42 10,"FRID- LUD. HAVSMANN

terra vegetabili plus minugue prinatae, quarum ſtierilitats maxime infignes vulcanicae ſunt originis. Jstandia e. g. huius conditio- nis exempla permagna offer, In G&Sveciae partibus quibusdam, e. c. in Yeſtrogothia inprimisque in Bahufia, multas regiones cli volas invent, in quibus Gneiſli Granitaeque rupes, omni vegeta- tione, exceptis lichenibus, nudatae, magna extenſione conſpiciun- tur. Iisdem prouinciis prata ſegetesque ſaepillime vidi, rupibus, terram vix prominentibus, hic atque illic interruptasz; quibus cam- porum valor valde diminuitur, nec non agriculturae operae dif ficiliores redduntur.

04.25

Quum ſaxa nuda vegetabilium culturae repugnent, diſiantia eorum a terrae vegetabilis ſuperficie, magni etiam ponderis elſe debet. In planitiebus e. g. Germaniae ſeptemtrionalis, diliantia haec ſaepe tam magna eſt, vt ſaxorum[ſuperſicies nullo modo in- veniri polit; quum contra in aliis regionibus, inprimis montolis, plantarum radices non raro illam tangantz inter quos limites va- riationes ſunt innumerabiles. Saxorum ſ[olidorum ſuperßiciei diſiantiae a ſoli frugiferi ſuperficie, effectus tam directus quam indirectus eſle poteſt, et valde varius non ſolum reſpectu[axo- rum ſpecierum, ſed etiam quoad vegetabilia diuerſa,

SI27

Telluris cruſftae ſolidae ſuperficies directe in plantarum cul- tura vim habet, quia radicum extenfionem terminat, et ſoli fru giferi volumen, ad plantarum ſalientationem necellarium, dimi- nuit. Quum radicum longitudo et directio in plantis diuerſis maxime variet, effectus ille, quoad plantarum radicum conditio- nes, diuerſus et ſaxorum approximatio ad terrae frugiferae ſuper ficiem, generatim eo minus obnoxia ſit neceſle eſt, quo minor ra- dicum longitudo perpendicularis eſt; quo ſequitur, gramina ſub- tilia et herbas quasdam pabulares paruas, in terrae(Üratis exiguis