—

Latium und Rom S. 129. 139 zu vergleichen ſind, möge hier angereiht werden. Prisci Latini. Quam prisci cksci po- suli tenuere Latini. Enn. annal. 12. ed. „Mueller. Prisci L. appelläti Liv. 1, 3, 7. Priscis L. 1, 32, 11; patri patrato Priscorum L. ib. 11. 12; Prisci L. 1, 33, 3; Priscis L. bellum fecit. 1, 38, 3; haec de Priscis L. ib. 4; Prisci L. proprie appellati aunt hi, qui priusquam conderetur Roma, fuerunt. Paul. p. 226; Priscos docuit celebrare Latinos. Verg. Aen. 5, 598; Priscos L., qui tenuerant loca, ubi Alba est condita. Serv. zur Xen. 5, 598. 6, 773.

III. Ausdrücke aus dem Gebiete des politischen Lebens.

Da das Wort potestas erſt durch Zuſätze feinen ſcharf umgrenzten begrifflichen Inhall er⸗ hält, finden wir ihm vielfach Beiworte vorangeſtellt

consnlaris potestas. tribunus mi- litum consulari potestate Liv. 5, 12, 9; tri-

buni militum consulari potestate. Liv. 4, 17, 9;

25, 1; 10; 31, 1; 44, 1; 49, 1; 5, 16, 1; 26, 2. tribunorum militum c. p. 5. 1, 2; 6, 4, 7; 5, 7; 30, 1. tribunos militum c. p 4, 35, 1; 42, 2 45, 5; 61, 4; 5, 8, 1; 13, 3; 14, 5; 24, 1.6, 1, 8. tribuhos m. c p. 4, 47, 7 49, 7; 58, 6 u. s. w. ohne Ausnahme bei Livius. honorem praeturae urbanae c. potestate. Suet. Domit. 1. Aehnlich doch nicht mit gleich feſter Wort⸗ ſtellung findet ſich consulare imperium: maxime in consulare imperium invebebatur. Liv. 3, 9, 2.(ut quinque viri creentur legibus de im- perio consulari scribendis ib. 5) decemviri con- sular ſi impjerio legibus s. Fasti Capitol. a. 303. ſdeceſmviri consular li imperio fierſent. Oreéll, inscr. 6433. censoria potestas. II vir censoriae pot. Orelli inscr. 3882; II vir c. p. ib. 6446. 3 aedilicia potestas. praef. aedil. pot. Orelli 3909. aed. pot. 3838; IIII vir aed. potest. 3966; 3676. 6090; VIII viro aediliciae potéestatis 3963.— duumviralis potestas. duumvi- rali potestate aedilis. Orelli 208; VIII vir II vir. pot. 3966.O ttribunicia potestas. tribuniciam potestatem infirmat Cic. de invent. 2, 17, 52; de tr. potestate taceo. de legg. 3, 9, 22; trib. potestas efflagitata est. div. in Caec. 8. und ſo

immer in den Reden. tr. p. restituta est. Sall. 7

Cat. 38, 1; tr. potestatem evorsum profecti. Sall. orat. Lepid. 23. orat. Philippi 14. tr.

potestatem. Liv 2, 34, 12; 55, 2; 3, 48, 9;

tr. potestatem restituerunt. Gran Licin. p. 43 ed. Bonn Pompeius tr. potestatem restituit. Vell. Pat. 2, 30; 90, 1; 99, 1; 103, 2; spe. tr. potestatis. Sueton. Tib. 65. tr potestatem accèpit. ib. 9. ius tr potestatis. ib. 11. 23. Veéspas. 12; in tr. potestate. Tit. 6.(data rur- sus potestate tr. Tib. 16). Auf Inſchriften und auf Münzen findet ſich tribunicia potestate z. B Monum. Ancyr. 3, 12. Eckhel, doctr. num. 6, 185 viele hundertmal in verſchiedenen Abkürz⸗ ungen, ſeltener tribuniciae potestatis zur Angabe der Jahre des Principates, vgl. Th. Mommſen, Röm. Staatsrecht II, 2, S. 736 Die Feſtig⸗ keit der Wortſtellung in unſerer Formel tritt noch deutlicher hervor, wenn wir vergleichen: impetus tribunicius. Cic. pro Cluent 103; vis tribunicia. pro Mur. 82; Caes. b. civ. 1, 7, 5; manibus tribuniciis Cic. de domo. 63; rogationes tri- buniciae. Liv. 6, 42, 9.

decemviralis potestas. istam de- cemviralem potestatem. Cic. de leg. agr. 2, 74; decemvirali p. constituta. Corn. Nep. Lys. 2, 1; d. potestatem.. sustulerunt. ib. 3, 1.

Regia potestas, rogium nomen. regia potestate dissoluta. Nep. Lysand 3, 5; vgl. invisa singularis potentia, Iphier 9, 5; deminutum quicquam ex r. potestate. Liv. 2, 1, 7; regia p. 8, 32, 3; regium imperium. 3, 39, 8; regium nomen Romae intolerabile esse. 27, 19, 4; ut regium nomen... confirmaret 30, 17, 10; regium imperium in superbiam do- minationemque convortit. Sall. Cat. 6, 7; illud excellit regium nomen Cic. de re p. 2, 23. 43; odium regalis nominis. ib. 30, 53; regalem do- minationem non ferentes. ib. 31, 54.

Patria potestas, patria potestate... tribuniciam potestatem infirmat. Cic. de invent. 2, 17, 52; rediguntur in patriam p. Digest. 1, 6, 11; ut exeat de patr. p. 1, 7, 36; de Patri p. Cod Just. 8, 46; iure patriae p. ib.

in patria p. constitutus. ib. 7; patria überi

p... liberantur. ib. 8, 48, 3.

Liber populus, libera civitas, Freiſtaat, queruntur omnes liberi populi, regna etiam omnia... expostulant. Cic. in Verr. 3, 207; omnibus in proyinciis, regnis, liberis populis leg. agr. 1, 8; éxpulsis regibus nullum in 1 populo véstigium erudelitatis regiae re- tianeann. Räbir. 10; est haec condicio, I. po- pulorum praecipueque huius principis populi...

3