—
honorem. Lamprid. Commod. 4. 1. clavum non recepit. Senec. ep. 98, 13. latum(ohne clavum) sumpsit Hensen Arval p. 54. Mommſen, Röm. Staatsrecht I, 340. Anm. 2.
Die Feſtigkeit der Verbindung wird erwieſen durch Ableitung adjektiviſcher Wörter: taniea la- ticlavia. Suet. Aug. 94; tribunus angusticlavius. Otho 10; a quodam laticlavio. Nero 26; trib. laticlavio. O. J. L. 6, 1365; 1450; 1463. Valer. Max. 5, 1, 7.
Libera custodia. in liberis custodiis habeantur. Sall. Cat. 47, 3; 1ic dεμσ εολμκασκ Plut. Cic. 19; libera cu- stodia... in aliqua fida civitate eum servari. Liv. 24, 45, 8; comprehensos libero conclavi ad quaestionem servarent. 39, 14; Perseus quadriennio post in l. custodia Albae decessit. Vell Pat. 1, 11, 1.
Liberum arbitrium, Vollmacht, freie Wahl.
Samniti populo paeis bellique liberum a. sit. Liv. 8, 2, 3; senatui liberum arbitrium de se permitterent. 37, 1, 5. Quinetio l. a pacis ac belli permissum 32, 37, 5; I. a eius populo Romano permittenti. 31, 11, 17. pgl. legati ab Aetolis cum liberis mandatis venerunt. Liv. 38, 8; 37, 56, 1. senatus liberam po- testatem consulibus fecit et supplendi. et eligendi. 27. 38, 9. ut damnatis! mortis arbitri- um indulgeatis. Suet. Domit. 11;occupant l. mor- tis arbitrium. Curt. Ruf. 4, 19, 12; l. a. est ei... demittere... retinere. Digest. 1, 7, 28; iibera potestas permitti videtur iudici ex bono et aequo aestimandi. Gai instit. 4, 30. clementia l. a. habet: non sub formaula sed ex aequo et bono iudicat. Senec. de clem. 2, 7, 3.
Bei Bezeichnung von Hof und Staatsämtern wird beſonders ſeit Aurelian, der ſich amtlich mit Deus anreden ließ,(ogl. H. Schiller, Geſchichte der röm. Kaiſerzeit II.) das Beiwort sacer ge⸗ bräuchlich, welches Tiberius(Suet. Tib. 27) als Schmeichelei zurückgewieſen hatte.
Praepositus sacri cubiculi, Oberkäm⸗ merer. od. Just. 12, 5; 12, 5, 3; 4; 5. Böcking, Notitia dignit. Occid. p. 293. primi- cerias s c. ib. Orient. 1, p. 1, 17. Occid. 1, p. 103, 15.(primicerium serinii vestiarii sacri. ib. p. 51.)
Comes sacrae vestis, Kaiſerl. Garde⸗ robemeiſter. Cod. Theod. 11, 18, 1; C. Just. 12, 25, 3;(scrinium vestiarii sacri. Böcking, Notit. Or. p. 253).
12
9
Judices sacrarum Kaiſerl. Appellationsgerichtsräte. C. Inser. Lat. VI, 1142; 1159; 1161— 62; 1168; 1170; 1186; 1673; 1704; 1735, 8. und oft(nur ein⸗ mat: iudex cogn. sacr. 1166), daneben cognos- centi ad sac. appellationes. ib. 1531, 5; 1532, 4; 1419 b.— quaestor saecri palatii, der Vor⸗ ſitzende dieſes Collegiums, Cod. Theod. 1 1, 39, 5; 1, 8; Notit Occid. 10. p. 147, 46.
Comes sacrarum largitionum, Reichs⸗ finanzminiſter. Cod. Theod. 11, 39, 5; Cod. Just. 1, 32. Notitia dign. Oecid. 1, 4. Cassio- dor. Var. 6, 7. aurum exactum ad s. l. Cod. Just. I, 32, 2. sacrarum remunerationum per triennium comes. Orelli 1140. 1090.
Sacrum encaustum, sacrae lit- terae, Kaiſerl. Tinte, Namenszug. hane sacri enc. confectionem nulli sit licitum aut con- cessum habere aut quaerere Cod. Jast. 1, 23, 6. C. Theod. 7, 20. Notitia Occid. p. 60. Anm. p. 416 s. e. ex cocto murice, quo ad subseri- bendum utebantur principes. ib. p. 415.
Conceptis verbis, in feierlicher, bin⸗ dender Form, rechtskräftig. dictum templum lo- cus augurii aut auspicii causa quibusdam c. v. finitus. Varro l. l. 7, 8 c. v. iurare. ib. 6, 3 extr. ille c. iuravit v. Plaut. Cist. 1, 1, 100. iuravistine... c. v.? Pseudol. 341, c. hercle verbis ego periurare me mavellem miliens, quam... 1039. concepteis verbeis iam ius iurandum dabo. Mercat. 7 90(doch auch insiu- randum v. c. dedi. Bacchid. 1028, ubi v. c. sciens lubenter periuraris. Asin. 562.) concipe foedus. Verg. Aen. 12, 13. id est conceptis v.(sc. fac) Serv.
Praescriptis verbis, mit einſchränk⸗ ender Klauſel, Rechtsvorbehalt. potest pr. v. agi Dig 19, 5. pr. v. dari actionem. ib.; confestim agam pr. v. ib. 7; pr. v. agi posse. ib. 8; eivilis actio oriri potest, id est pr. v. ib. 15; mihi pr. v. actio competit ib. 17; pr. v. agen- dum est. ib;, melius est, pr. v. agere. 18; 20; pr. v. in factum actionem dari. 24. und oft. Vgl. W. Rein, das röm. VPrivatrecht. 445 ff. F. L. von Keller, der röm. Civilproceß. 207 ff.
Longi temporis praescriptio, Verjähr⸗ ung. in quibus causis cessat l. t. praeseriptio. Cod. Just. 7, 34, 1; ad quaestionem l. t. prae- scriptionis. ib. 2; 3; 5; 35, 3; nulla I. t. prae- scriptione officiente iubemus restitui. ib. 38, 2; petis ex l. t. diuturnitate ib. 7, 35, 2; de l. t. possessionibus. Justin. Instit. 2, 6; und oft. Vgl. Keller, röm. Civilpr. 485.
cognitionum,
14


