Suetonius Tacitus oraculo, dum de navigatione consulit, etiam hist. 2, 4 postquam pandi viam et mare pro- de imperii spe confirmatus est. sperum accepit, de se per ambages interrogat,

caesis compluribus hostiis. Sostratus(Sacer- doti id nomen erat) ubi laeta et congruentia exta magnisque consultis adnuere deam videt, pauca in praesens et solita respondens, petito secreto futura aperit.

Nimirum dicta illa non e fonte quodam Tacito et Suetonio communi, sed e Tacito ipso flaxisse pro certo affirmaverim. Quicumque enim exempla collocata perlegerit, eum non fugiet, ex aunalium et historiarum primis potissimum libris ea hausta esse, siquidem ex annalium ultima parte unam sententiam ille exscripsit(Ner. 12= ann. 14, 47). Accedit, quod persaepe duo deinceps capita Tacitea(Tib. 21; 22= ann. 1, 5; 1, 6; Oth. 4= hist. 1, 22; 24; Oth. 11; 12= hist. 2, 49 bis; Vit. 11= hist. 2, 89; 91; Vesp. 5; 6= hist. 2, 78; 79; Tit. 5= hist. 2. 1; 2, 2)

ad imitandum sibi usurpavit. Ut autem ea omittam, quae ann. 1, 5= Tib. 21 apud Justinum 11, 15, 5, et ann. 1, 6= Tib. 22 apud Suetonium ipsum Claud. 29 denuo occurrunt, ad coniecturam Mam confirmandam etiam locutiones quasdam utriusque scriptoris similes afferre non inutile erit: Tacitus Suetonius

hist. 1, 1 uberiorem securioremque mate- Vesp. 6 ad securiorem mollioremque militiam. riam. cf. dial. 3 emitteres Catonem non quidem meliorem, sed tamen securiorem.

hist. 1, 17 secreti impatiens. Ner. 20 impatiens secreti.

hist. 1, 50 in melius mutare. Vesp. 17 restituit in melius.

hist. 3, 82 ad serum usque diem. Oth. 11 in serum usque patente cubiculo.

ann. 1, 5 spirantem adhuc. Cal. 12 spiranti adhuc, cf. Tib. 21.

ann. 1, 12 perculsus improvisa interrogatione. Tib. 11 perculsus ergo inopinata re.

ann. 13, 38 vergente iam die. Oth. 7 vergente iam die.

Germ. 22 diem noctemque continuare Tib. 42 noctem continuumque biduum epu- potando. lando potandoque consumpsit.

Sane quidem etiam Cassius Dio admodum multas res ex annalibus et historiis hausisse videtur ¹), quas omnes Caesares deinceps tractans legentium animis proponam:

In rebus sub Tiberio gestis narrandis praecipue haec ex annalibus sumpsit:

Dio 57, 2= Tac. ann. 1, 12(de Asinio Gallo).

Dio 57, 3 ann. 1, 6(de Agrippae Posthumi caede).

Dio 57, 4= ann. 1, 16— 31(de legionum Pannonicarum seditione).

Dio 57, 5= ann. 1, 31— 50(de legionum Germanicarum seditione).

Dio 57, 6— ann. 1, 52(quomodo Tiberius Germanicum iudicaverit).

Dio 57, 15 ann. 2, 27 sq.(de Scribonio Libone).

¹) L. Spengel, Das erste Buch der Annalen des Tacitus, Abhandlungen der Münch. Acad., philos.-philol. Classe 7, 695. Knabe,I De fontibus historiae imperatorum Juliorum, Halle 1864, p. 38 sd. Egli, Feldzüge in Arme- nien in den Jahren 41— 63 nach Chr., ein Beitrag zur Kritik des Tacitus, in Büdingers Untersuchungen zur römischen

Kaisergeschichte 1, 335. Reichau l. J. 2