Jahrgang 
1877
Einzelbild herunterladen

27

beruht nur auf einer falschen lesart bei Fesl. p. 205. Corssen beitr. 78 176) nimmt wol mit recht eine grundform pop-ina an, pop durch zulaut aus pu, u. fürt pgenifel, das nach Corssen I 327 gut verbürgt ist, auf ein aus pap-ina= povina entstandenes pdeni-ti zurück, das sich von punt-tio nicht mehr unterscheidet als poti-lur von pot-tur. gewiss mit recht hält Mommsen röm. gesch. I 25 TO4 für einen gräcoilatischen begriff. Potlt gibt für sein beiwort àgeborgt, das er lat. poena gibt, keine gründe an.«

sceirp-u-s. sirp-u-s m. binse, von 76718, 797q ¹77); Curtius ¹7⁸):»griech. g a(in 9 4 y flechtwerk, matte, 9 τ- 0)-s fächer) steht für οπν, woraus durch metathesis scirp-u-s ward, mit I für 1, regelrechter lautverschiebung und hülfsvocal das deutsche wort(ahd. sciluf schilf).» imn: Scirp= 7T06p: serp. Vanicek ¹⁷⁸) gibt die ableitung von w. skar-p(sar-p) schneiden, abschneiden.

stä-men(min- is) n. aufzug(des gewebes), faden, von dor. GT,(rA), wie Hehn ¹80) vermutet. Curtius ¹81):»besonders zu beachten ist die gleichmäszige anwendung der w. , sta, stha auf Weberei in gr. 4-or-s webehaum, r⁴-uoν aufszug, lat. stä-men auſsug und skt. stha-vis weber(Pictet origines II 173.)' Vanicek 18²): slamin- älu-s, eu-s aus fäden vestehend, sub-Stamen(min-is) n. einschlag am gewebe.

vi-öla f. veilchen, violett, von 0, Fiov; Hehn ¹⁸³):»das lateinische piola stammt wol aus dem griechischen und demgemäsz auch die cultur dieser blumen aus Griechenland, welches dieselbe selbst dem gegenüberliegenden Asien verdankt.« Curtius ¹³4): Benfey wurzeller. I 314

176) a. a. o.:»die lat. wurzelform pu ward durch vocalsteigerung zu pou, von der mit dem suffix =i-na*pop-i-na gebildet wurde, wie von den verbalstämmen rap-, caed- fod- rap-i- na,(lapid) cid-i- na, (auri)- fod-i-na. durch ausfall des v entstanden*po-i-na wie griech. zo-i-rh aus*oF-i-vy und durch trübung der diphthongen po-e-na, po-e-n-i-te-re und pu-n-i-re, pu- n-i-ti-o. vgl. auch voc. I 703; beitr. Zz. ital. sprachkunde p. 139.

.) Dietrich comm. gramm. du. p. 8:scirpus ad graecum% pertinere Pottius(I. p. 140) negat. at sane mira esset horum vocabulorum conditio, nisi essent cognata. nam etiamsi scirpus non inveniatur de reti piscario dictum, ut graecum 7 pos, neque hoc graecum de illo plantarum genere, quod latino scirpus indicatur: scirpiculus tamen ad illam graeci vocabuli significationem plane accedit, cum etiam scirpiculus dicatur piscatoris instrumentum reti ad usum certe simillimum( fischreusen, conferenda sunt nostra reusen etror, quae ipsa quoque inter se sunt cognata, ut scirpus et Scirpiculus), ac quae praeterea graecae vocis fuit significatio (νιᷣννμρα, eandem apud veteres Romanos voci scirpus fuisse Gellius(V. A. XII 6) disertis dicit verbis. deinde vero, si elementa utriusque vocis spectantur, literam s et in graeca lingua et in latina aeque atque in aliis linguis interdum vocabulorum principiis additam esse negari non potest, ut eam in latina illa voce adesse, a graeca abesse nemo debeat mirari; tenuis c autem pro media y iam in latina voce propter antepositam s usurpari debuit, cum Latini mediam nullam in eadem syllaba post s potuerint efferre; denique p tenuis latinae, formae non soli est propria, sed graece etiam grzos dicebatur. quare scirpus idem esse vocabulum, quod ο˙2σο%s, transmutatis duabos literis(o) recte nobis videbimur iudicare, et illud fortasse ex graeco sermone in latinum traductum esse opinabimur, graecam certe formam antiquiorem esse et ex media illa et ex et ex addita latinae voci littera s colligemus.« vgl. aber auch das wirkliche fremdwort griphus verwickelte aufgabe, rätsel Gell. I 2, in den Tironischen noten als machina bellica aufgezält.

178) grz. p. 354, n. 516; p. 501, 693. s. Pott wurzelwb. I 140, der auch oετπσ 5, p9 ο-s als binsennels vergleicht, u. Benfey wurzellex. I 212; Corssen beitr. p. 32; nachtr. p. 69 u. 70; Kuhn XVI 359. XIX 184.

179) etym. wb. p. 182 u. 184. 1¹80) culturpfl. p. 486. 181) grz. p. 211, n. 216; Corssen voc. I 414 u. 415. 182) etym. wb. p. 190. 1¹33) culturpfl. p. 222. 1¹84) grz. p. 391, n. 590; Pott wb. IIl 120.

4*