſu tribuerentur, neq́; lex, neque ra- tio ſineret? Duo coram iudice litigaturi an/ te latam ſententiam iuſtè aguntf, iuſtè exci- piunt, præſertim ſi per calumniã ea nõ fieri iuratũ ſit:idẽ& in bellis eſſe quis meritò am- bigate Illud admittimus, ſi cõſtet abſq; ulla pe nitus ratione aliquã partiũ reluctari, eam nõ bella gerere, ſed potius latrocinia exiſtiman dumn Plüns Longobardorũ lex, quę eum qui gladio hominẽ uulnerauiſſet, ſingulari cer- tamine fortunã experiri iubebat:ſi cõſtaret, quis iure fecerat, nullum habebat locũs. Nec illud multũ abſimile, eum qui fidei cauſa em phyteuticũ agrum poſsideat,& tunc demum pro domino arma capere tenetur, cùm iuſtè cõtendit, exiſtimaſſe recentiores, ita obliga- ri, ne cum palàm& in confeſſo eſt dominũ iniqueè decertare, ferat ei ſuppetiast: niſi for- te, inquiunt, uelit ſe defendere: nam quãuis hoc iniuſtè agat, tolerandum eſt. Sed quid ad hæc paulò remotiora digredior? nonne

61

d Inl. ex hoc iu⸗ re. de iuſtit. E iur.

e l. fi. C. detraſ. l. nec ſiuolẽs, C. de libe. cau.

f Argu. not per Bart. in auth. offeratur. C. de lit. conteſt.

g Bald. in e.j. de pace te. in feu

h Abb. ĩc. ſicut. ult. de iureiur. Bart. in l. j. ſs certum pet.