a I. iijj.§. duas. de dam.infec.

h I fi. C. ꝗ adm. l. cognitio. g.ut bonorum.

c I. ea quæ. ad municip.

d l. fin. C. ubi& apud.

e l. non diſtin- guemus.. Iu- lianus. de arb.

f Bar. in l. magi ſtra ib. de iur. om. iud.

2 lij.de off. eius.

h l. apud. de ma nu. uind.

38

ſpecialem quendam fauorẽ, qui in illis caſi- bus conſideratur, ut eſt propter utilitatẽ pu- pillorum,& ex fauore alimẽtorum, ſicut me rum imperium non demandatur propter pe riculum, quod in ea cognitione uerſatur. Et hæc uera, cum ſpecialiter à lege, uelà ſena- tuſconſulto, conſtitutioneq;, ut Papinianus ait, quicquam conceditur. Cæterum ſi ex edi cto prætoris proueniant, tametſi ſpecialiter, tamen mandari poſſunt, ut miſsio in poſſeſ- ſionem ex damni infecti cauſa:, et in bonorũ poſſeſsione decretum b, quod licet duumui- ris,& magiſtratibus municipalibus nõ com petat, delegari poteſt. Nec enim eam declara tionem admittendam puto, ut quæ Jurecon ſultus ait iure magiſtratus competere, iure magiſtratus municipalis, quod uulgò dici- tur, intelligamus, cum nihil hic de munici- pio dicatur: ſed potius eam interpretationẽ probauerim, ut quæ conceduntur iure ma-

iſtratus, id eſt, quæ ſtatim ubi quis in ma- giſtratum delectus eſt, puta quòd prætor, quòd præſes, quod proconſul factus, ex na- tura officij habet, delegari poſſunt: ſicut ea quę ſpecialiter nõ ex natura officij habet, nõ poſfunt. Nam præterquàm quod cõmunis declaratio municipales hic ab re inculcat, o- ſtendere quoq; poſſumus quædam munici- palibus non tribui, quæ tamen iure magiſtra tus competunt: quod in bonorum poſſeſsio ne de iure ueteri eſt, quę, ut dixi, quamuis de legari poſſet, ad duumuiros non ſpectabat:: ſicut& reſtitutio in integrum, quæ decurio- nibus non competit,& tamen demandari e- tiã antiquo iure poterat“. Nec, quod quidam putant, ſpeciale id dici poteſt fauore reſtitu- tionis:nam cur ex eodem fauore municipali bus non eſt conceſſarnonne etiam magis fa- ueretur, ſi lapſi permaioris induſtriæ, autori tatisq; iudicem reſtituerentur, quàm per pe- daneume? Nam& quædam ad municipiorũ magiſtratus ſpectant, quæ tamen delegatis abnegant᷑: utputa ius fuſtium ictibus noxios ſubijciendi. Et ſi in hanc ſententiam ire uo- luerimus, argumenta quę Alexander, Rimi naldus, alijq; aduerſum mouent, facilè elidi poterũt:quale eſt illud, Mandata iuriſdictio- ne conſilium non poſſe exerceri à delegatos: nam conſilium intelligi poterit pro aſſeſſo- rum conuocatione, qui adeſſe proconſuli ſo lebãt, cùm decreto aliquid expediendũ erat, ut in alienatione rei minoris, q́d ſuprà oſten- dimus ſpecialiter præſidi, uelprætori cõmiſ- ſum: hocqʒ ſenſu integra lex eiuſdem argu- menti erit. Quòd ſi cum Accurſio& cæteris autoritatem manumittendi intelligamus, il- lud ratione ineuitabilis damni uetitũ cenſen dum eſt, cum libertas ſemel data, reuocari non poſsiti. Poteſt& intelligi hoc tum demũ procedere, cum generaliter iuriſdictio man- datur: quoniam ob prædictam cauſam non cenſetur in manumittendo translata cogni- tio. Quòd ſi in ſpecie de ea actum ſit, tranſ- ferri iure conſtat, In reſtitutione enim in in-

