— 19—

Ergo ubi artium literarumque studia vigent, ibi justitia quoque imperii summam obti puppi quasi sedens ac temperans reipublicae gubernacula. At ubi justitia, ibi bonorum omniu sidium atque domicilium, ibi laeta pax, ibi salus omnium atque incolumitas, ac concorditer vivunt. Neque enim vi atque metu, sed justitia et aequitate magna imperia retinentur. sapienter Plato in celeberrimo illo libro, rodereia sive respublica inscripto, omnem de bene instituenda n plica disputationem ab eo inde susceptam voluit, ut, quid esset justitia, definiretur, quippe qua suhlat ulla unquam hominum conjunctio aut societas existere posset. Justitiam e coelo in terram migrasse 1 rum poetarum ingenia finxerunt, nihil aliud hisce fabulis adumbrantium, nisi alte illud in hominum u tibus defixum, deos ipsos, quorum numine certo illic ordine atque aeterna quadam lege gubernaral omnia, deos ipsos esse justissimos? O praeclara dea, tu omnium domina et regina virtutum, 4G leges et jura populorum manarunt, tu bonorum omnium creatrix, tuvictrix omnium malorum! O

clarum regem, qui tuam aucupatur gratiam, qui te comitem in suo secum solio vult sedere! Ei regnabit ut in sede deorum stabili ac inconcussa! O beatissimi cives, quibus m vestrarum gubernator! Talem quanta vos observantia ac pietate Prosequamini, quis ausit qmaeras, do Talem quis vestro amori, quis vestris animis ac votis unquam eripiet? dl

nebi .* 2*. un ibi amice omnes inte

—

6

==

talis rex contigit mn

Permultum quidem valent ingenuae artes ac disciplinae ad civitates bene instituendas: jam im si doctrina quaevis est rerum certarum recteque digestarum apta et perfecta coagmentatio, si in mi scientia non solum ordo quidam et ratio et modus rerum, sed etiam absolutio quaedam requiritur, feiſ We

profecto non potest, quin, in qua civitate viget floretque studium literarum, in ea cum universae dutt; cl nae tum ipsius sapientiae imago quasi sit expressa. hul

Ubi summa quaeque et vera et honesta a viris doctissimis investigantur, meditando, dispufmh docendo eruuntur, illustrantur, propagautur, ubi hac ipsa literarum copia atque praestantia confomi summis rebus praesunt viri optimi, ibi firmissimis praesidiis munita est civitas, literarum ingeniis t tur: ibi, cum omnium optimarumque rerum subsidiis et adminiculis satis erecta stet civitas, tun a quae ad illas praestantissimas artes ac disciplinas valent recolendas earumque sensu ac voluptate omum animos a primis inde annis instillandos atque imbuendos, summa cura et diligentia comparata esea provisa, quis est, qui diffiteri unquam audeat? Etenim in quanam civitate publicam puerorum juxenmr que institutionem ac disciplinam diligentius, accuratius, constantius tractatam esse existimandum&t quam ubi praestantissimarum artium lumina splendore omnia vicerint, ipsorumque illustrissimorum rem animos illustrarint? Sapientissimi ibi viri, ingenuis artibus instituti, tantis tanta complectentur ems ut ad omnes quae sunt optimorum civium virtutes, ad omne quod bonum, quod honestum, quod Sanehm habetur, juvenilia ingenia excolantur, exerceantur, compellantur. Ibi florebunt scholae, ibi gymm ibi omnium artium ac scientiarum palaestrae, ex quibus viri prodeant, qui reipublicae salutem bom R. remque conservent et rerum praeclare gestarum exempla posteris imitanda relinquant!

TPestis est omnium aetatum memoria, testis est cum universa vetustas, tum Graecorum sapiemz qu qui, quamdiu principatum culturae in universo terrarum orbe obtinuere, constanter excolendorum jne nilium ingeniorum rationem sequuti sunt: testis est hac nostra aetate nostra ipsa civitas, quae,§ 1I

1 1 4 4 4. 84 unquam Germaniae, hanc ob sapientiam ac praestantiam non modo summis laudibus digna censeri, 8 1 ne vix quidem efferri laudibus satis unquam poterit. 1

At vero, ecquid est, quod tantum erga principes excitet amorem, tantam illis omnium gmim peo conciliet ac caritatem, tanto tamque arcto pietatis religionisque vinculo civium animos obstrictos tenes m nisi haec tanta regum paterna ac fere divina cura et diligentia, non splendidissima solum singulom au ingenia honestarum artium oblectatione alendi„ sed universos cives, pueros quoque et infantes, simul qꝗ primo lacte sint nutriti, optimis rebus imbuendi eosque ad animi probitatem, integritatem, sanctitats 8 excultos mirifico illo omnium doctrinarum concentu ad veram humanitatem componendi?

2