Teil eines Werkes 
3: D. Andreae Alciati Mediolanensis, Iureconsulti clariss. lucubrationum in Ius civile
Entstehung
Basileae [ca. 1550]
Einzelbild herunterladen

58

ptum eſt:& ſi quæras, qua ratione hoc admiſ

59

D. Andreæ Alciat

1 pſa muliebris ſexus tantum â matris ſucceſ-

fum ſit, ex Angeli ſcriptis reſpondebitur, in his quæ publici iuris ſunt, priuatorũ pactio-/

nes con

ſiderari: ſed cum licitum cuilibet

ſione repellet᷑,

nihilominus à paterna quoq́;

hæreditate reijciendas fœminas reſpondit,

quoniam rubrica generaliter ſcripta propo-

ſit iuriſdictionẽ prorogare, cur in eo pactum attenditur: ſi pœniteat, attenditur? Areti-

nus, Iaſon, atq; alij aliter reſpondent:& tan-

dem uel inuiti cõcedere cogunt᷑ nulla effica

ci ratione id introductũ eſſe: quid igit᷑ quod

ratione caret, admittimus? Quamobrem ali-

a Alb. de Roſ.ib. ter intelligi poſſe Africani uerba ex ueterũ cõmentarijs reor: ut itademum recedere li-

ceat, ſi cõmuni conſenſu uterq; àpactione re

ceſſerit: nam cum ſicõuenerit, inquit Iuriſ-

confultus, inter utrunq; intelligitur, addarq;

mutatã uoluntatẽ proponi, certè& abutro-

que mutatam accipere pronius eſt: tum ex cõmuniproloquio eiuſdem formæ uerba pa

b l ia hoc iure. riter accipib, tum etiam quòd præcedentis de uule clauſulæ modus in ſequenti repetitus cenſe- c Ldol. ubi Bar. tur, Sed huic declarationi fortiſsimè reſiſtit, de ſer. corru. quòd accepto ex contrario ſenſu argumẽto, concluditur, ubi aditus ſit prætor etiam utro

. que retrocedente, licitam remiſsionem non

eſſe: quod iure defendi poſſe,nemo non

crediderit, cum renũciare liti paſsim permiſ

dI. poſtquã C. ſum uideaturò. Verùm& hoc argumentum qe pac. elidi poſſe quãdoq; arbitratus ſum, in eamc; iui ſententiam, ut poſtquam lis cœpta ſit, in-

uito iudice ius renunciandi partibus cõpe-

tere negarem: nam nec actor, ſi reus neget,

quoniã ſua interſit cauſam expediri, renun-

e Glo. Bald. in l. ciare liti poteſte: quod& hoc caſu producen- utique. de rei dum, cum iudicis contemnatur autoritas, ſi uend. eius iudicio omiſſo, alium adeamtf. Minimè f. ſed ſiſerui. tamen diffiteor, ſi inſtantiam tantum, ſed §. R. dearbit.& litem remittamus, id licere: quoniam cum cuml.ſeg. alius iudex non adeatur, uix quiſquam dixe- rit prioris autoritatẽ ſperni: nam& nos iuue

rit, poſt litis conteſtationẽ, etiam actore reõ-

que conſentientibus, libellum alioquin inep

tum emendari, recentiorum Baldiq; autori-

2 I. edita. C. de tate prohiberis, quòd uidelicet negocium id cd. Bar. ĩ auth. iudicium ſpectet. Poteſt etiam id argumen- hodie. C. de iu tum aliter diſſolui, quòd uidelicet quamuis ra. calum. jex dicat, priuſquam iudex ſit aditus mutatã uoluntatè, non tamen conſequens eſt, ubi ſit

aditus, licere eam mutari. Nam& Hier.

inquit, quod dicitur, antequam cõuenirent, non ſequitur, ut poſtea conuenerint. Capite

quarto, de uerb. ſignif.

Si rubrica generalior ſit lege, quemadmodu accipi debeat:& in diuerſam ſententiam itum, ab eo quod poſt Pauli Caſtrenſis conſultationem communiter exiſtimatum eſt.

CAP. TVIII.

