36)
37)
38)
39) 40)
41)
11
1619.— RHETORICA UNIVERSALIS:] Pro] DlDACTICA RATICHII.] laleine Arabeske]! COTHENIS!I ANHALTINORUM.][Strich!! M. DC. XIX.— 29 S. A. E. noch 3 leere S. 8o. In Breslau und Göttingen. nhalt von Nr. 36: In 31 Kapiteln wird katechiſierend die Rhetorik im Allgemeinen(Cap. 1. in i zeia han folgender überſicht behandelt: h 8(Gap. 1) und in ihren 4 A. De Inventione.— 1) De genere demonstrativo.— 2) De gen. deliberativo.— 3) De gen. judiciali(de statibus conjecturali, infinitivo, juridiciali). B. De Dispositione.— 1) De Exordio.— 2) De Narratione.— 3) De Propositione.— 4) De Confirmatione.— 5) De Confutatione.— 6) De Peroratione.— C. De Flocutione. 1) De Qualitate orationis. a) De tropo(De affectionibus tropi. De speciebus tropi. De metalepsi. De synecdoche. De metonymia. De Ironia. De metaphora). b) De schematibus a) dictionis(Epizeuxis; Epanalepis; Symploce; Epanod.; Anaph.; Epistr.; Anadipl.; Climax; Paronom.; Antanacl.; Polyptot.). 6) sententiae(Eophon.; Apostr., Prosopop.; Epanorth.; Aposiop.; Addubit.; Communic.; Prol.; Concess.; Permiss.; Charientism.; Astism.; Sarcasm.; Antimetath.; Antistr.). 2) De Quantitate orationis. a) Amplificationes verborum(Periphrasis; Exergasia). b) Amplificationes rerum(Incrementum; Congeries; Hypotyposis; Syncresis; Antithesis). D. De Pronuntiatione. 1619.— Allgemeine RednerLehr:] Nach]/ Der LehrArt]/ RATICHII.] Zu Cöthen, Im Fürſten⸗ thumb Anhalt.] M. DC. XIX.— 30 S. 80.— Überſetzung von Nr. 36.— In Göttingen. 1619.— GRAMMATICA] UNIVERSALIS:] Pro! DIDACTICARATICHII.][Kleine Arabeske]!
COTHENISI ANHALTINORUM] ÜStrich! M. DC. XIX.— 22 S. und 6 unbez. Bl. 8⁰.— In Berlin, Breslau, Gotha, Stuttgart und Weimar.— Von 1050 gedruckten Exemplaren waren bis Ende 1621 verkauſt: 443.— In katechetiſcher Form meiſt Definitionen:.
1619.— GRAMMATICA prol DIDACTICA[RATICHII fcripta.[Kleine Arabeske] COTHE-
NISIANHALTINORUM]] lStrich]! M. DC. XIX.— 14 S. 8o. In Breslau. 1619.—[Ohne Verzierung des Titels] GRAMMATICA1 prol DIDACTICARATICHII ſeripta!
(Kleine Arabeske]! COTHENIS[Strich]!! ANHALTINORUM] M. DC. XIX.— 18 S. 80. In Breslau. 1619.— GRAMAMATIGCAproDlDACTICA RATICHII feripta](Ateine ArabeskelCO THE-
NISIANHALTINORUM][Strich]] M. DC. XIX.— 24 S. 8°.— In Breslau, jedoch in einem, wie es ſcheint, unvollſtändigen Exemplar.. 3 3 Der Inhalt von Nr. 38 iſt: Grammatica est habitus instrumentarius ad purum sermonem. Ihre Teile ſind: Grammatica universalis et particularis; illius partes sunt quatuor: A. Orthographia(de literis).(Cap. III.) B. Prosodia(de syllabis).(Cap. IV.) C. Etymologia(dée dictionum singulartum natura).(Cap. V—XVII.) 1) De dictione variabili(Numerus. Personae. Genus. Casus. Tempus. Cap. VI— XII.).— a) De nomine subst.—
b) De nom. adject.— c) De pronom.— d) De verbo.— e) De participio.
2) De dictione invariabili(Cap. XII=XVI.).— a) De adverbio.— b) De praepositione.— c) De conjunctione.— d) De interjectione... D. Syntaxis er. XVIII-XXII S. 19- 22). De constructione nominum, pronom., verbor., participiorum.
Es folgen mit beſonderem Titel(ohne Verzierung): AFFECTIONESSPECIALES Nominum, Pronominum, Verborum, 1& Participorum:! Secundùm] DECILINA- TIONES&CON]JUGATIONES.][Arabeske].— 8⁰. A. E. FINIS und wiederholte Arabeske. Es ſind Paradigmen in Tabellenform.
Nr. 40 unterſcheidet ſich in vielen unweſentlichen Einzelnheiten von Nr. 38 als eine neue ſpätere Redaktion. Der zweite Bogen iſt auf viel ſchlechterem Papier gedruckt(ebenſo wie das Papier von Nr. 41). Die Zahl der Kapitel beträgt 24, indem nach dem Cap. XVIII ein Cap. De constructione dictionum variabilium eingeſchoben und am Ende ein Cap. XXIV De accidente constructionis angefügt iſt. Dagegen fehlen die Affectiones speciales.
Nr. 41 iſt vielleicht die früheſte Redaktion und ſollte nach dem auf der Rückſeite des Titels folgenden Ordo capitum (deren es nur 19 ſind) nur die Orthographia, Prosodia und Etymologia umfaſſen. Doch findet ſich am Ende der etzten Seite(14) nicht, wie ſonſt in den Cöthener Schulbüchern, das Wort Finis, wohl aber die Kuſtode DE, welche auf eine Fortſetzung mit der Syntaxis hinweiſt. Die erſten Kapitel handeln De Grammatica, De finis consideratione, De medii tractatione, De notatione, De Orthographia, De Prosodia, dann wie oben.— Das Buch iſt auf ſchlechtem
Papier gedruckt. 2*