D. Andrcæ Alciat

10

20

30

4⁰

50

60

395

tegrumidem fuiſſe ueteri iure, legibu si tradi tum eſt. Eſt& aliud nobis contrarium enthy mema. Nam ex ſupradictis conſequẽs eſſet, ut cum coẽrctio in corpus ſpecialiter defen- ſoribus concedatur, demandari eius cogni- tio non poſsit: quod fortaſſe uerũ eſt,& ita Fulgoſio, Socinoq́; uidetur Quòd& ſi hoc non admittamus, prædicta uel in maioribus tantum magiſtratibus intelligenda erũt: uel negandum ita ſpecialiter defenſoribus com petere, ut alijs nõ competat. Quoòd ſi propo- natur, uel principem nominatim cauſam ali quam concedere, ueliuris interpretem no- minatim eam alicui magiſtratui tribueren, nontamen prohiberi eam demandari, dicen dum eſt, cũ nos in generali lege loquamur, non principis ſimplici delegatione, uel Iuriſ cõſulti alicuius interpretamẽto: quod quã- uis uti lex obſeruet᷑, lex tamen non eſt. Nam & prætor ex Jureconſultorum lectione, bo- norum poſſeſsionem decernit: cuius cogni- tio non idcirco minus delegari poteſt, neq; huic ſententiæ ſecunda conſtitutio de peda- neis iudicibusn, aut Vlpiani in titulo de offi- cio proconſulis& legati reſponſumꝰ aduer- ſantur, quoniã ea paſsim non percipi ſequen tibus iamiam capitibus oſtendam. Et hæc ue ra opinor, miſtum quoq; imperium transfer ri, cum quiſquam iuriſdictionem ſuam man dat.Sed ſi cognitio reſpectu unius cauſę, uel articuli tantum mandata ſit, is præter eam ni hil ulterius habet,& propriè iudex datus di- citur. Quamobrem in eo mandato maiora expreſsis nõ ueniunt,& huiuſmodi datus iu dex ius exequendi non habete,& nihil cõtra contumacem moliri poteſta, quæ inferius in

tegro capite explicaturus ſum, ut non imme 7

ritò Lernæam hydram tractatum hunc dele- gationis uocauerim, quòd et tot exurgat cer uicibus, ut una auulſa, altera non deficiat.

Lex, Dlacet. Codice, de pedaneis iudicibus

quem ſenſum accipiat, communisq́; intellectus conſutatur, & adſcribitur alius longę probabilior. C A P. II.

Leanum Diocletiani, Maximianiq; LAuguſtorum conſtitutio, in titulo de pe- daneis iudicibus compręnditur, quam æquè difficilem arbitratus eſt Bartolus, atq; alia in toto Iuſtiniani codice ſitu. Placet(inquiũt Au guſti)nobis præſides de his cauſis, in quibus eò quòd ipſi non poſſent cognoſcere, ante- hac pedaneos iudices dabant, notionis ſuæ examen adhibere, niſi uel ex publica utilita- te, uel ex cauſarum multitudine impedian- tur.Quod non ita accipi conuenit, ut etiam in his cauſis, in quibus ſolebãt ex officio ſuo cognoſcere, dandi iudices licentia permiſſa credatur. Quæ uerba communi declaratio- ne ita accipiuntur, ut in cauſis quę trecentos aureos excedunt, quamuis olim licẽtia dan- di iudicem permiſſa foret, amplius nõ conce datur, niſi ratione publicæ utilitatis,& ẽ. In cauſis uerò, in quibus iudex ex officio ſuo

i d. fi.

k§. audi. in au- then. de man. prin.

I In Lj ff. quis et 4 quo.

m Arg. Rimin.

n l. placet. 0 l. nequic quã. §. ubi direct.

p l à diuo. de re iudic.

§. ſi uerò. in auth. de exhib.

r I. placet. C. de ped. iud.

cognoſcit, quæ ſunt meri& miſti imperij

cauſæ,

ſciuim. c letntc 8 3 rato dici anfl ous don dem tion Wtaui alc Tlülnpe Gol ihr. tißl dliterce adm rulrlli des dT1 Jec unan in zann Ibi

hanti duacl ſent, busta llltato