Lyn ſolet, ſi legis municipalis ru- brica lege ipſa generalior ſit, ſequenti- b Vt per Mod. bus capitibus utrum coërceri debear:& Pau in rubrſicert. lus Caſtrenſis debere integra cõſultatio- Pet. ne exiſtimauit: quamobrem cum propone-

rentur ita concepta rubricęuerba, Stantibus

maſculis fœmina non ſuccedat:& in lege i-

nebatur. Videamus uerum ne ſit:& cum ex Iuſtiniani codicis rubrica generaliter milita i C.neg. nemi. re negociatores prohibeantur, intelligaturch i.xj. tamen ex ſequenti conſtitutione id tantum procedere, cùm ſacramento militari adigun-

10 tur, clariſsimum planè argumentũ eſt, quan tumuis generales rubricas ſequẽtib.reſſ pon- ſis aſtringi:nam& ex eiuſdem codicis rubri/ ca ruſticani generatim ad obſequia deuocari prohibenturv, quod tamen pluribus caſibus k C. ne ruſli. ad coarctari certũ eſt. Fortius nos Pontificis epi ullum. lib. xj. ſtola inter decretales adiuuati: nam ſi lege ſa- l c. ad audienti- cerdotum, in collegio facta, generaliter, qui an. de cleric. in templis reſident, fructus ſuos facere ue non reſid. tentur, dicemus ne eos cõpręndi, qui in Ar-

20 chiepiſcopi, uel Pontificis officio perma- nent:& comprændi expreſſum eſt. Si er go ſtatutum potius intelligitur, ut nihilnoui inducat, quàm generaliter cõtra ius accipia- tur, quantò magis in rubrica id eſſe fatendũ eſt?quin& Bartolus, ſi lex inmunicipio ge in Inl. quæſta. neralis promulgetur, deinde alia ſpecialis, à. frin ii. col. prima diſceſſumuideri ſcripſit. de fund. inſtr.

lega. Commodatum dicitur etiam translato domi- 3

nio, dum tamen actum ſit eandem ſpeciem reſtitui& declara-

30.. ta lex ultima de præſcriptis uerbis. CAPA. XIX.

Iſpeciem aliquam tibi dedero, dominiũ S tranſtulero, ita ut eandem reſtituere mi- hi intra aliquod tẽpus tenearis, quæſitũ fuit, quiſnam is contractus eſſet:& Accur.&- teri omnes cõtractus innominati, cum do ut des, genus eſſe tradunt. Mihi, licet non ab re admirari quiſquam poſsit, cõmodatum eſſe uidetur: quoniam mutuũ damus, recepturi 40 eandem ſpeciem, quã dedimus: alioquin utPaulus Iuriſconfſultus ait, erit depoſitum: I.ij ſicer. pet. quod ſi(ut æquũ eſt) fateri cogamur, nonne Iuriſconſ.malè prolocutus foret, qui cõmo- dato depoſitoq; ſolum tribuit, q́d contractui innominato adſcribendum fuerate ſed& in ultima lege de pręſcriptis uerbiso, expreſſum o I. fi de praſcr. hoc, dicere non dubitauerim: Si tibi, inquit, uerb. ſcyphos dedi, ut eoſdẽ mihi redderes, cõmo- dati actio eſt: ſi ut pondus argenti redderes, so quantũ in illis eſſet, tantũ põderis, petitio eſt per actionẽ pręſcriptis uerbis. Nam quid re- ctius dari interpretabimur,; dominiũ tranſ ferri: Quòd ſi in eo uerborũ cõtextu, impro priè traditionẽ ſignificari dixeris, aduerſus autoris ſententiã dixeris, qui ſolam differen- tiam inter utrũqʒ caſum hanc conſtituit, utin primo, quia in ſpecie res data ſit, dicat᷑ cõmo datum: in ſecundo, cum in genere rem re/ ſtitui actum ſit, innominatus contractus ap- 60 pelletur. nec obeſſe quicquã poteſt, ꝗduul- gd dici ſolet, in commodato dominium non transferrir: quia hoc puto admittendum: ſed p l.rei. clſeq. ſi actum ſit, ut transferatur, non ideo minus cõmod. l. de commodatum erit:nam hanc pactionem ad⸗ Precar einff

-

glol dis Käcki Nele 1 1 Gcni

4 elden featu eſol

alde, fdon

ülixo ſdere unus haade gume vtdic ſitie nentu frein naspi clnia huiuſr eren cem. hecie tundti wadder febust becie brmc ceocu borelt uisine mntur pecun tuto generi⸗

cduadt