33

Kit,

rtel.

ntad rruũ. legis effe⸗ ſunt äpu⸗ Oco- cöſul dcon eade „qui sline tunt: lris di qux TIornanent- legi⸗ num.fftear. droba O aglg latio-

ubita mnlvg one': de uerh obl ontra⸗ u hlj. ffeac ſunt, auren gaſf Biuris

uodin

uerſa

ectum o inl ſuma. Docto⸗ bakt.ye pe⸗ nile⸗ ret ceha⸗ ecreci ariius, t, exce dit eius ionem ldus at b luodet

4 Da.O gnd i lpro herne⸗ de ſfae acqui ren herea.

Bdl. inir extre le du

a l. j. de off. cius cui.

b in fi. eo.tit.

c Bar. inl. impe rium,

36

cundus hic quem auſpicamur liber, dij boni quantum à frequentiſsimis illis Iuriſperito- rum opinionibus recedit, et bonam anni par tem fruſtra uulgò conſumi, luce, ut arbitror, clarius demonſtrat. Quamobrem nõ imme- rito futuros arbitratus ſum, etiam doctiores aliquos, qui me, tanquã à ſuorũ turma tranſ- fugam, æquo animo uix ferant. Sed hos per cœlites teſtor, ut non tam inuentum, quod certè cõtrouerſia aduerſarijsq; non carebit, quaàm cauſam ipſam cognoſcant:& reuulſis de pulmone, quod in adagio eſt, ueteribus a- uijs, tanquam ſi Bartoli, Alexandri, cætero- rumq; ſententiæ præiudicium nullum face- rent, legum ipſarũ uerba conſpiciant, tunc- que id probent, quodaà cauillatione aberit,& quod magis quadrare uiderint. Nam ſiid fa- ctum ſit, non dubito, quin ſi omne punctum non feram, inuentionem tamen, uti laude di- gnam, bona pars probatura ſit.

Mistum imperium mandata iuriſciclione transferri,& quædam iure magiſtratus concedi, quæ decurio⸗ nibus non competunt: probataq; Fulgoſij ſententia,& quidem

generalius quaàm ipſe prodiderit. C AP. I.

Vriſconſulti Papiniani uerba ſunt:: Quę-

cunq; lege, uel s. c. uel conſtitutione prin cipum ſpecialiter conceduntur, delegata iu- riſdictione, nõ transferri: quæ iure magiſtra tus competunt, transferri. Quæ uerba ita in- terpretantur legum Doctores, ut quæ ſpecia liter, hoc eſt, in ſignum magnitudinis, digni- tatisq́; cauſarum cõceduntur(ea autem ſunt meri ð& miſti imperij cauſæ) demandari non poſsint:aliæ uerò quę minimę iuriſdictionis ſunt, quaſi iure magiſtratus competant, de- mandentur. Primumq; recentiorum argu- mentum, miſti imperij cauſas non delegari, hoc ex textu deducitur, qui quàm peruerſè accipiat᷑, inferius oſtendam. Exiſtimo enim dubio procul, miſtum imperiũ iure magiſtra tus cõpetere: quæ ſententia non ſolùm alijs rationibus, ſed prædicto quoq; Iuriſconſulti reſponſo confirmat᷑, qui earũ cauſarum, quę ſpecialiter cõpetunt, duo exempla referens, ſolùm meri imperij mentionẽ facit, ut ſi mi- ſtum eiuſdem naturæ fuiſſet, certè eam rem, quæ longè dubitabilior erat, nõ ſine nota ſi- lentio præteriſſet. Nam& ſi Pauli in fine le- gis uerba cõſiderauerimus, dum imperiũ, q̃ d iuriſdictioni cohæret, mandata iuriſdictione trãsferri ſcribit, quid eſt quod aliud ibi quàm miſtum imperiũ intelligi dicamus? nõnne id magis ea uerba notant, q́; modicã, quæ Ac- curſij interpretatio eſt, coẽrctionem? Nam & idem legis autor Paulusb, mãdata, inquit, iuriſdictione etiam imperium, quod nõ me- rum eſt, uidetur mandari: quia iuriſdictio ſi- ne modica coẽrctione nulla eſt. Contorquẽt hæc uerba neoterici,& inuoluuntꝰ, ut de ſo- la coẽrctione intelligãtur, quę uerbalis eſt, et adiuriſdictionẽ minimã ſpectat, nõ de eaquę qualemqualem pœnã infert,& miſti ſit im-

perij. quod, quæſo, quid aliud eſt, q́; non in-

.

