12

strages quum nimis crudelis visa esset, placuit pueros, ubi adoleverant, cunctos caput ve- latos trans fines pellere, ut casu duce sedes novas sibi eligerent.**) Aliud piaculi genus fuit devotio, qua singulus quis pro communi salute mortem occubuit. Huc pertinet Curtii et Deciorum mors voluntaria, quorum magnanimitas in scholis toties praedicatur.**) Isti virtutis eximiae indicio dum admirationem nostram denegare non possumus, ab alio ritu, quo calamitates graves amoveri et optime de summa republica consuli sibi persuasum ha- bebant, animo iniquo abhorremus, Scilicet a more, ut ex ea gente, cum qua bellabant, duo homines quindecimvirorum magistro carmen praceunte sepelirentur vivi. Quae consue- tudo usque ad Plinii actatem duravit, qui hist. nat. XXVIII, 2 sic refert: Boario in foro Graecum Graecamque defossos, aut aliarum gentium, cum quibus tum res esset, etiam nostra aetas vidit. Quod confirmat Plutarchus quaest. Rom. p. 283: πη⁴ ‧ο⁷⁸ τσtο⁴οε⁹ς ereo- Gεν Ʒένιια οσέν Ʒϑ⁶ο μέυιν e³⁶οας, dνο dε᷑ νυναἀνας εν εm1„ G„νο 1εννααςνκν‧, 0 νꝙ Eus, 70 d αᷣeτας Sd rας 1⁴.η³ςμεμασασν. ³⁰)

Duces praeterea et imperatores singulos humano sanguine aras cruentasse, scriptores haud spernendi testantur. Marius contra Cimbros bellum gerens ſiliam ipsam pro patria diis averruncis immolasse dicitur;“¹) Pompejus equos et homines Neptuno consecratos in mare demitti jussit(Dio Cass. LXVIII, 48); Caesar a. u. DCCVIII duos homines in campo Martio per pontifices et flaminem Martis immolavit(Dio Cass. XLIII, 24); Octavianus a. u. DCCXIII ad aram divo Julio exstructam quadringentos equites et senatores mactavit; ⁵*) Caligula homines innocentes infulatos verbenatosque pro salute sua a rupe dejict jussit (Sueton. Calig. 27); Nero post crinitae stellae ortum nobilissimo cuique exitium destinavit, quia ostenta talia caede aliqua illustri expianda esse didicerat(Suet. Ner. 36); Commodus sacra Mithriaca homicidio vero polluit(Lamprid. Commod. 9); Didius Julianus et Helio- gabalus infantes mactaverunt ad extispicia facienda.) Quin Aurelianum narrat Vopiscus Jovi Optimo Maximo servos captos vovisse et Capitolium invectum cecidisse.“¹)

58) Dionys. Hal. I, 19. Festus p. 161. Serv. ad Aen. VII, 796: alii Sacranas acies Ardeatium volunt, qui aliquando, cum pestilentia laborarent, ver sacrum voverunt, unde Sacrani dicti sunt. Hartung II. p. 57. De Sabinis Strabo V, p. 172 Cas.: FToAε⁵μοντιες a†ννοο ταν vOd⁴vo* 71008 100G 04⁴ριeαχος‿ςειε‿φάνμο,„.mέἀςριεο τινν EIAν ꝙτυνεις d), 16„εν⁴εμεένα 10&r6ι το ꝓᷣο αααιεινοια

24xi Gœνεεε έ 2⁴ ενοιαέέωνέιντmðαχ˖ μέν εαἀεεμυασααάν, 2 ds 1X.‿έςσέςσσσσιυ‿ο⁶‿ας ε νέκν νϑέεορν 2d*ι τις, dς ενρν ecϑνειοοσσ Qνά τ τωμκνπασιι d 2r1O01,0.&eν τ%, 2 Ʒ εννέυνσσετ⁶ιι ‿⁶³s 00⁸ erε νμσσάν G.νσεένιαας[| sεοretαeν sς drτoαναeν„Gααηι ⁸ 1ισο⁸εε ⁵ένν 1 To» Ouuαςν τκανσνινυαα εέυυνιος ετυꝓααον rευm,⁶⁶ν εμννεε, d&εενανιεε e&νεiνοινε ⁵⁴ρισρταάν τ Qαα τν τα‿σον&G†φαάαεασααν τπ Ost.

39) De Curtio Liv. VII, 6; Val. Maxim. V, 6, 2; Hartung I, p. 32. De Deciis Liv. VII, 34; VIII, 9 et X, 28; Cic. de fin. II, 19; Val. Max. I, 7, 5; V, 6, 5 et6; Flor. I, 14 et 17; Plutarch. parall. 18, p. 310; Tzetz. ad Lyc. 1578. Etiam senatores, qui Roma a Gallis expugnata pro republica se devoverunt, huc referri possunt: Liv. V, 41; Flor. 1, 15; Ampel. lib. mem. 20. Pro Caligula se devo- vit Afranius(Dio Cass. LIX, 8), pro Hadriano Antinous juvenis(id. LXIX, 11; Spartian. Hadr. 14).

60) Id. Marcell. p. 299 C. Post cladem Cannensem: Liv. XXII, 57. Dio Cass. ap. Tzetz. ad Lyc. 603: En Oatou Mastuou B90ναG00b 71 dαοονοουα⁴dοιει o Pονμιαεο EaAdndεν⁶ν εœu LTaœr 10ν ανꝓκ⁶ρꝙꝓον(dν⁴οσ να Tuαsνd) exoνναeν 3„ 11 QςG0έeσσςσ. Gallum virum et Gallam fe- minam cum muliere simul Graeca a. u. DXX defossos scribit Orosius IV, 5.

61) Dorotheus ap. Plut. parall. 20, p. 510 et Clementem Alex. admon. ad gent. p. 27. Similiter Me- tellum filiam Vestae iratae hostiam tradidisse narrat Pythocles ap. Plut. parall. 14, p. 509.

62) Dio Cass XLVIII, 14. Sueton. Octav. 13. Seneca de clement. I, 11.

63) Dio Cass. LXXIII, 16 et LXXIX, 11. Spartian. Julian. 7. Lamprid. Heliogab. 8.

64) Bryant. p. 11: Wir haben Grund zu glauben, dass alle vornehme RKriegsgefangene, welche die