— 218—

B. Optativus.

Optativus ubique est is, quo res coniuncte elata cogitatione fingitur. Ac vel leviter intuenti in aperto est, hunc optativum in locum successisse coniunctivi, quem vel post tempora secundaria a Thucydide plerumque servari supra iam vidimus, ubi tempora illa non tam nuda exstant quam, id quod plerumque in oratione obliqua accidit, aut infinitivis aut coniunctivis aut optativis aut denique participiis instructa, ita ut non tam ab illis quam ab his dependeant. Nam, ut unum laudem exemplum, III, 102, 7:„H ιν₰lι Eνορ⁵oxos εαισνες α τοòςο dευods α†eς νσναεε 1 Gσꝓτοσσασαη εκο ταοςσ ᷑ηωιοv vντον, Loα oe 1u‿στραeνιεα dεοι ⁵σόσεν si comparamus cum iis, quae VII, 16, 1 leguntur: o 49νναάςέοο αά‿‿τς, doα eν αιτοι ναννντe αeονέω̈νs dᷣgiecvera, 1ν α ν(sic!) dν οοσεεονιο, nemo non videt, hic coniunctivum vel post tempora secundaria esse servatum, illic eiusdem in locum substitutum esse optativum. Ac quidnam discriminis inter utrumque dicendi genus intercedat, facile est cognitu. Ubi enim coniunctivus post tempora mere secundaria invenitur, eo salva notionis primariae integritate enuntiatum secundarium quodammodo absolute dictum fingitur; ubi vero optativus ponitur, actio secundaria ad actionem primariam artissime relata denotatur atque accomodata, ita ut coniunctivo condicio praesens vel futura et optativo praeterita animo fingatur. Neque enim, id quod multi viri docti faciunt, coniunctivum post tempora mere secundaria propter orationis quandam alacritatem ac vigorem positum esse ego quidem existimo; nam si, id quod haud ita raro fit, in uno eodemque enuntiati membro uterque modus promiscue invenitur assumptus, quo quispiam iure dixerit coniunctivo vividiorem quandam dicendi rationem denotari, optativo eiusdem orationis volubilitatem iterum neglegi? Immo, eius- modi dicendi genere certa continentur vestigia, quibus luculentissime demonstratur apud Thuey- didem eam normam, qua post tempora secundaria optativus postulatur coniunctivi vicarius, non- dum perfectam atque constitutam esse, sed apud posteriores demum scriptores eum modorum elec- tum fieri, ut coniunctivus post tempora primaria et optativus post tempora secundaria et uterque promiscue in oratione obliqua ponantur.

Sed haec quidem hac tenus; nunc iam ad exemplorum rationem ipsam transeamus describendam.

antecedunt: I. Sœ

imperfecta. V, 35, 4. 2⁴ εε α Xvoix lxov, ετοεes Sοςα σeσασ νκα'ʒòνοει ττοεπεœeν ε⁴α eienuerc: donec illi quoque executuri essent quae convenissent. III, 127, 2. 1 in oratione obliqua. III, 95, 1, quibus locis omnibus optativum quo iure in coniunctivi quem vocant exspectationis lbeun succes- sisse vicarium putemus, ex iis exemplis, quae sub coniunctivo attulimus, evidentissime demonstratur.

2. àe 5 XX„ 60 Oνονν dele quorum enuntiatorum quamquam nonnulla quodammodo in numero relativorum haberi oportet, tamen hic melius enumerari videntur. Optativi sunt qui vocantur iterativi et tempora ubique antecedunt imperfecta. VII, 75, 4.&c αnooici aœ‿νᷣταανœν.. Sαeάοοννεκννε ε&ς ⁷ϑσwu:dννααησντ(sic enim cum Vaticano pro simplici 5 rescribendum esse videtur). II, 49, 6. VII, 70, 5. 18, 3.

3. 3z⁸, drrore optativi ubique sunt iterativi, quorum notionem exceptis III, 97, 3 et VII, 70, 3 proprie deno- tatam induci particula ö-rire monuisse hic satis est. cf. quae supra sub coniunctivo annotavi.