Teil eines Werkes 
Centuriæ II. (1601) Decades Quinque Priores / [Verfasser einleitender Lyrik: Philippi Cobelii I.C. Et Jmperialis Cameræ Assessoris, Nicolai Revsneri Ivrisconsulti Saxoniæ Clarissimi, Petri Lindenbergii Poetæ Cæsarei]
Seite
139
Einzelbild herunterladen

äce Weryn d Vazhaſſu 2

dean hloſſe oder heumliche

deaffunz ereſenſa P auck, duod Praſentidus ſt ddocum firorum fich ſi- a

nam kiaptdeſer Zuſaz

Sch adeſo G Gotfnid 3

Nunffeddt an Tut N

A 8)

Rseſaztwaden aauns aufwaſe 9

1 m ͤͤ 1

Reſponſ Iuris Decad.

widerholet ſeyn/ vnd das zu etlichen vnderſchiedlichen Zeiten/ wie im Eingang narrationis facti zuerſehen iſt. Ibi(zu etlichen malen/ in ſonderheit aber.) Dar⸗ auß iſt abzunemmen/ daß es nicht bloſſe Gnaden⸗ wort/ ſondern warhafftige zuſagende Verſprüch/ die da auß einem wolbedachtem Gemuͤht vnd danckbar⸗ lichem Hertzen aefloſſen ſeyn. Nam verborum ge- minatio ſeu actus reiteratio, denotat firmitatem propoſiti, voluntatis& conſenſus,& inducit di- uerſitatem, iuris ab actu ſimplici, text. est notab. in l. Deneueenn. de probat. 6 Et pręſertim, ſi ex interuallo temporis, actus fue- rit geminatus, Eberh. in top. in loco a vi geminat. Quemadmodum in hoc caſu noſtro ſine dubio fa- ctum eſſe præſumendum eſt. b Vnnd dieweil nicht allein von der alten/ ſondern auch von der jungen Herꝛſchafft von Leidthecken/ ſol⸗ che Verheiſſunge widerholet/ reperirt, vnnd in bey⸗

ſeyn der gantzen Leidtheckiſchen Ritterſchafft reite-

rirt, vnnd machmals verſprochen/ So iſt auch an die⸗ ſer Promiſſion deſto weniger zu zweiffeln/ vnd zuſetzen/ daß es ein ſchlechte Zuſage/ vnd nuda promiſſio ſeyn ſolte/ wie ſich doch in der Warheit viel anders befin⸗ det/ ſo were ſie doch wegen ſolcher reiteration dieſer Wirckung/ daß ein rechtmaͤſſige Forderung darauff 13 moͤcht anzuſtellen ſeyn. Quamuis enim ex nudo pacto nulla oriatur actio, vt ſupra dictum eſt, atta- men ſi promiſſio fuerit geminata, actionem pro- ducit. I.1. S.debitum f. de conſi. pecu. ſdque ad exemplum naturalis obligationis gemi- natæ. Nam vbi eſt geminatæ. Nam vbi eſt gemina- tum pactum de eodem cenſetur mens deliberata ſe 14 obligandi, cum geminatio faciat præſumi delibe- rationem, Jaſ. in prafa. tit. de Verb. oblig. f.nu. 11.&o l iuriſgentium. ſed cum nulla- nu. 6. ſf. de pact. Zumffuͤnfften/ iſt dieſe Zuſagung vnnd Verſpre⸗ chung vmb deß willen geſchehen/ daß der von Dor⸗ heim dem Grafen zur Leidthecken von jugendt auff/ biß in ſein Abſterben getrewlich gedienet/ viel Muͤhe vnnd Arbeit gehabt/ ſein Gluͤck an ander Orter derwe⸗ gen außgeſchlagen/ wie ſolches nicht allein auß ſeinem Bericht/ ſondern auß deß von Muſchenheim Schrei⸗ ben klaͤrlich zu erſehen iſt(vmb langwiriger ſeiner ge⸗ trewen Dienſte willen/ quæ verba non enuntiatiue, ſed diſpoſitiue ab ipſomet promittente dicuntur. Vnnd daß man an ſolchen getrewen Dienſten nicht zweiffele/ ſo haͤnget wolgemeldter Graff ſolchen Wor⸗ ten dieſe Commendation vnd Bekaͤndtnuß an(den wirje vnnd alleweg in E. L. Heren Vatters ſeligen/ vnn derſelben Herꝛſchafft Dienſten getrew erfunden) Da hat er das Gezeugnuß ſeiner Dienſt/ nicht allein dem Grafen/ beſondern der gantzen Herrſchafft ge⸗ than. Auß dieſem allem erſcheinet/ daß es nicht ein ſchlechte Gnadvertroͤſtung/ ſondern ein ſolche Graͤfli⸗ che Zuſage geweſen/ die von wegen ſeiner langwirigen

15 Dienſten geſchehen ſey/ Nam remuneratio quæ fit

propter præſtita ſeruitia, non refertur inter ſimpli- ces donationes, Bart. in l. iuriſgent.§. quin imo. nu. 20. ff. de pact. Quia iſta remuneratio pacto nudo promiſſa peti poteſt, cum cadat in nomen ſalarii, vt ibidem SS l. ſfalarium. ſf. mandati.