Paradoxorum lib. Il.

20

4⁰

50

60

37

terpretamentum quidem legi adferre, ſed il- li penitus aduerſa prodere: cum duplex tan- tum ſit imperiũ, merum& miſtum. ſi manda ta iuriſdictione trãsfertur imperiũ quod nõ eſt merũ, certè miſtum transfertur. Quid hic iuriſdictionẽ minimam inculcamus? Proba- tur item quod diximus ex Antonini Impera

toris reſcripto“, qui ad proconſulis Africæ

ſuggeſtũ: Cum, inquit, propriã iuriſdictionẽ legatis tuis dederis, conſequens eſt, ut etiã de ſuſpectis tutoribus poſsis cognoſcere. Nam ſi mandata iuriſdictione miſtum imperiũ nõ transferretur, quonã modo, quæſo, eſſet con ſequens, quod Imperator ſcribit? præſertim cum ante illud reſcriptũ, cognitionẽ ſuſpecti tutoris ſpecialiter delegari permiſſum, nõ cõ ſtet, ſed potius tum ex lege, tum ex cõmuni Doctorũ regula contrariũ prius fuiſſe dicen dum rdirep dixerit aliquis, in legato pro conſulis illud tantũ procedere, cùm inde ad alios delegatos Iuriſconſultus ipſe ibidemar gumentet?. Sed& certè rationib. repugnat, quod communiter proditur, ut cauſa quæ in tra ccc. aureos cõſiſtit, delegari poſsit: miſ- ſio in poſſeſsionẽ, etiam ſi longè leuiorem pecuniæ quantitatẽ cõprændat, non poſsit. Accedit his, quòd etut bonorũ poſſeſio det, mandari poſſe, expreſſum eſtf:& Bartoli cæ- terorumqʒ reſponſio, non ſine euidenti ca-

lumnia defendi poteſt, dum uerbum, detur,

intelligunt, id eſt, danda pronuncietur. Nec quod Jaſon mauult, magis probabile eſt, ut in bonorũ poſſeſsione tantũ, quę ſummatim cognoſcitur, generalia illa Iuriſconſulti uer- ba intelligãtur. Cùm igitur his argumẽtis no ſtra opinio ſat ſubſiſtat, uideamus nũc quẽ- admodum alijs iuribus congrua ſit,& princi paliter declarandum eſt Papiniani, quod re- tulimus, reſponſum. Dum ergo is tradit, quę cunq; legibus, uel ſenatuſconfulto, uel cõſti- tutione principũ ſpecialiter cõceduntur, nõ dele gari: ſpecialiter accipiẽdum puto, nõ in ſignũ magnitudinis, priuilegijq; cauſarũ, ut perperã contra uocis naturam paſsim intelli git:ſed nominatim, et in ſpecie. quæ autẽ hoc modo concedantur, non difficile fuerit edo- cere:& in primis merũ imperium, qd aliqua lege, puta Iulia, Pompeia, Cornelia: ſenatuſ- conſulto, ut Syllaniano, Turpiliano cõpetit, nõ tam hoc qᷓ; alijs reſponſis delegari prohi- beturs.In miſto quoq; imperio quædam ſpe- cialiter tribuũtur:ut alienatio ruſticorũ præ- diorũ, quæ diuorũ Seueri& Antonini pa- tris& filij oratione minorib.prohibetur ni ſi cauſa cognita fiat: quæ cognitio ſpecialiter ipſi prætori dat᷑, quapropter demandari nõ poteſt: Eſt& ſuper teſtamẽto relictis alimen tis tranſactio uetitat, pręterq́; ſi ex cauſa fiat: cuius rei notio nominatim& prętori,& prę- ſidi cõceditur:quamobrẽ delegatio in ea ſibi locũ non uendicat. Idem& in datione tuto- risI, quę quibuſdam magiſtratibus ſpeciatim tributa eſt, idcirco pedanei arbitrio cõmitti nequit. Et hæc quidẽ introducta ſunt ꝓpter

d I. cognilione. eo. fit.

e J.j.§.j. de ſuſp. tut.

f dil. cog..j.

g I. nemo. de re⸗ gul. iur.

h lj. f de rebus eorum.

i lij. de off. eius cui.

k l. cũ hi.§. nec demadare. de tranſac.⁸

1I. j. de tut.& cur.l. muto.§. tutoris. de tu- te. l. nec mada ti. de tut. et cu.