Aufsatz 
Animadversiones criticae de Aeneae commentario poliorcetico / von Adolf Lange
Entstehung
Einzelbild herunterladen

9

Venio iam ad cap. XVI ³⁰), cuius duae sunt partes: prior inde a§ 1 usque ad§ 15 pertinet, altera a§ 16 incipit. Ae priore quidem parte Aeneas iis, quae ipsi tribuendae videntur,§§ 1;

²⁰) Hugius proll. critt. pag. 9 sq. solas§§ 14 18 huius cap. genuinas Aeneae esse, reliquas omnes 113; 19 22 ab interpolatore adiectas contendit. Contra ego l. I. pag. 110 sq.§§ 1; 4 6; 11 18 Aeneae attribuendas esse demonstravi. Omnino autem, quod et ad hoc caput et ad alia praecepta militaria et ad narrationes, quae ab inter- polatore addita esse Hercherus Hugiusque contendunt, pertinet, oquidem non ab axiomate aliquo vel dogmate profectus negavi, usquam longiorem narrationem, usquam vere novum praeceptum militare in margine adscriptum esse, sed quoniam intellexi probavique pag. 67 188, quidquid ab illis viris doctis de eiusmodi additamentis prolatum est, falsum esse, neque adiecta esse nisi praecepta vel repetita ex genuinis Aeneae verbis vel derivata ex iis vel narrationibus, quibus saepissime Aeneas utitur, quo additamentorum genere nihil commendatur, quin alibi ipse Aeneas pro- nuntiaverit: minime igitur nego novum militare praeceptum adici potuissse, nego esse adiectum. Sed videamus, quae praeterea Hugius ad illud iudicium confirmandum ann. phill. 1. 1. pag. 246 sq. protulerit(de rerum conexu cf. quae supra contra Mosbachium exponuntur). Ac primum quidem ostendere studet, quomodo eae, quas unas Aeneae tribuit, §§ 14 18 cohaereant cum gap. XV:Dieses cap. entwickelt, wio man den einfällen der feinde in das land... durch eine richtig organisierte 90 9ε⁴ bogegnen müsso. dabei wird ein hauptgewicht auf die vorsicht gelegt, die sowohl beim auszug(§ 4 f.) als beim rückzug in die stadt(§ 7) bethätigt werden müsse. nach seiner weise belegt Aeneas diese regel mit beispielen: 1) 15,8 f. führt er uns aus der geschichte Abderas die lolgen einer a†σ⁴ααισσ 90 εια vor; 2) 16,14 als gegensatz dazu die ganz besonders vorsichtige art eine uxοα 60 9εαά 2u bewerkstelligen, durch welche die Kyrenacer und Barkacer sich hervorthaten(vgl. auch die enge beziehung von 16,14 d'ν˙ν⁄ τ⁴αςνένοπιεέμνο und 15,3 lôrrag er Tdεςε⁵ 609 4ς⁵ςσεα). ich wüsste nicht was man an diesem übergang aussetzen könnte. Quae ratio conoctendarum rerum longe inter se diversarum tam quaesita est quam falsa. Cum enim XV, 8 sq. Aeneas ostendat, quanta clade Abderitae affocti sint ideo, quod nulla cautione redeuntes in Triballorum insidias inciderunt, XVI, 14, postquam§ 13 praeccpit, ut si naves suppeditarent, navibus milites transveherentur, quocunque oporteret, quo integrioribus viribus cum hostibus itinere defessis, praeda onustis congrederentur, narrat, simili ratione Cyrenaeos Barcacosque curribus uti, quibus milites integros adversus hostes advehantur, si iter longius sit. XV, 8 igitur ad roditum incautum, postquam succursum est, XVI, 14 aeque ac 13 ad obtimam sugceur rendi vel milites ad succurrendum eve hen di rationem pertinet. Neque ullo modo verba XVI. 14 f Tœεε perdεεeνο pendere ex illis XV, 3 70 6 Tduεe intelleges, ubi Lomparavoris, hic quidem iubere Aeneam, milites Goννιαάν τσασα☚.... E16,ℳ1 9x, vll Oε6εεν Ʒd ας ν 2eεέ̈έι᷑ ιμeς˖m⁵ειαιααμιοσια, illic narrar, Cyrenaeos Barcacosque, postquam copias curribus advexerunt, dquo. oportet, descendere curribus acieque instructa integris viribus congredi cum hostibus solere(νέόα εου 0⁶ g 20 100G Qο xl e* ε 105 Seν.οόαιαιαάσαεέννινυιν d*αονσανινες 0 drειαάι 9 rdeν˙έά ο 809§0αις 71008 8600ντ 7079 7101ε⁴ςα). An. qui curribus de- scenderunt, eos non instructa acie nullo suo periculo cum hostibus coufligere Hugius opinatur? Pergit ille sic: Allerdings War auch derjenige. der 16,11 13 schrieb, auf einen übergang zu 16.14 bedacht., 16.13 nemlich lautet G0401 9* i vOxᷣ 1078 9Oιέμνσας LO⁶ 0.αρ‿‿ρυνE 10, 2ν⁴ 9aluτεuα 1 9l‿εer n91ει⁶όιιε⁸ ει ydο ¶φα●⁴ο να 1⁴ ³α εiς 10 9νοασο⁹ G⁴⁴νσστα εdν 1 rcer oq ο 4 dn. τνν. offenbar soll hier das 1'0*ει 7⁰⁷α 90ακιινιας den worten§ 14 80904έ 088ε0⁸ 1018 104*/101 genau entsprechen. allein bei näherer betrachtung wird sich gerade dieser ibergang als ein künstlich gemachter herausstellen. es ist im ganzen c. 15 und selbst in den vom interpolator als fortsetzung in 16 dazu gefügten teilen nur von einem einfall zu lande und einer dagegen vorgenommenen landexpedition(6 ¼ 9 εα³ die rede. nun wäre an sich die möglichkeit nicht ausgeschlossen, dass eine soostadt von der landseite angegriffen, diesem angriff aber von seite derselben durch einen einfall in feindesland auf dem seewege begegnet würde, wührend man mehr zum schein die feinde auch auf der landseite verfolgte. ein verständiger autor hätte aber dann nicht den ausdruck gobraucht α 9ααται 17 01 1% τ01ε70,xt: denn da der begriff des verfolgens auch die möglichkeit des crreichens in sich schliesst, so ist nicht abzuschen, wie man dine landexpedition auf dem seewege verfolgen könne: das wäre doch durch den einfachen begriff des zuvorkommens zu bezeichnen gewesen: was unser autor selbst zu fühlen scheint, indem er nachher den ausdruck p9⁴οσα verwendet. Cuius argumentationis prorsus perversae F00O ℳ5008 in eo positum est, quod Hugius non a scriptoris vorbis, sed a suis Tœννοιναόιο proficiscitur neque eum, qui traditus est (XVI. 11 15), sed quem ipse singulis rebus inter se divulsis sibi effinxit sententiarum conexum(XV. XVI, 14)

3*