9

ficit, etiam ad innocentium supplicia descendunt.- Dii, quibus humanis litabant hostiis, se- cundum Lucanum I, 444 fuerunt Teutates(Mercurius), Hesus(Mars) et Taranis(Jupiter tonans); Lactantius I, 21 nominat Esum et Teutaten.*¹) Tiberium Caesarem haec sacri- ſicia una cum Druidibus sustulisse scribit Plinius h. nat. XXX, 1; Suetonius(Claud. 50) Claudio hane laudem impertit.*²)

Mori, cujus Galli adeo tenaces erant, pariter Britannos, illorum vicinos et cogna- tos, deditos fuisse, quis dubitaverit? Inde enim Druidarum disciplina in Galliam translata existimabatur, et qui diligentius eam rem cognoscere volebant, plerumque illo discendi causa proficiscebantur, ut scribit Caesar b. G. VI, 15. Nec Tacitus negligendus Agric. 11: Gallorum sacra deprehendas superstitionum persuasione. Insuper. Monae insulae incolas cruore captivo adolere aras et hominum fibris consulere deos fas habuisse idem perspicue dicit ann. XIV, 50. Obscure rem memorat Plinius h. nat. XXX, 1..

Lusitani quoque captivos immolabant Strabone teste III, p. 106 Cas.: Ir³αmω ⁵ηυνευινονια d0 νουσιιν αmνμαμααατυν, 2α‿νιοντες σeω οι‧§19 dreeν τπμQνη ντνι τd σmσ‿ἀρννα mρ 1στσ⁶ r09, ντeνονd, 710 d⁊ τον ππτιανάια. Tν 9 α⁴ράνσντας εόςρας rεανετotes 1 deοαας dατιεέασενꝓꝑ*α mᷣtos αeν Ʒονσι—να τσε αẽμμματονςᷣ εᷣ επmQον

Imprimis vero hacc consuctudo captivos diis mactandi“) invenitur inter gentes Ger- manicas. ¹) Sic Cherusci Vari tribunos ac primorum ordinum centuriones ad aras lucis propinquis mactaverunt(Tac. ann. I, 61); Gothi Martem semper asperrima placavere cultura: nam victimae ejus mortes fuere captorum(Jornandes cap. 5); Saxonibus mos fuit remeaturis decimum quemque captorum per aequales et cruciarias poenas, plus ob hoc tristi quod superstitioso ritu necare(Sidon. Apollinaris VIII, 6); Thulitae, i. e. Scandinavii, mactabant hostem, quem ceperunt primum.*) Cimbrorum ritum accuratius describit Strabo VII, p. 205 Cas.: ESoOs d ε³αιν iπιιmμ⁹οσν uυνmνοννντιασι τοοαντον, ört ας u- „G⁴εμεν ντιιν‿ οσυασοσσεευου⁴⁵ςας.ηχι,Q9i0ν rrOOοαꝙπνεαες εοεεα επτοι⁶ιτονςν, euννεειμαοωνεςι, εμαά̈παα‿ ꝗiαmς cqαꝶπησεεας Etεεικνοοπινενα, 500 J³υοον 2osαt, vu*⁴ανυωστο⁶es rots 0„ αινάχό⁴ ο³ duεα 100 Grατονοπινι⁶νυοσυννννQπωυν ειρεεέμιιι ναηνρσαστέννιακαρα 9 ατος νφ επ τομανο 2αᷣν ⁶οσν ⁵α‿ο 06 b⅙õ⁴ꝛ‿zνοοιν εmντω σ αe('ε αςοοσσ, Gναρα⁵σσα mσπιιςρνμιεμνινι τ ⁷έσνιτ⁸. 24⁴οτ⁶σιεει ⁵ματον ⁴α⁴όειτεέαι 0⁶οννασσ εν /§Ʒ?[‿ςmον ετςοοιπέοαεινοι νααάι οs eis 10„ ναακναυ οσ μαυεονκ⁴αeνκατυυσν εέQOďιοονντνο⁴μέι ‿ε ‿ασν⁵

8

41) Voss. de idolol. I, 55, p. 262. Zeuss die Deutschen u. die Nachbarstämme p. 52. Tertull. apolog. 9: major aetas apud Gallos Mercurio prosecatur. Etiam Minuc. Felix p. 70 Mercurio vietimas

humanas caesas tradit.

42) vid. praeterea Diod. V, 31. 32. Lucan. III, 599. Varro ap. Augustin. civ. Dei VII, 19. Mela III, 2: Manent vestigia feritatis jam abolitae, atque ut ab ultimis caedibus temperant, ita nihilominus, ubi devotos altaribus admovere, delibant.

43) Videas, quae allata sunt de Aethiopibus, Persis, Seythis, Galatis, Sardis.

44) lis, quae Jac. Grimm deutsche Mythologie ed. II, p. 58 et 272 congessit, Caesaris sententia(b. G. VI, 21), Germanos sacrificiis non studere, inanis cognoscitur. Testis gravissimus est Tacitus Germ. 9: deorum maxime Mercurium(Wuotan) colunt, cui certis diebus humanis quoque hostiis litare fas habent; ibid. 39: stato tempore in silvam coeunt, caesoque publice homine celebrant barbari ritus horrenda primordia. Annal. XIII, 37: sed bellum Hermunduris prosperum, Cattis exitiosius fuit, quia victores diversam aciem Marti ac Mercurio sacravere, quo voto equi, viri, cuncta victa oceidioni dantur. Hue fortasse etiam pertinent, quae Caesar b. G. I, 35 narrat: Is (Procillus captus) se praesente de se ter sortibus consultum dicebat, utrum igni statim necare- tur, an in aliud tempus reservaretur: sortium beneficio se esse incolumem.

45) Procop. de bello Goth. II, 13: 700„ 1eεlαυντ οσαꝓφO*α τ‿ τωιιςστο&ν πmπσ εσꝑ τιν, e ν 600rO r0σαννκντο τπτοσ³τον τοτον τι⁴αο̈ πι‿ο 9ενονασισν De Francis Padum transeun-

tibus id. II, 25:&r4G.,S0¼1ει νοι 9⁸ xi⁸ vyeqοα 0¹ GHνν³ œB⁶dς τεν εα υνναά αάς 700 T01ϑνπν,

„— 7 6

0dοmσσρο eνια ϑα ενον, éοερναν τε εα αͥπντνευά ⁶μιμαμια 2 10„ 1101ᷣαιουιια ταοσι τοε