Aufsatz 
De priscorum philosophorum thelogia
Entstehung
Einzelbild herunterladen

7

seps vnus et ſummus Deus ſit, quo ne cogitari quidem alius praeſtantior poteſt? Nam ſi cotum hoc Deus eſt, vt Varro et Seneca quam explicatiſſiane loquuntur, ce- tera omnia, quae in mundo inſunt, et ſocii Dei ct membra ſint necclle eſt. Quid igitur quaeſo dubites, ipſum hoc mundanum anithal praecipuis ſuis in particulis, ac ſi varie diſtracta eſſet cius anima in plucima aut numina aut numinis ſupremi portiones, et colere et adotare, tantum abeſt vt Zenonis pancheiſmus a Spinoſac coſmolatria abhorreat?

X. Vt vero qui dArayrra Sεεανσναρσε ve Gracci aiunt, resque eſſe in mun- do contendunt nullas, quin aliquid naturalibus legidus ſuperius, aut diuinum ali- quid contineant, ii profecto circa multiplices illos et varios in coelo et aethere Jo- ves, in acre Junones, in ventis Aeolos, in mari Neptunos, in interioribus terrac Plutones, in atrtibus et litteris Mineruas, Apollines et Muſas, in bello Martes, in voluptate Veneres, in frugibus Cereres, in vino Dacchos, et quae cetera ſunt in- finita idolorum nomina indifferentes ſinc. Vt igitur vel ipſi iſti Philoſophi reli- gionem nullam vnquam contemnendam putent, vt opiniones, quas acceperant de diis immortalibus, vt ſacra et caerimonias ciuſtatis aut defendant, aut non impro- beut, id proximum eſt, quod ab portentoſa illa de animali Deo doctrina arceſſi- tur. Nam quum ſapientis eſt, vt Cicero ait, ſacris caerimoniis retinendis, ma- iorum inſtituta tueri, quid miremur, vel Socratem ad oracula de religione conſul- tantes ablegauiſſe, cultumque Deorum et in eos pietatem commendaſſe, quos vulgi ſuperſtitio in ciuitatem inuexerat? Scilicet egregie religio lucratur, ſi quos ſapien- tiſſimos habet Graecia animi pulcritudinem ab lbidinos, Panc expetunt, gallumue Aeſculapio monnbundi vouent.

XI. Neque vero ab religione Philoſophorum, etiamſi optima et ſaniſſima fuiſſet, in hominum multitudinem redundate potuit tantum commodorum, quan- tum opus erat, vt plurimis et ſanctiſſimi Numinis ad penetralia adeunda, et ad bene beateque viuendum aperta potius eſſet, quam impedita et ſalebroſa via. Nam quod a communi ſuperſtitione abhorrebat, id in vulgus indicate neſas du- cebant, eſoterica ſua aut metu aut faſtu praecluſi ne incautius huc illuc diſſemina- rent, interioris admiſſionis reſeruanda amicis ac diſcipulis.

XII. De prouidentia denique, qua ſine hominum vita miſerrima foret et criſtiſſima, quantum eſt, quod ignorauere rerum diuinarum iſti quaſi coryphaei? Alii vt religionis rationes funditus euerterent, impugnare vim Dei curamque vni- verſorum praeſentiſſimam occoepere, quorum in numerum Epicuri de grege omnes referunt; alii in coelum quicquid diuini Numinis eſt includere; alii ad vniuerſa qauidem deriuare, ſcd ad tota duntarat, ſed ad rerum Senee. dguauh widil

amn.