Habet etiam cauſſam præcedentem iuſtam& le-

XiII. Reſponl. VI. 139

trario ſenſu, quod in iure eſt fortiſſimum, cum 16

dicatur mens legis, canonis ‚Vvel ſtatuti& pro ipſa l. accipi, gloſſ. est notabilis in! qui teſtamento.. mu- lier. ff. de teſtam. cum ſimil. Nam ita ſonant verba textus ſupra allegati. Sed cum t nulla ſubest cauſſa conuentionis, hic conſtat non poſſe conſtitui obligatio-

nem. At hic ſubeſt cauſſa& quidem iuſta, legitima,

perſeueraus vſque ad mortem. Ergo dubiam non eſt hinc oriri obligationem& per conſequens acti-

onem. Nam cum hæc promiſſio facta ſit propter re-

munerationem,& ita quaſi loco ſalarii, non imme- rito quoq; petitur. Surrogatum f enim ſapit natu- ram eius in cuius locum ſurrogatur, vt erttext. not.

in I. 1.§. hæc at᷑tio. ibi Bar. ff. hi quus teſtam. liber eſſe

iuſ. fue. Vnde notabiliter dixit Pelinus in c. †œaurr autio.

de fide inſtrum. Quod obligatio naturalis vel natu- rale motiuum fſit ſuſficiens cauſſa ad obligandum,& ideo ſufficit obligatio renuntiatiua etiam ad Anti- dora, numer. 21. Vnd deeweil nun nicht allein die Rechten/ ſondern auch die Natur gibt/ daß man Wolthat mit Wol⸗ that vergelten vnd belohnen ſoll/! ſed etß. J. conſtitunt.

H. de petit. hered. Omnis enim creatura mouetur ad benefaciendum ci, qui ſibibeneficit,&talis ob- 19] legatio ex inſtinctu naturæ procedit, gloſſt ibid. in

Verb. obligauerunt. Vnde Atoqus Aieais⸗ actio 20

aduerſus ingratos conſtituta eſt,& recte: Quia dan- di& accipiendi beneficii commercium, ſine quo vix vita hominum exſtat, perdit& tollit, quiſquis benemerito parem referre gratiam negligit. Valer. Maxim. lib.. ca. 3. de ingratis. Cum igitur hæc promiſſio propter præſtita ſeruitia, ac quidem ani- mo remunerandi in locum ſalarii facta ſit, iure na- turæ,& legib. approbatur, vt legitimæ conuentio-

nis, ex qua actio naſcitur, nomen non immerito

habere dignetur./ lægitima. depattt. Zum ſechſten/ da es gleich eine ſchlechte Verheiſ⸗ ſung ſeyn ſolte, wie es doch in Warheit nicht iſt/ per

ſuperius adducta: So iſt doch vnlaugbar wahr/ daß nach den Geiſtlichen Rechten/ wegen bloſſer vnnd

ſchlechter Zuſagung eine Forderung koͤnne vnd moͤge 1

8

angeſtellet werden. Quamuis enim pactum nu- dum non producat obligationem efficacem,& ſic

non pariat actionem de iure ciuili: Attamen de iu- re Canonico, non ſolum ex pacto nudo, ſed etiam,

quod fortius eſt, ſimplici pollicitatione, producitur

actio, c. 1. cum ibi not. per gloſ. de padt.

Kationes huius regulæ quam latiſſime explicat Felinus, d. ca. 1. Ii pro corroboratione. Item Panorm.

eod. loco, nec non Iaſõn quam pulcerrime in dict. l. in- riſgentium.§. ſed cum nulla. num. um equ. Maran- ta in ſuo aureo ſheculo part. 2. in noua diſt. iudiciorum.

nu.. Præterea dicit Apoſtilla notata ad Felinũ A. c. rlitera A. Quod hæc ſit communis opinio, a qua

eſt recedendum, nec iudicando nec conſulendo.

So viel nun dieſe andere Obiection belangen thut/ wegen deß vngewiſſen vnnd zweiffelhafftigen Ritterguts/ etc. Iſt kuͤrtzlich zu wiſſen/ daß diß ver⸗

heiſſen Rittergut nicht fuͤr ein vngewiſſe oder zweif⸗

felhafftige Verheiſſung zu verſtehen iſt/ ſondern daß

dieſelbe gewiß ſey. Nam cum ex ipſa verborum

pronuntiatione apparet, quod, quale ‚quantumue

gitimam, ſcilicet præſtita ſcruitia,& hæc quidem ſit, quod promiſſum eſt, nulla indigens interpre- vſque ad mortem promiſſoris, eiuſque heredes Er. tatione, certa ſtipulatio eſt-iſtipularionum quadam.

go quoque actio inde naſcitur, idq; argum, a con- f. de verb. obligat.

MM 4