10
entfernt iſt.— Von dem weſtniederrheiniſchen Hochlande, das er Arduenna silva nenut, ſagt er beſtimmt, es erſtrecke ſich bis an den Rhein.(B. G. VI. 29: ipse Isc. Caesar]— profectus per Arduennam sil. vam, quae est totius Galliae maxima atque ab ripis Rheni finibusque Trevirorum ad Nervios pertinet, u. V. 3: Silva Arduenna, quae ingenti magnitudine per medios ſines Trevirorum a flumine Rheno ad initium Remorum pertinet.)
3.(3) Diodorus Siculus ſſt der erſte griechiſche Schriftſteller, der den Rhein erwähnt. Er ſagt: der Rhein fließe in Galatien ¹), er ſei einer der größten Ströme, Cäſar habe über denſelben eine Brücke geſchlagen, er ſei ſchiffbar.(V, c. 35: IIol⁴ου τα 1νανᷣqπ1mↄ ⁷suò OE6ντυνςmι τι υατiς —— 20„ d' is 10 νεαν εενμιυινq2μάε̈υι⁴αοι ⁶τ‿ανν uυm⁵⁴αμονειν τε ‿νο⁶σο τᷣ νs, 3„ er 10 2.εο ᷣμμης‿νQο⁶ν Kæ, ⁶%2Qmτ⁹⁷πᷣ᷑ 9eds, Sgerse 11αικ⁴⁴ιεςμιςι 2u εαε⁴ενας ςμ* 15„ d⁶ναμηννιν εένομανο τος τεοσι τατοιπωνιια ατο μ‿εας νο d τα d1,0 ττιόπνν 10111.) G
4.(6) Ovid ſagt, indem er von den Folgen redet, die das ungeſchickte Lenken des Sonnenwagens durch Phaeton herbeiführt:
Metam. II, V. 254: Nilus in extremum fugit perterritus orbem etc. V. 257: Fors eadem Ismarios Hebrum cum Strymone siecat, Hesperiosque ²) amnes, Rhenum Rhodanumque Dadum que.
5.(7) Strabo läßt den Rhein von ſeiner Quelle an nach N. ſtrömen(IV, c. 6.§. 6, ſiehe oben), parallel der Seine(IV, c. 5,§. 2: de*[sc. Sνκοαμι d'εεέις τν 2&ei⁶ν, 1υ⁴νι ⁶ Pi) u. parallel den Pyrenäen, d. h. nach Strabo's Anſicht von S. nach N.(II, c. 5,§. 28: 20 0“ ε 60ꝛ,ÿ 2 Pi,ꝓοꝙ mιτοταηιννmmϋdOαm⁷έ⁴, ταονοων εέεοτιτν εεμννμαα μ⁷ II⁵ννi; doch nähern ſich beide, die Pyrenäen u. der Rhein, im N. gegen den Ocean hin etwas, indem ſich der Rhein ein wenig nach W. wendet.(IV, c. 5,§. 1: 14 2ʃν0G Ird τι σμειισιννι τ 1.αεααμι 94σνέα τσmmμοτιιιι[se. Piονπ 1⁹QF³⁶v008 LSc. riν IIονν⁶, d2ασναειιεέν εασηοσς tενπονς εμνο⁴έ vuεε⁴ ταςμαιασ⁶ε ⁷⁶ν 24νυᷣ εσmαά☚μιαι⁴ς.) Strabo ſagt ferner: die Garonne u. Loire fließen in gleicher Richtung mit den Pyre⸗ näen(IV, c. 2,§. 1: 1—ε⁷νει σ‿ς εαιμας α‿⁶σιυ ⁵ ττοτιιηαιοι sc.0 Tεαεοeσάσςσ α 6 teinn,]l un TIronn, woraus folgt, daß ſie nach ſeiner Anſicht auch dem Rheine parallel ſtrömen. Strabo dachte ſich auch die Elbe dem Rheine parallel(VII, c. 1,§. 5: Merd dε ττπ mπνσμμινααα⁴οο⁸, 114. S011„ 89n, 16 le. 1aε 1τ⁷ Prpou, e ²⁷ 1108 1rαα⁴. s 1.ε⁴ι˙ κςα εντμπι Oε 1⁸σ 1⁶ dueν.— Viele u. große Krümmungen, meint Strabo, könne der Rhein nicht haben, weil er ſo ſchnell fließe(V, c. 3,§. 5).— Was die Stromlänge des Rheines betrifft, ſo ſagt Strabo: nach Aſinius ³) betrage ſie 6000 Stadien(= 150 Meil.); doch ſei dieſe Angabe zu groß. In gerader Linie möge der Rhein etwas mehr als halb ſo lang ſein. Rechne man noch 1000 Stadien für die Krümmungen hinzu, ſo werde das genug ſein. Er könne nämlich keine bedeutende Krümmungen haben, weil er ſo ſchnell fließe, ſelbſt dann noch, wenn er von den Bergen herabgekommen, alſo in der Ebne*)(V. c. 5.§. 3: q„G 10 10ν uiννιοσ [se. 100 Pyrou] Grαευ ⁵εααομ doiννο, ols Sorε dε d24. 2r 8ϑ⁴εα⁴αςμ ⁴μέινν*τασ 1ααιςο⁸
1) unter Galatien verſteht Diodor Gallien u. Deutſchland.— 2) Siehe ſpäter bei Lucan.— 3) Aſinius Pollio, ein Ge⸗ lehrter u. Redner, war ein Zeitgenoſſe des Auguſtus.— 4) Die Angabe des Aſinius ſtimmt mit der von Berghaus (Müller) überein. Der directe Abſtand der Quelle des Rheines von der Mündung beträgt 90 Meilen= 3600 Stadien. Strabo's Angabe: etwas mehr als 3000 Stadien— iſt alſo nahezu richtig⸗


